Loài cây quen thuộc giúp giảm ô nhiễm không khí

Lan ý - loài cây cảnh phổ biến tại Việt Nam hỗ trợ cải thiện chất lượng không khí trong nhà

Trong thí nghiệm, các nhà khoa học sử dụng 5 loài cây gồm: Lan ý (peace lily), cây thài lài tía (silver inch plant), trầu bà lá tim (heartleaf philodendron), cây sung leo (creeping fig) và cỏ lan chi (spider plant). Các cây này được đặt trong một buồng kín chuyên dụng trong phòng thí nghiệm.

Nhóm nghiên cứu đưa vào buồng các chất ô nhiễm phổ biến trong nhà như formaldehyde, lưu huỳnh dioxide (SO2) và nito dioxide (NO2) - thường phát sinh từ sản phẩm tẩy rửa, vật liệu xây dựng và đồ nội thất, có liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe.

Kết quả cho thấy, trong điều kiện thử nghiệm, tất cả các loài cây đều giúp giảm mức ô nhiễm từ 96% đến 98% sau 24 giờ.

Đáng chú ý, mô hình “tường cây xanh” (living wall) - cách bố trí cây theo chiều dọc - cho hiệu quả cao nhất trong việc xử lý formaldehyde và nito dioxide. Chỉ sau 15 phút, mức ô nhiễm đã giảm khoảng 40%, cho thấy tốc độ cải thiện nhanh trong môi trường kín.

Trong số này, lan ý là loài nổi bật, với khả năng giảm một số chất ô nhiễm tới hơn 90%.

Giải thích cơ chế, Tiến sĩ Heather Kirk-Ballard, công tác tại Trường Khoa học Nông nghiệp và Môi trường, Đại học Georgia (Mỹ) cho biết cây xanh có thể cải thiện chất lượng không khí bằng cách giữ lại bụi trên bề mặt lá và hấp thụ các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi như formaldehyde, benzen, toluen thông qua lá và rễ. Đồng thời, hệ vi sinh vật trong đất cũng tham gia phân hủy các chất ô nhiễm.

Đồng quan điểm, Tiến sĩ Diana R. Cochran, công tác tại Đại học Maryland (Mỹ) cho rằng cây xanh hấp thụ khí carbon dioxide (CO2) và giải phóng oxy, qua đó góp phần cải thiện chất lượng không khí trong quá trình trao đổi chất.

Tuy vậy, các chuyên gia lưu ý không nên kỳ vọng quá mức vào hiệu quả của cây cảnh. Dù mang lại lợi ích nhất định, cây xanh khó có thể thay thế hoàn toàn thiết bị lọc không khí chuyên dụng.

Theo Tiến sĩ Heather Kirk-Ballard, các bộ lọc HEPA trong máy lọc không khí có khả năng giữ bụi, phấn hoa, khói và lông thú cưng hiệu quả hơn đáng kể so với cây trồng. Vì vậy, cây xanh nên được xem là giải pháp bổ trợ, kết hợp với thông gió và thiết bị lọc khí.

Ngoài ra, hiệu quả trong nghiên cứu gắn với hệ thống “tường cây xanh” có tích hợp quạt, giúp không khí liên tục lưu thông qua vùng lá và rễ. Trong điều kiện sinh hoạt thông thường, Tiến sĩ Heather Kirk-Ballard cho biết, có thể đặt một nhóm cây trong phòng và sử dụng thêm quạt để tăng lưu thông không khí. Tuy nhiên, cần lưu ý thí nghiệm được thực hiện trong buồng kín chuyên dụng, nên khó so sánh trực tiếp với các không gian sinh hoạt mở như phòng khách gia đình.

Bên cạnh yếu tố môi trường, cây xanh còn mang lại lợi ích về tinh thần. Nhiều nghiên cứu cho thấy cây cảnh giúp giảm căng thẳng, cải thiện tâm trạng, hỗ trợ chức năng nhận thức và tạo cảm giác thư thái trong không gian sống. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả tốt, cần chăm sóc cây khỏe mạnh, bởi chỉ những cây phát triển ổn định mới có thể phát huy tốt vai trò.

 

Nhà gần cao tốc: Không khí trong nhà bị ảnh hưởng ra sao?

Chuyên gia giảm ô nhiễm không khí trong nhà ra sao?

Nến thơm có ảnh hưởng đến không khí trong nhà?

Ô nhiễm không khí trong nhà: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả