Chăm già

3 hoạt động đơn giản giúp não bộ bền bỉ hơn khi về già

SUCKHOE+ | Một nghiên cứu mới từ các chuyên gia về bệnh Alzheimer tại Mỹ cho thấy: việc duy trì các hoạt động kích thích trí tuệ như đọc sách, học ngoại ngữ,... có thể làm chậm quá trình suy giảm nhận thức và sự khởi phát của bệnh Alzheimer trong nhiều năm, ngay cả với người đã ngoài 80 tuổi.

26/02/2026 15:32

Một lối sống trí tuệ có thể trì hoãn đáng kể sự khởi phát của chứng sa sút trí tuệ và bệnh Alzheimer.

Dưỡng chất được coi là “tiêu chuẩn vàng” cho não bộ

Nuôi dạy cháu giúp não bộ ông bà khỏe mạnh hơn

Chăm sóc não bộ cho trẻ: Lời khuyên từ bác sĩ phẫu thuật thần kinh

Những sở thích giúp não bộ trẻ lâu

Tại sao những hoạt động trí tuệ lại có sức mạnh lớn đến vậy? Bí mật nằm ở khả năng não bộ chống chịu và thích nghi trước tổn thương. Tiến sĩ Andrea Zammit, một chuyên gia trong lĩnh vực thần kinh học tại Mỹ, đã so sánh mạng lưới thần kinh phức tạp của não bộ với một hệ thống giao thông chằng chịt. Các hoạt động kích thích trí não giúp xây dựng những mạng lưới thần kinh hiệu quả hơn, đóng vai trò như các tuyến đường dự phòng. Nhờ đó, nếu một khu vực bị tổn thương, các đường dẫn thay thế vẫn giúp duy trì chức năng nhận thức.

Dưới đây là những hoạt động được đánh giá cao về khả năng kích thích não bộ:

1. Đọc sách và tiếp nhận thông tin mới

Việc đọc báo, tạp chí hay sách giúp não hình thành và củng cố các mạng lưới kết nối thần kinh. Theo bà Joyce Shaffer, giảng viên tại Đại học Washington (Mỹ), ngay cả khi đọc về chủ đề quen thuộc, não bộ vẫn được hưởng lợi. Tuy nhiên, thử sức với những chủ đề mới lạ, thách thức sẽ kích thích não mạnh mẽ hơn.

Đọc để mở rộng kiến thức giúp gia tăng cơ sở dữ liệu, trong khi tiếp cận thông tin mới thúc đẩy tính linh hoạt thần kinh - khả năng tái tổ chức cấu trúc và chức năng của não.

2. Học ngoại ngữ

Nói được nhiều ngôn ngữ từ lâu đã được xem là yếu tố bảo vệ sức khỏe não bộ. Một nghiên cứu trên hơn 80.000 người cho thấy những người đa ngôn ngữ có tốc độ lão hóa não bộ chậm hơn đáng kể so với người chỉ dùng một ngôn ngữ.

Ông Ronald Petersen, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Alzheimer tại Hệ thống Y tế Mayo Clinic (Mỹ), cho biết học ngoại ngữ là quá trình phức tạp. Người học phải tiếp nhận quy tắc, từ vựng mới và duy trì kỹ năng cũ. Quá trình này kích hoạt mạnh mẽ các vùng não liên quan đến sự chú ý, tập trung và ngôn ngữ.

3. Thưởng thức nghệ thuật (Nghe nhạc, thăm bảo tàng)

Âm nhạc là kích thích đặc biệt đối với não bộ trọn đời. Ở người lớn tuổi bị suy giảm nhận thức, nghe nhạc giúp cải thiện giao tiếp và tăng tương tác xã hội.

Tương tự, việc tham quan triển lãm hay bảo tàng thúc đẩy tư duy và hồi tưởng. Khi quan sát một tác phẩm nghệ thuật, não bộ liên hệ với trải nghiệm quá khứ và kết nối thông tin - một bài tập thể dục tuyệt vời cho hệ thần kinh.