Những sở thích giúp não bộ trẻ lâu

Duy trì hoạt động trí tuệ và vận động mỗi ngày là chìa khóa để não bộ trẻ lâu

Theo Tiến sĩ Eva Feldman, Hệ thống y tế Đại học Michigan (Mỹ), chiến lược tốt nhất để duy trì sức khỏe não bộ là kết hợp vận động thể chất, thử thách trí tuệ và kết nối xã hội. Trong đó, người cao tuổi được khuyến cáo thực hiện ít nhất một thú vui hoặc sở thích đáp ứng đủ 3 tiêu chí trên.

Không chỉ là cách thư giãn để “giết thời gian”, sở thích lành mạnh còn hỗ trợ sức khỏe tinh thần, giúp người cao tuổi thách thức trí não và duy trì sự tập trung. 

Dưới đây là 10 hoạt động bổ ích cho bộ não, đáng để bắt đầu trong năm 2026:

Thiền định

Dưới góc nhìn khoa học thần kinh, thiền định hoàn toàn không hề “nhàn rỗi”. Đây là phương pháp được chứng minh giúp giảm lo âu, cải thiện khả năng điều tiết cảm xúc. Những lợi ích từ thiền còn có thể thúc đẩy những thay đổi tích cực về cấu trúc và chức năng não theo thời gian.

Có rất nhiều kỹ thuật thiền khác nhau từ chánh niệm, tập trung vào hơi thở cho đến yoga hoặc kết nối với thiên nhiên. Người cao tuổi có thể biến thiền định thành một phần trong thói quen buổi sáng hằng ngày.

Khiêu vũ

Khiêu vũ là một trong những bài tập toàn diện cho não bộ, đòi hỏi sức khỏe tim mạch với khả năng ghi nhớ, phối hợp vận động, nhịp điệu và tương tác xã hội. Nhờ đó, mỗi bước nhảy kích hoạt nhiều hệ thống trong não cùng lúc. 

Nghiên cứu cho thấy những người cao tuổi tham gia các lớp học nhảy cải thiện khả năng giữ thăng bằng và sự chú ý, đồng thời tăng thể tích hồi hải mã, so với nhóm chỉ tập thể dục thông thường. Khiêu vũ còn giúp giảm nguy cơ trầm cảm và lo âu, giảm rủi ro mắc chứng sa sút trí tuệ ở người cao tuổi.

Trò chơi với chữ và số

Các trò chơi như ô chữ hay giải đố Sudoku là một dạng bài tập nhận thức mạnh mẽ, giúp củng cố những kỹ năng dễ suy yếu nếu không được sử dụng thường xuyên như tính linh hoạt tư duy, trí nhớ và khả năng suy luận.

Thật vậy, các nghiên cứu dài hạn cho thấy thường xuyên giải các trò chơi chữ có liên quan đến tốc độ suy giảm nhận thức chậm hơn theo thời gian.

Đi bộ

Đi bộ là một hoạt động cực kỳ hiệu quả cho cả cơ thể lẫn não bộ, đặc biệt khi được duy trì đều đặn. Nghiên cứu chỉ ra rằng người lớn tuổi đi bộ thường xuyên tăng thể tích hồi hải mã và cải thiện trí nhớ so với nhóm ít vận động. Đi bộ cũng giúp tăng lưu lượng máu, thúc đẩy hình thành tế bào thần kinh mới và cải thiện tâm trạng.

Những buổi đi bộ hoặc leo núi nhẹ nhàng cùng bạn bè, người thân là một cách tuyệt vời để vừa giao lưu vừa nhắc nhở nhau duy trì thói quen.

Học một ngôn ngữ mới

Học một ngôn ngữ chưa quen thuộc tạo ra áp lực lớn lên trí nhớ, sự chú ý và khả năng điều hành não bộ. Nhờ đó, sở thích này có thể giúp cải thiện chức năng nhận thức. Nghiên cứu cũng cho thấy những người có thể nói 2 ngôn ngữ thường khởi phát triệu chứng sa sút trí tuệ muộn hơn so với người chỉ nói một ngôn ngữ.

Xếp hình

Trò chơi xếp hình, hay ghép tranh từ những mảnh nhỏ đòi hỏi khả năng nhận thức thị giác, lập kế hoạch, trí nhớ và sự tập trung kéo dài. Với người hay bị căng thẳng, dành thời gian rảnh rỗi cho trò chơi này cũng giúp giảm stress, nuôi dưỡng những cảm xúc tích cực như niềm vui khi hoàn thành bức tranh.

Học chơi nhạc cụ

Dù là làm quen với nhạc cụ mới, hay trở lại với việc học đàn từng bỏ dở sau thời trung học, hoạt động này giúp tăng cường các kết nối giữa những vùng não phụ trách thính giác, nhịp điệu và sự tập trung. 

Một nghiên cứu trên các cặp song sinh phát hiện rằng người biết chơi nhạc cụ có nguy cơ phát triển sa sút trí tuệ hoặc suy giảm nhận thức thấp hơn so với người không chơi.

Đan, móc len

Sở thích tưởng chừng là chỉ dành cho “người già” giờ đây lại trở thành trào lưu gây sốt với giới trẻ. Đan len thúc đẩy việc học tập thông qua việc thử và sai, từ đó xây dựng các kết nối mới trong não và tăng cường khả năng thích nghi. 

Những chuyển động lặp đi lặp lại theo nhịp điệu cũng giúp cơ thể bước vào trạng thái thư giãn, làm giảm căng thẳng và cải thiện sức khỏe cảm xúc. Các lớp học nhóm hoặc câu lạc bộ đan còn là hoạt động mang tính xã hội, giúp người cao tuổi cảm thấy có ích.

Vẽ tranh và các loại hình nghệ thuật thị giác

Sáng tạo nghệ thuật đã được chứng minh là giúp giảm mức cortisol, hormone căng thẳng liên quan đến suy giảm trí nhớ và lão hóa nhận thức sớm khi tăng cao. Nghệ thuật cũng rèn luyện khả năng tập trung bền bỉ và đưa cảm xúc ra bên ngoài một cách lành mạnh, đặc biệt khi lời nói không đủ để diễn đạt.

Tham gia câu lạc bộ đọc sách

Hoạt động tham gia câu lạc bộ sách đáp ứng được hai trụ cột quan trọng nhất của sức khỏe não bộ: Kích thích trí tuệ và kết nối xã hội.

Đọc sách giúp tăng cường xử lý ngôn ngữ, trí nhớ, sự chú ý và trí tưởng tượng. Khi kết hợp với hình thức thảo luận nhóm, người cao tuổi còn có thể  kích thích các trung tâm trí nhớ và ngôn ngữ trong não bộ. 

 

Cách bắt đầu và duy trì sở thích lành mạnh

Người cao tuổi nên chọn những hoạt động mình vốn đã có thiện cảm. Điều này giúp mang lại niềm vui và khả năng duy trì lâu dài cao hơn. Hãy bắt đầu với những cam kết như chỉ 10 phút mỗi ngày, có thể đánh dấu trên lịch hoặc biến thành một thói quen tự nhiên trong sinh hoạt hàng ngày. Bất kỳ nỗ lực nào đều có thể mang lại lợi ích đáng kể cho não bộ.

Cam kết xã hội cũng giúp chúng ta theo đuổi mục tiêu lâu dài hơn, vì vậy hãy tham gia các hoạt động tập luyện, khiêu vũ, học ngoại ngữ… theo nhóm để giữ động lực.

 

Dưỡng chất L-serine nuôi dưỡng trí nhớ và não bộ minh mẫn

Nhiệt độ giảm sâu ảnh hưởng tới não bộ như thế nào?

Thói quen có thể giúp “trẻ hóa” não bộ

Hoạt động quen thuộc giúp não bộ chậm lão hóa