Ăn cay có thể giúp kéo dài tuổi thọ?

Không chỉ giúp món ăn thêm đậm đà, ớt và các thực phẩm chứa capsaicin còn được mang lại nhiều lợi ích cho sức khoẻ

Thành phần tạo nên vị cay đặc trưng của ớt là capsaicin. Chất này tác động lên thụ thể TRPV1 trong cơ thể, vốn có vai trò nhận biết nhiệt độ và cảm giác đau. Khi capsaicin kích hoạt thụ thể này, não bộ nhận tín hiệu giống như cơ thể đang tiếp xúc với nhiệt độ cao. Vì vậy, người ăn cay có thể đỏ mặt, toát mồ hôi, chảy nước mắt hoặc nước mũi.

Ở đường tiêu hóa, capsaicin cũng có thể kích thích nhu động ruột và tăng tiết dịch. Với một số người, phản ứng này có thể dẫn đến đau bụng hoặc tiêu chảy. Ngược lại, cảm giác nóng rát do đồ cay gây ra cũng kích thích não giải phóng endorphin và dopamine, tạo cảm giác hưng phấn nhẹ.

Có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch

Một trong những hướng nghiên cứu đáng chú ý nhất về capsaicin là tác động đối với hệ tim mạch. Một số nghiên cứu cho thấy chất này có thể thúc đẩy sản sinh ocid nitric, giúp mạch máu giãn ra và hỗ trợ điều hòa huyết áp. Capsaicin cũng được nghiên cứu về khả năng cải thiện một số chỉ số chuyển hóa lipid, trong đó có việc hạn chế quá trình oxy hóa LDL-cholesterol có liên quan đến hình thành mảng xơ vữa.

Đáng chú ý, nghiên cứu công bố trên Tạp chí của Trường Cao đẳng Tim mạch Mỹ (Journal of the American College of Cardiology) năm 2019, theo dõi gần 23.000 người trưởng thành tại Italia đã ghi nhận những người ăn ớt thường xuyên, từ 4 lần mỗi tuần trở lên, có nguy cơ tử vong do bệnh tim thấp hơn so với nhóm ít hoặc không ăn ớt. Tuy nhiên, đây là nghiên cứu quan sát, do đó chưa thể khẳng định ăn ớt trực tiếp làm giảm nguy cơ tử vong.

Thúc đẩy quá trình chuyển hóa

Một số nghiên cứu cho thấy capsaicin có thể làm tăng nhẹ mức tiêu hao năng lượng, thúc đẩy quá trình oxy hóa chất béo và tác động đến cảm giác thèm ăn. Chất này cũng được cho là có ảnh hưởng đến mô mỡ nâu có khả năng sử dụng năng lượng để tạo nhiệt.

Tuy nhiên, hiệu quả chuyển hóa của capsaicin không đủ lớn để biến thực phẩm cay thành một phương pháp giảm cân độc lập. Ăn cay không thể thay thế chế độ ăn cân bằng, vận động thường xuyên và kiểm soát tổng lượng năng lượng nạp vào.

Các món ăn cay đến từ Trung Quốc đặc biệt là lẩu cay đang ngày càng phổ biến ở Việt Nam.

Có thể tác động đến hệ vi sinh đường ruột

Một hướng nghiên cứu khác đang được quan tâm là mối liên hệ giữa capsaicin và hệ vi sinh vật đường ruột. Một số bằng chứng cho thấy capsaicin có thể ảnh hưởng đến thành phần vi khuẩn đường ruột, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của một số nhóm vi khuẩn có lợi và quá trình sản xuất acid béo chuỗi ngắn.

Những chất chuyển hóa này có vai trò duy trì hàng rào bảo vệ đường ruột và có thể góp phần điều hòa phản ứng viêm của cơ thể. Từ đó, thực phẩm cay được đặt trong mối liên hệ với việc kiểm soát tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp. Dù vậy, các kết quả hiện nay vẫn chưa đủ để khẳng định rằng ăn cay có thể trực tiếp phòng ngừa bệnh hoặc kéo dài tuổi thọ.

Cần lưu ý điều gì khi ăn cay?

Lợi ích tiềm năng của capsaicin không đồng nghĩa với việc ăn càng cay càng tốt. Ở những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, thực phẩm cay có thể gây ra hoặc làm nặng thêm các triệu chứng khó chịu.

Người bị trào ngược dạ dày thực quản có thể cảm thấy nóng rát và ợ nóng rõ hơn sau khi ăn cay. Với người mắc hội chứng ruột kích thích (IBS), capsaicin có thể làm tăng nhu động ruột, gây đau quặn, đầy hơi hoặc tiêu chảy.

Bên cạnh đó, trong các đợt bùng phát bệnh Crohn hoặc viêm loét đại tràng, thực phẩm cay cũng có thể khiến đường tiêu hóa bị kích thích và làm triệu chứng khó chịu hơn. Vì vậy, mức độ phù hợp của đồ cay phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và khả năng dung nạp của từng người. Nếu ăn cay gây đau bụng, tiêu chảy, ợ nóng hoặc các triệu chứng tiêu hóa kéo dài, nên giảm lượng sử dụng thay vì cố gắng duy trì vì kỳ vọng về lợi ích sức khỏe.

Nhìn chung, ớt và thực phẩm chứa capsaicin có thể là một phần của chế độ ăn đa dạng, nhưng không nên xem đây là “thực phẩm trường thọ”. Một chế độ ăn giàu rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, các nguồn protein lành mạnh, cùng với vận động và kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch vẫn đóng vai trò quan trọng hơn đối với sức khỏe và tuổi thọ.

 

Cơ thể nói gì khi bạn thèm ăn cay?

Muốn ăn ít lại mà không đói, hãy thử ăn cay

Podcast: Thói quen ăn cay quá mức có hại cho sức khỏe?

Mẹo giảm vị cay, “chữa cháy” những món ăn cay xé lưỡi