Béo phì ở trẻ có thể khiến dậy thì sớm?

Trẻ thừa cân và béo phì có nguy cơ dậy thì sớm cao hơn

Béo phì ở trẻ có liên quan đến dậy thì sớm?

Theo TS.BS V. Soma Srinivas, chuyên gia nội tiết tại Bệnh viện Gleneagles (Ấn Độ), tình trạng trẻ thừa cân bước vào tuổi dậy thì sớm hơn đang là một xu hướng đáng lo ngại. Ở trẻ gái, tuyến vú có thể bắt đầu phát triển trước 8 tuổi. Trong khi đó, ở trẻ trai, các dấu hiệu phát triển cơ quan sinh dục cũng xuất hiện sớm hơn nhiều so với độ tuổi thông thường.

Các nhà khoa học cho rằng, một phần nguyên nhân có thể liên quan đến hormone leptin. Đây là hormone do các tế bào mỡ sản xuất, có vai trò chính trong việc điều chỉnh cảm giác thèm ăn và cân bằng năng lượng của cơ thể. Tuy nhiên, leptin cũng có ảnh hưởng đến hệ thống sinh sản.

 

Béo phì ở trẻ có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sau này?

Bài toán béo phì ở trẻ em: Lời giải đến từ nếp nhà

Đường và chất tạo ngọt là nguyên nhân gây dậy thì sớm ở trẻ?

Ăn uống lành mạnh giúp giảm nguy cơ dậy thì sớm

“Leptin được sản xuất bởi các tế bào mỡ, có vai trò giúp não điều chỉnh cảm giác thèm ăn và cân bằng năng lượng. Hormone này cũng tham gia ‘bật công tắc’ hệ thống sinh sản của cơ thể. Trẻ có nhiều mỡ trong cơ thể sẽ sản xuất nhiều leptin hơn. Khi nồng độ leptin tăng, hormone này dường như kích hoạt một chuỗi tín hiệu trong não, trong đó có chất truyền tin quan trọng là kisspeptin. Quá trình này góp phần khởi động các thay đổi hormone dẫn đến tuổi dậy thì”, TS.BS V. Soma Srinivas giải thích.

Mối liên hệ giữa béo phì và dậy thì sớm có thể không chỉ liên quan đến hormone leptin. Các nhà khoa học cũng đang nghiên cứu những thay đổi về chuyển hóa xảy ra khi trẻ thừa cân, béo phì.

TS.BS V. Soma Srinivas cho biết: “Insulin - hormone thường có nồng độ cao ở trẻ béo phì - dường như cũng góp phần vào quá trình này. Bên cạnh đó, một số nghiên cứu cho thấy những thay đổi trong hệ vi khuẩn đường ruột có thể liên quan đến tình trạng dậy thì sớm, đặc biệt ở trẻ gái”.

Những phát hiện này cho thấy thời điểm bắt đầu dậy thì có thể chịu tác động đồng thời của nhiều quá trình sinh học. Các nhà nghiên cứu vẫn đang tiếp tục tìm hiểu mối liên hệ giữa sức khỏe chuyển hóa, hormone và hệ vi sinh đường ruột trong quá trình phát triển của trẻ.

Dậy thì sớm có thể gây ra những ảnh hưởng gì với trẻ?

Dậy thì sớm có thể khiến trẻ phải đối mặt với những thay đổi về thể chất khi chưa sẵn sàng về mặt cảm xúc và xã hội. Trẻ có thể cảm thấy mình khác biệt với các bạn cùng lớp hoặc gặp khó khăn khi nhận được sự chú ý do phát triển sớm hơn những trẻ khác.

TS.BS V. Soma Srinivas giải thích: “Những ảnh hưởng không chỉ liên quan đến thể chất. Dậy thì sớm có liên quan đến căng thẳng tâm lý, khó khăn trong giao tiếp xã hội và làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh về lâu dài, bao gồm một số loại ung thư và bệnh chuyển hóa”.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh béo phì không phải là yếu tố duy nhất. Tình trạng dậy thì sớm cũng được ghi nhận ở những quốc gia có tỷ lệ béo phì thấp hơn, cho thấy yếu tố di truyền, môi trường và dinh dưỡng đều có thể ảnh hưởng đến thời điểm bắt đầu dậy thì.

Khi nào cha mẹ nên đưa trẻ đi khám?

Cha mẹ nên chú ý đến những dấu hiệu như phát triển tuyến vú, xuất hiện lông mu hoặc lông nách, tăng trưởng chiều cao nhanh, mùi cơ thể và các biểu hiện khác của tuổi dậy thì xuất hiện bất thường sớm.

“Các bác sĩ nội tiết khuyên cha mẹ theo dõi những thay đổi thể chất sớm và đưa trẻ đi khám nếu các dấu hiệu dậy thì xuất hiện trước 8 tuổi ở trẻ gái hoặc trước 9 tuổi ở trẻ trai. Duy trì cân nặng khỏe mạnh thông qua chế độ dinh dưỡng cân bằng và hoạt động thể chất từ những năm đầu đời vẫn là một trong những cách hiệu quả nhất để hỗ trợ sự phát triển hormone bình thường”, TS.BS V. Soma Srinivas khuyến cáo.