Đừng để bánh kẹo ngày Tết "đánh cắp" nụ cười của trẻ

Một hàm răng khỏe mạnh không chỉ giúp trẻ ăn ngon, nói rõ mà còn mang lại sự tự tin trong giao tiếp

"Bẫy ngọt" ngày Tết và cơ chế gây sâu răng

Trong dịp Tết, sự xuất hiện dày đặc của bánh kẹo tại bàn tiếp khách, mâm cỗ hay quà biếu khiến trẻ dễ dàng tiếp cận và ăn uống không kiểm soát. Theo các chuyên gia, ăn nhiều các loại thực phẩm nhiều đường như kẹo mút, chocolate, kẹo dẻo hay nước ngọt, nước có gas là tác nhân chính gây ra tình trạng sâu răng.

Cơ chế này diễn ra khi vi khuẩn trong mảng bám (đặc biệt là vi khuẩn Streptococcus mutans) phân hủy đường từ thức ăn và sản sinh ra acid. Loại acid này sẽ âm thầm bào mòn lớp men răng vốn còn mỏng và yếu của trẻ, dẫn đến tình trạng mất khoáng và hình thành các lỗ sâu. Đáng lưu ý, các loại kẹo mềm và dính như kẹo dẻo hay trái cây sấy lại càng nguy hiểm hơn vì chúng bám lâu trên bề mặt răng, tạo điều kiện cho vi khuẩn hoạt động liên tục.

Hệ lụy không chỉ dừng lại ở những cơn đau

Sâu răng ở trẻ em diễn biến rất âm thầm. Ở giai đoạn sớm, cha mẹ có thể quan sát thấy những đốm trắng đục trên răng trẻ, hoặc bản thân bé bắt đầu cảm thấy ê buốt khi ăn đồ quá nóng hay quá lạnh. Nếu không được can thiệp kịp thời, các đốm này sẽ chuyển sang màu nâu hoặc đen, hình thành lỗ sâu gây đau nhức dữ dội, khiến trẻ quấy khóc, bỏ ăn và ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ.

Nghiêm trọng hơn, nếu răng sữa bị sâu nặng phải nhổ bỏ sớm, quá trình mọc răng vĩnh viễn sau này có thể bị ảnh hưởng, khiến răng mọc lệch, chen chúc và tác động xấu đến yếu tố thẩm mỹ, sự tự tin của trẻ.

Phụ huynh cần kiểm soát thay vì cấm đoán

Để giúp trẻ vừa được tận hưởng không khí Tết, vừa bảo vệ được hàm răng chắc khỏe, các chuyên gia y tế khuyên phụ huynh nên áp dụng nguyên tắc: Kiểm soát thay vì cấm đoán tuyệt đối. Việc cấm đoán quá khắt khe thường phản tác dụng, khiến trẻ có tâm lý chống đối hoặc lén lút ăn nhiều hơn khi không có người lớn.

Thay vào đó, phụ huynh nên thiết lập những quy ước rõ ràng với trẻ:

1. Quy định thời điểm ăn: Chỉ nên cho trẻ ăn bánh kẹo sau bữa chính, tránh ăn sát giờ đi ngủ hoặc khi đang đói. Nhắc trẻ uống nước, súc miệng ngay sau khi ăn đồ ngọt cũng là cách đơn giản nhưng hiệu quả để rửa trôi thức ăn thừa và trung hòa acid.

2. Giới hạn số lượng: Cha mẹ có thể thống nhất với trẻ chỉ được ăn 1 - 2 viên kẹo, hoặc một gói bánh nhỏ mỗi ngày.

3. Thay thế bằng thực phẩm lành mạnh: Thay vì mứt hay kẹo, hãy khuyến khích trẻ ăn trái cây tươi để tráng miệng. Chất xơ trong trái cây không chỉ cung cấp vitamin mà còn giúp làm sạch răng nướu trong quá trình nhai.

4. Người lớn làm gương: Trẻ thường quan sát và học theo thói quen của cha mẹ. Nếu người lớn hạn chế đồ ngọt và uống nhiều nước lọc, trẻ sẽ coi đó là điều bình thường và dễ dàng hợp tác hơn.

Bên cạnh việc kiểm soát lượng đường, thói quen vệ sinh răng miệng cần được duy trì nghiêm ngặt trong những ngày nghỉ Tết. Trẻ cần được hướng dẫn đánh răng ít nhất 2 lần/ngày bằng bàn chải mềm và kem đánh răng phù hợp với lứa tuổi. Việc sử dụng chỉ nha khoa để làm sạch các kẽ răng (nơi bàn chải khó tiếp cận) cũng là một thói quen cần thiết mà cha mẹ nên tập cho bé.

 

Bé hóc hạt hướng dương, bánh kẹo ngày Tết cha mẹ cần làm gì?

Infographic: Hướng dẫn chuẩn bị khay bánh kẹo "healthy" ngày Tết

Cách tận dụng bánh kẹo, mứt Tết

Xu hướng lựa chọn bánh kẹo "healthy" cho ngày Tết