Chấn thương hay gặp khi chơi bóng chuyền phong trào

Vận động liên tục với cường độ cao dễ gây ra chấn thương ở khớp vai, gối và cổ chân

5 chấn thương thường gặp khi chơi bóng chuyền

Đối với người chơi bóng chuyền phong trào, các chấn thương do vận động lặp đi lặp lại thường phổ biến hơn các ca chấn thương cấp tính. Ngay cả khi không thi đấu chuyên nghiệp, thực hiện hàng trăm cú nhảy và vung tay mỗi tuần vẫn tạo áp lực lớn lên các khớp xương và hệ thống dây chằng.

Viêm gân chóp xoay (khớp vai)

Các động tác đập bóng và phát bóng đòi hỏi khớp vai phải xoay trong và xoay ngoài với tốc độ lớn.

Nhiều người chơi phong trào chỉ tập trung vào việc đập bóng, mà bỏ qua các bài tập bổ trợ cho nhóm cơ ổn định xương bả vai. Điều này khiến toàn bộ lực tác động dồn vào mặt trước khớp vai, làm tăng nguy cơ mài mòn, viêm gân chóp xoay, hội chứng chèn ép vai, thậm chí rách gân bán phần.

Viêm gân bánh chè

Đây là là chấn thương điển hình nhất trong bóng chuyền. Thống kê cho thấy tỷ lệ viêm gân bánh chè ở những người chơi nhảy nhiều dao động từ 20 - 40%.

Nhảy và tiếp đất liên tục khiến gân bánh chè bị căng giãn quá mức. Nếu không có đủ thời gian phục hồi giữa các buổi tập, gân sẽ bị viêm mạn tính.

Giai đoạn đầu, người chơi chỉ cảm thấy đau âm ỉ ở vùng phía trước khớp gối sau khi buổi tập kết thúc. Về lâu dài, chấn thương này sẽ làm giảm sức bật, hạn chế độ cao khi nhảy và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả chơi bóng.

Bong gân cổ chân

Bong gân thường xảy ra khi người chơi tiếp đất lệch hoặc vô tình giẫm lên chân đồng đội/đối thủ trong các tình huống bám chắn hoặc nhảy đập sát lưới.

Nếu chấn thương ban đầu không được điều trị và phục hồi hoàn toàn, nguy cơ tái phát sẽ tăng lên rất cao, dẫn đến tình trạng lỏng khớp cổ chân mạn tính.

Tại Việt Nam, nhiều sân chơi tự phát vẫn sử dụng nền gạch hoặc nền xi măng cứng. Chơi trên các bề mặt này làm tăng đáng kể phản lực lên cổ chân và đầu gối khi tiếp đất. Nếu có điều kiện, người chơi nên ưu tiên các sân đã được lắp đặt thảm đấu chuyên nghiệp để giảm chấn và hạn chế chấn thương đáng tiếc.

Đau thắt lưng

Động tác ngửa người hết cỡ rồi gập người nhanh để đập bóng đòi hỏi sự phối hợp chuyển động phức tạp của cột sống thắt lưng. Khi hệ cơ lõi của người chơi không đủ khỏe để giữ ổn định, hoặc cơ thể thực hiện các động tác bù trừ lệch tư thế, áp lực sẽ tập trung toàn bộ vào các nhóm cơ lưng dưới, lâu dần có thể gây đau thắt lưng.

Chấn thương khớp ngón tay

Đây là vùng chấn thương dễ bị người chơi ngó lơ nhất vì cho rằng đó chỉ là "vết thương vặt". Khi chắn bóng hoặc đỡ bước một, các ngón tay phải trực tiếp hấp thu lực va đập rất mạnh từ quả bóng, dẫn đến bong gân, bầm dập hoặc rách dây chằng ngón tay.

Không cố định khớp kịp thời có thể làm sai lệch trục khớp và ảnh hưởng đến độ ổn định lâu dài của bàn tay.

Nguy cơ chấn thương theo từng vị trí trên sân

Dù là chơi phong trào, việc hiểu rõ vị trí mình hay chơi trên sân sẽ giúp bạn chủ động phòng ngừa chấn thương hiệu quả hơn:

- Chủ công và phụ công: Là những người thực hiện nhiều cú nhảy và đập bóng nhất, do đó khớp vai và khớp gối sẽ phải chịu tải trọng lớn nhất.

 

Người chơi bóng chuyền nghiệp dư có thể trang bị băng dán thể thao để tăng cường sự ổn định cho khớp đầu gối (xương bánh chè), ngón tay. Dù vậy, băng dán không thể thay thế việc rèn luyện cơ bắp và thực hiện động tác đúng kỹ thuật.

- Libero/người chơi phòng thủ ở hàng sau: Ít khi phải thực hiện các pha nhảy cao, nhưng lại liên tục phải thực hiện các động tác ngã cứu bóng, phòng thủ ở tư thế thấp. Vị trí này đặt áp lực nặng nề lên thắt lưng và khớp gối.

- Chuyền hai (setter): Thường xuyên thực hiện các pha chuyền bóng cao tay qua đầu. Đối với vị trí này, sự ổn định của khớp vai và khả năng kiểm soát của các ngón tay là quan trọng nhất.

Để chơi bóng chuyền lâu dài và khỏe mạnh, người chơi phong trào cần đặc biệt chú trọng khâu khởi động kỹ trước trận đấu, tập thêm các bài tập bổ trợ sức bền nhóm cơ vai (như xoay khớp bả vai), tập cơ đùi trước và hệ cơ lõi vùng thắt lưng.

Chỉ khi cơ thể được chuẩn bị tốt về mặt thể lực, bóng chuyền mới thực sự mang lại niềm vui rèn luyện sức khỏe bền vững, thay vì những cơn đau nhức kéo dài.

 

6 lợi ích sức khỏe của việc chơi bóng chuyền

Làm gì để bơi lội an toàn và hạn chế chấn thương?

Tại sao chơi Pickleball dễ gây chấn thương dù trông rất đơn giản?

Podcast: Chơi thể thao đối kháng - làm sao để tránh chấn thương?