Chỉ số ferritin quan trọng với phụ nữ ra sao?

Tình trạng mệt mỏi kéo dài ở phụ nữ có thể do chỉ số ferritin đang ở mức thấp

Tìm hiểu về ferritin

Nhiều phụ nữ có chỉ số sắt huyết thanh bình thường nhưng vẫn thường xuyên mệt mỏi, rụng tóc do thiếu hụt ferritin, "ngân hàng" dự trữ sắt của cơ thể.

Trong khi các xét nghiệm sắt huyết thanh thông thường chỉ cho thấy lượng sắt lưu thông trong máu, thì ferritin chính là dạng dự trữ sắt của cơ thể.

Ferritin có trong gan, lách, tủy xương và hệ thống miễn dịch, để cơ thể sử dụng khi cần thiết. Loại protein này không chỉ thiết yếu cho vận chuyển oxy của hemoglobin, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sản xuất năng lượng, chu kỳ phát triển của tóc, chức năng nhận thức, tâm trạng và trao đổi chất của tuyến giáp.

Khi xét nghiệm cho thấy lượng sắt trong máu bình thường nhưng ferritin thấp, điều đó có nghĩa là cơ thể đang phải tiêu tốn dần nguồn dự trữ. Nếu cả sắt và chỉ số ferritin đều thấp, cơ thể sẽ tiến triển nhanh hơn đến giai đoạn thiếu máu do thiếu sắt.

Tại sao phụ nữ hay có chỉ số ferritin thấp?

Giá trị bình thường của ferritin phụ thuộc vào độ tuổi, với nam giới là từ 30-400ng/mL; Nữ giới là từ 15-150ng/mL.

Phụ nữ là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất trước tình trạng thiếu hụt ferritin vì nhiều lý do:

- Chu kỳ kinh nguyệt: Chị em mất máu hàng tháng, đặc biệt là ở những người bị rong kinh.

- Thai kỳ và hậu sản: Nhu cầu sắt tăng cao để nuôi dưỡng thai nhi và nhau thai, kết hợp với việc mất máu sau khi sinh.

- Chế độ ăn uống: Lượng sắt trong chế độ ăn quá thấp, đặc biệt là ở những người ăn chay.

- Các bệnh lý phụ khoa: Lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung hoặc rong kinh làm tăng nguy cơ thiếu hụt.

Cũng có tài liệu cho rằng phụ nữ cảm thấy khỏe mạnh nhất khi chỉ số ferritin đạt khoảng 40-70ng/mL để đảm bảo năng lượng và sức khỏe, ngay cả khi các tiêu chuẩn tại phòng xét nghiệm có thể đưa ra ngưỡng thấp hơn mức này.

Cách cải thiện chỉ số ferritin trong cơ thể

Nghiên cứu cho thấy khoảng 1/3 phụ nữ trong độ tuổi sinh sản bị thiếu hụt ferritin. Tuy nhiên, những dấu hiệu thường dễ bị nhầm lẫn với tình trạng căng thẳng (stress), thay đổi nội tiết tố hoặc áp lực từ cuộc sống bận rộn.

Các dấu hiệu điển hình bao gồm:

- Mệt mỏi kéo dài dù đã ngủ đủ giấc.

- Chóng mặt, khó thở, "sương mù não" (kém tập trung).

- Tâm trạng thất thường, dễ cáu gắt.

- Móng tay giòn, tóc rụng hoặc mỏng đi thấy rõ.

- Da khô, chất lượng da thay đổi hoặc cảm giác ngứa ngáy.

- Hay thấy lạnh hơn bình thường.

Để khắc phục tình trạng này, chị em phụ nữ cần điều chỉnh cả lối sống và chế độ ăn theo tư vấn của bác sĩ.

Về chế độ ăn uống, ưu tiên bổ sung sắt heme từ động vật vì dễ hấp thụ nhất. Với người ăn chay, nên ăn thực phẩm giàu sắt từ đậu lăng, đậu nành, các loại rau lá xanh đậm (như rau chân vịt, chùm ngây) và các loại hạt. Nên kết hợp thực phẩm giàu sắt với vitamin C (như cam, quýt) để tăng hiệu quả hấp thụ.

Để cơ thể hấp thụ sắt tốt, cần hạn chế uống trà và cà phê trong bữa ăn. Tannin và polyphenol trong các loại đồ uống này có thể ức chế hấp thụ sắt.

Nếu chế độ ăn không đủ, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung thực phẩm chức năng và viên uống sắt. Để ferritin không tiếp tục sụt giảm, phụ nữ cần kiểm tra xem mình có đang gặp vấn đề về kinh nguyệt, rối loạn chức năng ruột, tuyến giáp hay căng thẳng mạn tính hay không.

 

Thèm nhai đá cảnh báo nguy cơ thiếu sắt?

5 dấu hiệu thiếu sắt thường gặp

Đừng chủ quan với đau bụng kinh và rong kinh kéo dài

Rụng tóc mức độ nào thì cần can thiệp?