“Bạn đồng hành” đặc biệt của những người bệnh tâm thần

Cún cưng có thể giúp ích cho con người rất nhiều khía cạnh trong cuộc sống.

Ở các bệnh viện hoặc chuyên khoa tâm thần, thời gian nằm viện dài ngày thường đi kèm cảm giác tách biệt với thế giới bên ngoài. Trong bối cảnh đó, sự cô đơn không chỉ là một trạng thái cảm xúc mà còn được xem là yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe. Nhiều nghiên cứu trước đây đã chỉ ra mối liên hệ giữa cô đơn và nguy cơ gia tăng bệnh tim mạch, đột quỵ, sa sút trí tuệ, trầm cảm, lo âu, thậm chí tử vong sớm. Cảm giác bị cô lập cũng có thể làm nặng thêm ý nghĩ tự sát và nguy cơ tái nghiện ở những người có tiền sử sử dụng chất gây nghiện.

Theo Nancy Gee, Giám đốc Trung tâm Tương tác giữa Con người và Động vật thuộc Đại học Virginia Commonwealth (VCU), đồng thời là tác giả chính của nghiên cứu, nhận định rằng mức độ nguy hại của cô đơn đối với sức khỏe có thể tương đương với việc hút nhiều điếu thuốc mỗi ngày. Theo đó, người cao tuổi và những người có vấn đề sức khỏe tâm thần là nhóm đặc biệt dễ tổn thương, nhất là khi phải điều trị nội trú trong thời gian dài.

Trong nghiên cứu thí điểm này, 60 bệnh nhân đang điều trị rối loạn tâm thần cấp tính tại Trung tâm sức khoẻ VCU Health được chia ngẫu nhiên thành 3 nhóm. Nhóm thứ nhất được tiếp xúc trực tiếp với một chú chó trị liệu cùng người huấn luyện thuộc chương trình “Dogs on Call”. Nhóm thứ hai được người huấn luyện đến thăm nhưng không có sự hiện diện của cún. Nhóm còn lại tiếp tục được chăm sóc theo phác đồ thông thường của bệnh viện.

Mỗi buổi thăm kéo dài 20 phút mỗi ngày, liên tiếp trong 3 ngày. Trước và sau các buổi gặp, bệnh nhân hoàn thành các bảng đánh giá về tình trạng tâm thần và mức độ cô đơn.

Kết quả cho thấy mức độ cô đơn giảm ở cả 3 nhóm theo thời gian, phản ánh tác động chung của quá trình điều trị nội trú. Tuy nhiên, nhóm được cún trị liệu đến thăm ghi nhận mức giảm rõ rệt và lớn nhất. Theo nhóm nghiên cứu, sự hiện diện của cún tạo ra hiệu quả tức thì, vượt trội so với chỉ tương tác với con người hoặc chăm sóc thông thường.

Cơ chế cụ thể chưa được làm rõ hoàn toàn, song nhiều giả thuyết đã được đặt ra. Các nghiên cứu trước đó cho thấy tiếp xúc với chó có thể giúp giảm nồng độ hormone căng thẳng và tăng cảm giác thư giãn. Động vật cũng thường đóng vai trò “cầu nối xã hội”, giúp phá vỡ sự dè dặt và tạo điều kiện cho giao tiếp tự nhiên hơn, đặc biệt trong môi trường điều trị vốn nhiều áp lực.

Trong môi trường bệnh viện tâm thần, nơi bệnh nhân có thể cảm thấy bị đánh giá hoặc khép kín, sự hiện diện của một chú chó thân thiện có thể mang lại cảm giác an toàn và được chấp nhận vô điều kiện. Điều này góp phần tạo nên trải nghiệm tích cực, dù chỉ trong thời gian ngắn.

Không chỉ người bệnh hưởng lợi, các chương trình chó trị liệu chuyên nghiệp cũng chú trọng đến phúc lợi của động vật tham gia. Theo nhóm nghiên cứu, những chú chó trong chương trình “Dogs on Call” được huấn luyện bài bản và theo dõi sức khỏe, đồng thời chính chúng cũng nhận được lợi ích từ các tương tác tích cực với con người.

Dù kết quả bước đầu khá khả quan, các nhà khoa học nhấn mạnh đây mới là nghiên cứu thí điểm với quy mô nhỏ. Cần thêm các nghiên cứu lớn hơn, theo dõi dài hạn để xác định rõ mức độ duy trì hiệu quả và làm sáng tỏ cơ chế tác động của chó trị liệu đối với cảm giác cô đơn cũng như tiến trình hồi phục tâm thần.

Tuy vậy, phát hiện này mở ra một hướng tiếp cận bổ trợ đáng chú ý trong điều trị tâm thần nội trú. Bên cạnh thuốc và liệu pháp tâm lý, những yếu tố tưởng chừng đơn giản như sự hiện diện của một chú chó có thể đóng vai trò hỗ trợ tinh thần đáng kể, góp phần giảm cảm giác cô lập, vốn âm thầm nhưng ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe toàn diện.

 

Đâu là nguyên nhân khiến cún cưng viêm tai?

Tầm quan trọng của việc tẩy giun định kỳ cho cún cưng

Hiện tượng mang thai giả ở cún cưng

Dấu hiệu cảnh báo bệnh cúm ở cún cưng