3 nhóm runner nên cẩn trọng với giày đế carbon

Giày đế carbon không dành cho runner mới hoặc người có nền tảng cơ xương khớp chưa ổn định.

Cơ chế hoạt động của giày đế carbon

Giày đế carbon là dòng giày chạy bộ hiệu suất cao, được thiết kế để tối ưu hóa tốc độ và sự hiệu quả cho người chạy bộ. Các nghiên cứu cho thấy loại giày này có thể giảm mức tiêu hao năng lượng từ 2-4%, giúp runner chạy hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, Tiến sĩ Chung Wai-man, Giám đốc Dịch vụ Chăm sóc Sức khỏe và Phục hồi chức năng, Tập đoàn Virtus Medical Hong Kong (Trung Quốc) chia sẻ, giày carbon giúp "tiết kiệm sức lực” nhưng chưa chắc đã an toàn.

Thiết kế cốt lõi của giày đế carbon là sự kết hợp giữa đế giữa (midsole) có độ đàn hồi cao, một tấm sợi carbon cứng. Giày cũng có cấu trúc mũi cong vát giúp dáng chạy hiệu quả hơn.

Một số nghiên cứu cho thấy đế giày cong có thể giảm áp lực lên đầu bàn chân nhưng đồng thời làm thay đổi sự phân bổ lực tổng thể lên bàn chân.

Phân tích cơ sinh học chỉ ra rằng tấm carbon và đế dày làm thay đổi cách thức hoạt động của khớp cổ chân và các cơ bàn chân, ảnh hưởng đến tải trọng lên cơ bắp chân và gân Achilles. Trên lâm sàng, nhiều runner chuyển sang giày đế carbon đã gặp tình trạng căng bắp chân, cứng khớp và đau gân Achilles, đặc biệt khi khối lượng hoặc cường độ tập luyện tăng lên.

3 nhóm runner cần đặc biệt thận trọng

Với sự bùng nổ của phong trào chạy bộ, nhiều người rỉ tai nhau phải đầu tư ngay giày đế carbon để chạy nhanh. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp với trang bị này. Theo Tiến sĩ Chung, 3 nhóm sau đây cần đặc biệt lưu ý:

1. Người mới bắt đầu hoặc người có nền tảng chưa ổn định: Khả năng tim mạch có thể cải thiện nhanh chóng, nhưng gân và xương không thể thích nghi cùng lúc, điều này tự nhiên làm tăng nguy cơ chấn thương.

2. Runner nặng cân hoặc vừa tăng quãng đường chạy đột ngột: Mặc dù đế dày đã cung cấp lớp đệm, nhưng khi quãng đường và cường độ tăng lên, sức bền cơ bắp không đủ dễ dẫn đến các chấn thương do vận động quá mức.

3. Người có tiền sử chấn thương (ví dụ: viêm gân Achilles, viêm cân gan chân, căng cơ bắp chân tái phát): Cơ chế đẩy chân bị thay đổi có thể khiến các chấn thương cũ tái phát. Nghiên cứu năm 2023 cũng ghi nhận một số ca chấn thương xương thuyền ở bàn chân do sử dụng giày carbon liên tục khi chưa có thời gian thích nghi.

Tiến sĩ Chung nhấn mạnh, vấn đề không nằm ở đôi giày, mà một phần do người chạy tăng quãng đường lẫn tốc độ quá nhanh khi cơ thể chưa kịp thích nghi. Tốt nhất, giày đế carbon chỉ nên dùng trong các cuộc đua hoặc trong các buổi tập luyện cụ thể, không nên dùng hàng ngày.

Runner cũng cần chủ động thực hiện các bài tập tăng cường sức mạnh cho cơ bắp chân và bàn chân như đứng nhón gót, thăng bằng một chân.

 

Thực hư chạy bộ nhiều năm hại khớp gối

Vì sao chỉ cần chạy bộ mỗi ngày cũng đủ để khỏe hơn?

Chạy bộ tưởng đơn giản, nhưng không phải ai cũng làm đúng cách

3 dấu hiệu nguy hiểm khi chạy bộ nhiều người thường bỏ qua