Những yếu tố khiến cơ thể lão hóa nhanh hơn tuổi thật

Lối sống và tâm lý ảnh hưởng lớn đến tốc độ lão hóa của cơ thể

Tuổi theo thời gian và tuổi sinh học khác nhau thế nào?

Một người 50 tuổi nhưng duy trì lối sống lành mạnh có thể sở hữu tuổi sinh học trẻ hơn nhiều so với tuổi theo thời gian. Ngược lại, người thường xuyên căng thẳng, thiếu ngủ hoặc ít vận động có thể trông già hơn tuổi dù còn trẻ.

Theo TS. David Sinclair, yếu tố di truyền chỉ quyết định khoảng một nửa tốc độ lão hóa. Phần còn lại phụ thuộc vào cách mỗi người ăn uống, nghỉ ngơi, vận động và chăm sóc sức khỏe.

Ông cũng đưa ra “Thuyết thông tin về lão hóa”, cho rằng cơ thể con người hoạt động giống như một chiếc máy tính. Theo thời gian, hệ thống điều khiển bên trong tế bào dần bị “lỗi”, khiến tế bào không còn nhận và xử lý thông tin từ gen chính xác như trước. Khi đó, cơ thể suy giảm khả năng tự sửa chữa, phục hồi và bắt đầu lão hóa nhanh hơn.

Những tác nhân khiến cơ thể lão hóa nhanh hơn

Lo âu về quá trình lão hóa.

Một nghiên cứu thực hiện trên 726 phụ nữ trung niên, cho thấy những người thường xuyên lo lắng về sức khỏe có dấu hiệu lão hóa nhanh hơn ở cấp độ tế bào.

Các nhà khoa học phát hiện hoạt động của gen thay đổi theo hướng bất lợi, khiến cơ thể già đi nhanh hơn tuổi thật dù cấu trúc DNA không thay đổi.

Tổn thương DNA do ánh nắng và thuốc lá.

Tia cực tím (UV) từ ánh nắng mặt trời và khói thuốc lá là hai tác nhân gây hại trực tiếp cho DNA. Chúng làm tăng nguy cơ xuất hiện nếp nhăn, nám da, giảm độ đàn hồi của da và đẩy nhanh các dấu hiệu lão hóa bên ngoài.

Ngoài ảnh hưởng đến làn da, những tổn thương này còn làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính liên quan đến tuổi tác.

Căng thẳng kéo dài và thiếu ngủ.

Căng thẳng mạn tính khiến cơ thể liên tục sản sinh hormone cortisol. Khi nồng độ cortisol duy trì ở mức cao trong thời gian dài, phản ứng viêm trong cơ thể sẽ gia tăng, từ đó thúc đẩy quá trình lão hóa.

Trong khi đó, giấc ngủ là thời gian để não bộ và các cơ quan phục hồi, sửa chữa tổn thương. Thiếu ngủ kéo dài làm giảm khả năng tái tạo tế bào, ảnh hưởng đến trí nhớ, hệ miễn dịch và sức khỏe tim mạch.

Ít vận động

Lối sống ít vận động khiến cơ thể mất dần khối lượng cơ bắp và suy giảm chức năng trao đổi chất.

Ăn kiêng kiểu “yo-yo”

Việc giảm cân rồi tăng cân liên tục, thường được gọi là ăn kiêng “yo-yo”, tạo áp lực lớn lên tế bào và hệ trao đổi chất.

Theo TS. David Sinclair, bất kỳ biến động mạnh nào về cân nặng cũng có thể khiến “đồng hồ sinh học” của cơ thể chạy nhanh hơn, từ đó thúc đẩy quá trình lão hóa.

Môi trường sống và các thói quen gây hại

Uống nhiều rượu bia, tiếp xúc thường xuyên với bức xạ, ô nhiễm không khí hoặc làm việc ca đêm gây xáo trộn nhịp sinh học, đều có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.

Ngoài ra, việc thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng quá mạnh hoặc âm thanh lớn cũng tạo áp lực cho hệ thần kinh và tim mạch.

Cô đơn và mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột

Nhiều nghiên cứu cho thấy sự cô lập xã hội gây ra nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng, tương đương với tác hại của hút thuốc lá.

Bên cạnh đó, chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Khi lợi khuẩn suy giảm, cơ thể dễ rơi vào tình trạng viêm mạn tính - một trong những yếu tố thúc đẩy lão hóa nhanh hơn.

Làm gì để làm chậm quá trình lão hóa?

 

Bài tập chống lão hóa giúp ngăn ngừa mất cơ ở người cao tuổi

Mức đường huyết ảnh hưởng thế nào tới tình trạng lão hóa da?

4 thói quen khiến bạn lão hóa da nhanh

5 “trợ thủ” giúp chị em làm chậm quá trình lão hóa