Thực phẩm hữu cơ không đồng nghĩa với an toàn thực phẩm tuyệt đối

Rau củ hữu cơ vẫn có thể chứa vi khuẩn E. coli tương đương với rau trồng thông thường

Trong tâm trí của nhiều người tiêu dùng, thực phẩm hữu cơ (organic) luôn được coi là lựa chọn cao cấp hơn, an toàn và thân thiện với sức khỏe hơn. Không phải ngẫu nhiên mà thực phẩm được dán nhãn hữu cơ luôn có mức giá cao hơn hẳn. Nhiều người sẵn sàng chi trả thêm vì tin rằng đồ hữu cơ có nguy cơ gây bệnh thấp hơn.

Tuy nhiên, dưới góc độ khoa học, mối liên hệ giữa thực phẩm hữu cơ và các bệnh truyền qua thực phẩm phức tạp đôi khi còn đi ngược lại với trực giác thông thường.

Thuật ngữ "hữu cơ" thực chất dùng để chỉ phương thức sản xuất, không phải mức độ an toàn của thực phẩm. Canh tác hữu cơ thường tránh sử dụng thuốc trừ sâu tổng hợp, phân bón hóa học, sinh vật biến đổi gene (GMO). Trong chăn nuôi, còn có thêm tiêu chí về sử dụng kháng sinh định kỳ.

Mặc dù các quy trình này được kiểm soát chặt chẽ (như tiêu chuẩn của Bộ Nông nghiệp Mỹ), cần lưu ý rằng: An toàn vệ sinh thực phẩm không phải là đặc điểm định nghĩa của chứng nhận hữu cơ. Các mầm bệnh như Salmonella, E.coli và Listeria là những tác nhân ô nhiễm sinh học có thể xâm nhập vào bất kỳ loại thực phẩm nào, bất kể phương pháp canh tác.

Thực phẩm hữu cơ có ít nguy cơ gây ngộ độc hơn không?

Các đánh giá hệ thống và phân tích tổng hợp quy mô lớn đã liên tục chỉ ra rằng thực phẩm hữu cơ không hề ít bị nhiễm vi khuẩn có hại hơn thực phẩm thông thường.

Một đánh giá lớn trên hơn 200 nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm các mầm bệnh như Salmonella và E. coli là tương đương nhau ở cả hai nhóm.

Điều này có nghĩa là xà lách hữu cơ vẫn có thể chứa E.coli. Thịt gà hay trứng hữu cơ vẫn có thể mang vi khuẩn Salmonella.

Người tiêu dùng dễ nhầm lẫn an toàn hóa chất (giảm tiếp xúc thuốc trừ sâu) với an toàn sinh học (nhiễm khuẩn), dù đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.

Thậm chí, cảm giác “an toàn giả tạo” mà nhãn hữu cơ mang lại có thể khiến người dùng chủ quan hơn, như bỏ qua bước rửa kỹ rau củ hoặc kém cảnh giác với nguy cơ lây nhiễm chéo trong bếp.

Ngoài ra, canh tác hữu cơ phụ thuộc nhiều vào quy trình tự nhiên (như phân bón hữu cơ, môi trường chăn thả ngoài trời). Thực phẩm vẫn có thể tiếp xúc với đất, nước, và động vật hoang dã (chim, chuột, côn trùng). Khi đó, những rủi ro vi sinh khó dự đoán hơn so với hệ thống canh tác thông thường vốn được kiểm soát chặt chẽ.

Đặc biệt, thực phẩm thường nhiễm khuẩn sau khi rời trang trại, trong quá trình chế biến, vận chuyển, lưu kho và phân phối. Các tiêu chuẩn về hữu cơ có thể hạn chế một số phương pháp khử trùng như sử dụng dung dịch clo, đôi khi làm tăng rủi ro lây nhiễm chéo.

Lời khuyên giúp đảm bảo an toàn thực phẩm

Thực phẩm hữu cơ vẫn có những ưu điểm về sức khỏe lâu dài, như dư lượng thuốc trừ sâu thấp. Quá trình canh tác chăn nuôi không sử dụng thuốc kháng sinh cũng góp phần ngăn ngừa tình trạng kháng kháng sinh.

Để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, quá trình chế biến, vệ sinh đúng cách quan trọng hơn nhiều so với nhãn mác sản phẩm. Người nội trợ nên ghi nhớ các quy tắc quan trọng về an toàn thực phẩm:

1. Rửa sạch rau củ và trái cây dưới vòi nước chảy.
2. Nấu chín thịt, trứng, cá; Dùng sữa đã thanh trùng, tiệt trùng.
3. Tránh lây nhiễm chéo bằng cách sử dụng thớt riêng cho thịt sống và thực phẩm chín.
4. Bảo quản lạnh thực phẩm dễ hỏng ngay lập tức.
5. Rửa tay thường xuyên trong quá trình chế biến.

 

Thực phẩm hữu cơ có thực sự tạo ra khác biệt cho sức khỏe?

Mua sắm thực phẩm hữu cơ sao cho thông thái?

Salmonella - Thách thức trong kiểm soát an toàn thực phẩm

Ngộ độc do nhiễm khuẩn Salmonella: Cần làm gì để phòng ngừa?