Vì sao căng thẳng kéo dài khiến bạn hay quên?

Căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến trí nhớ

Mối liên hệ giữa căng thẳng và trí nhớ

Thỉnh thoảng quên chìa khóa xe, bỏ sót một nguyên liệu khi đi chợ là chuyện thường gặp. Tuy nhiên, nếu các trình trạng này xuất hiện thường xuyên hơn, đặc biệt trong thời gian căng thẳng kéo dài, trí nhớ có thể bị ảnh hưởng.

Khi căng thẳng, cơ thể giải phóng cortisol, một loại hormone giúp cơ thể đối phó với áp lực trong thời gian ngắn. Nhưng nếu căng thẳng kéo dài, nồng độ cortisol có thể duy trì ở mức cao và ảnh hưởng đến hoạt động của não, trong đó có trí nhớ.

Một số vùng não liên quan đến việc ghi nhớ, xử lý cảm xúc và hình thành ký ức có thể chịu ảnh hưởng như vùng vỏ não trước trán, hạnh nhân và hồi hải mã.

Căng thẳng kéo dài còn có thể ảnh hưởng đến các kết nối giữa hồi hải mã và những vùng khác của não. Điều này khiến việc hình thành ký ức mới hoặc nhớ lại thông tin đã biết trở nên khó khăn hơn.

Căng thẳng cũng có thể ảnh hưởng đến trí nhớ tương lai (prospective memory), tức khả năng nhớ những việc đã dự định làm, chẳng hạn uống thuốc đúng giờ hoặc thực hiện một cuộc gọi quan trọng.

Đáng chú ý, một nghiên cứu đăng trên tạp chí BMC Geriatrics năm 2023 cho thấy, những người chịu nhiều căng thẳng ở tuổi trung niên có xu hướng suy giảm nhận thức nhiều hơn trong 30 năm sau đó.

Vì sao tuổi trung niên hay quên?

Tuổi trung niên thường là giai đoạn con người phải cùng lúc đối mặt với nhiều trách nhiệm như chăm sóc con cái, phụng dưỡng cha mẹ, áp lực công việc và các vấn đề tài chính. Những áp lực kéo dài có thể khiến cơ thể thường xuyên rơi vào trạng thái căng thẳng.

Từ đó hình thành một vòng luẩn quẩn: Càng căng thẳng, bạn càng khó tập trung và dễ quên; việc hay quên lại khiến bạn lo lắng và căng thẳng hơn.

Bên cạnh áp lực trong cuộc sống, những thay đổi nội tiết tố ở độ tuổi 40 và 50 cũng có thể khiến tình trạng hay quên rõ hơn:

- Ở phụ nữ: Trong giai đoạn tiền mãn kinh, nồng độ estrogen giảm dần. Hormone này có vai trò quan trọng đối với hoạt động của não, vì vậy việc thay đổi nồng độ estrogen có thể ảnh hưởng đến trí nhớ và khả năng tập trung.

- Ở nam giới: Nồng độ testosterone có xu hướng giảm dần từ khoảng 35 tuổi. Testosterone thấp có liên quan đến những thay đổi về nhận thức, tư duy và trí nhớ.

Giảm căng thẳng - hỗ trợ trí nhớ

Kiểm soát căng thẳng từ tuổi trung niên có thể giúp bảo vệ sức khỏe não bộ về lâu dài.

Vận động thường xuyên, bảo đảm giấc ngủ và thực hành chánh niệm có thể giúp giảm căng thẳng. Bên cạnh đó, tập thở sâu, yoga, thư giãn cơ bắp, duy trì các mối quan hệ xã hội hoặc tìm kiếm hỗ trợ tâm lý cũng có thể giúp kiểm soát áp lực.

Khi nào nên đi khám?

Nếu tình trạng hay quên xuất hiện thường xuyên và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, bạn nên đi khám. Một số dấu hiệu cần lưu ý gồm:

- Lặp đi lặp lại một câu hỏi nhiều lần.

- Bị lạc ở những nơi quen thuộc.

- Gặp khó khăn khi làm theo các chỉ dẫn.

- Thường xuyên để thất lạc đồ đạc và không thể tìm lại.

- Gặp khó khăn với những công việc quen thuộc như thanh toán hóa đơn đúng hạn.

Nếu nhận thấy những dấu hiệu này, bạn nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá, xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.

 

Chất chống oxy hóa trong loại quả này có thể giúp bảo vệ não bộ

sức khỏe tim mạch ảnh hưởng thế nào đến não bộ?

Đôi mắt tiết lộ gì về sức khỏe não bộ?

4 thói quen đơn giản giúp não bộ minh mẫn