Bùng phát dịch Cyclospora ở Mỹ và bài học về an toàn thực phẩm từ cây xà lách

Xà lách liên quan đến đợt bùng phát ký sinh trùng Cyclospora khiến hơn 12.000 người mắc bệnh tại Mỹ

Bài học đắt giá từ đợt bùng phát Cyclospora

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ công bố đợt bùng phát ký sinh trùng Cyclospora kéo dài hai tháng đã chính thức khép lại. Ổ dịch này liên quan đến xà lách mỡ (iceberg lettuce) nhập khẩu từ Mexico, làm hơn 12.000 người nhiễm bệnh và hai trường hợp tử vong.

Tính chung trên toàn quốc, đến 8/9, CDC Mỹ ghi nhận tổng cộng 19.595 ca nhiễm Cyclospora được xác nhận qua xét nghiệm.

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), mỗi năm có khoảng 48 triệu người dân nước này mắc phải các bệnh lây truyền qua thực phẩm khiến, nhưng hiếm có đợt dịch nào thu hút sự chú ý mạnh mẽ của công luận như đợt bùng phát Cyclospora vừa qua.

Người dân bị nhiễm bệnh đường ruột do Cyclospora khi uống nước hoặc ăn thực phẩm sống (thường là nông sản tươi) có mang ký sinh trùng. Thực phẩm thường dính ký sinh trùng thông qua nguồn nước tưới bị ô nhiễm. Tiêu chảy là dấu hiệu phổ biến nhất, có thể ở dạng cấp tính hoặc kéo dài nhiều tuần đến nhiều tháng nếu không được điều trị.

Cú hích cho chiến lược kiểm soát an toàn thực phẩm

Bà Donna Garren, Giám đốc Văn phòng An toàn Nông sản thuộc Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ, cho rằng đợt dịch có thể xem là một cơ hội để cơ quan này xem xét và thay đổi quy trình quản lý.

Bà Garren mới đảm nhận vị trí tại cơ quan từ cuối tháng 6/2026, nhưng đã có gần 15 năm công tác tại Hiệp hội Thực phẩm Đông lạnh Mỹ và nhiều tổ chức ngành hàng. Với kinh nghiệm dày dặn, bà Garren khẳng định mục tiêu hàng đầu là xây dựng hạ tầng bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng trước các nguy cơ ẩn nấp trong thực phẩm hàng ngày.

Bà Garren đề xuất FDA Mỹ cần tổng hợp kết quả giám sát, hồ sơ thanh tra, lịch sử bùng phát dịch và dữ liệu hình ảnh vệ tinh để dự báo rủi ro trước khi dịch bệnh bùng phát. Đặc biệt, bà kiến nghị tái khởi động chương trình kiểm nghiệm vi sinh trên toàn quốc đối với rau củ quả tươi, tương tự như Chương trình Dữ liệu Vi sinh (MDP) mà Bộ Nông nghiệp Mỹ từng vận hành giai đoạn 2001-2012.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của sự minh bạch, bà Garren tuyên bố rằng hành vi của các bên tham gia chuỗi cung ứng sẽ thay đổi khi họ biết tên tuổi của mình sẽ bị công khai nếu vi phạm.

Ngoài ra, đại diện cơ quan quản lý cũng kêu gọi áp dụng tiêu chuẩn an toàn bình đẳng giữa nông sản sản xuất trong nước và nông sản nhập khẩu, đồng thời thắt chặt hợp tác với các cơ quan nông nghiệp địa phương.

Đánh giá về các đề xuất cải tổ này, ông Bill Marler, luật sư có hơn 30 năm kinh nghiệm đại diện cho các nạn nhân bị ngộ độc thực phẩm bày tỏ sự đồng tình sâu sắc đối với thông điệp của bà Garren. Ông Marler nhận định rằng lịch sử an toàn thực phẩm tại Mỹ chứng minh các đợt khủng hoảng lớn chính là bước ngoặt dẫn đến sự thay đổi mang tính hệ thống.

Ông ủng hộ mạnh mẽ việc khôi phục chương trình kiểm nghiệm vi sinh nông sản quốc gia. Luật sư Marler cũng dẫn lời bà Karen Ross, Giám đốc Sở Nông nghiệp Bang California khi phát biểu tại hội nghị của Hiệp hội các Sở Nông nghiệp Tiểu bang: "Nếu chúng ta không hành động sau sự cố này, đó là điều đáng hổ thẹn của toàn bộ hệ thống an toàn thực phẩm".

Để các tuyên bố trở thành chính sách hiệu quả, ông Marler đề xuất ba bước hành động cụ thể: Cấp ngân sách cho chương trình kiểm nghiệm nông sản quốc gia, ban hành quy định bắt buộc công khai tên các doanh nghiệp liên quan đến dịch bệnh, và công bố phát hiện nguyên nhân gốc rễ của đợt bùng phát dịch do xà lách gây ra.

 

Tiếp tục tháo gỡ vướng mắc kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu

Lấy ý kiến hoàn thiện Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)

Những chính sách mới về an toàn thực phẩm có hiệu lực từ tháng 7/2026

Một phường ở Hà Nội công khai các cơ sở bị xử phạt an toàn thực phẩm