Nắng nóng: Nguy cơ bệnh lý với người cao tuổi

Người cao tuổi đối mặt nguy cơ sức khỏe trong thời tiết nắng nóng

BS CKI. Nguyễn Trần Như Thủy, công tác tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - Cơ sở 3 cho biết, người cao tuổi có khả năng điều hòa thân nhiệt kém, cảm giác khát suy giảm, trong khi lượng nước dự trữ thấp và thường mắc bệnh mạn tính. Khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, cơ thể dễ mất nước, rối loạn điện giải, ảnh hưởng đến tim mạch, hệ tiêu hóa và nhiều cơ quan khác.

Theo BS. Như Thủy, trong y học cổ truyền, thời tiết nóng thuộc “thử nhiệt”, thường kèm “táo”. Hiểu đơn giản, thời tiết nóng và khô khiến cơ thể mất nước nhanh qua mồ hôi, làm giảm lượng dịch cần thiết để duy trì hoạt động bình thường, đồng thời hao tổn khí huyết. Điều này khiến người cao tuổi - vốn thể trạng yếu, dễ phát sinh bệnh mới hoặc làm nặng thêm các bệnh lý sẵn có.

Các nhóm bệnh thường gặp

Bệnh tim mạch

Nhiệt độ cao làm tăng tiết mồ hôi, gây mất nước và giảm thể tích tuần hoàn. Cơ thể phải tăng nhịp tim, giãn mạch ngoại vi để bù trừ, từ đó làm tăng gánh nặng cho tim.

Người bệnh có thể xuất hiện mệt mỏi, chóng mặt, hoa mắt, hồi hộp, tim đập nhanh, hạ huyết áp, thậm chí ngất. Trường hợp nặng có thể dẫn đến kiệt sức do nóng hoặc sốc nhiệt - tình trạng cấp cứu nguy hiểm. Đáng chú ý, sốc nhiệt có thể gây tổn thương đa cơ quan nếu không được xử trí kịp thời.

Bệnh cơ xương khớp

Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột, nhất là khi chuyển từ môi trường nóng sang lạnh do sử dụng điều hòa hoặc tắm nước lạnh, có thể khiến cơn đau khớp tăng lên. Tình trạng rối loạn giấc ngủ trong những ngày nắng nóng cũng góp phần làm triệu chứng đau trở nên rõ rệt hơn.

Biểu hiện thường gặp là đau nhức khớp tái phát, cứng khớp buổi sáng, hạn chế vận động. Tình trạng mất nước cũng làm giảm độ bôi trơn của khớp, khiến cơn đau trở nên rõ rệt hơn.

Bệnh tiêu hóa

Thời tiết nóng tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển trong thực phẩm, làm tăng nguy cơ ngộ độc và nhiễm khuẩn đường tiêu hóa. Người cao tuổi có thể chán ăn, ăn kém ngon, đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy hoặc táo bón. Dấu hiệu mất nước đi kèm gồm khô môi, tiểu ít, nước tiểu sậm màu.

Bệnh ngoài da

Tăng tiết mồ hôi và mất nước làm suy giảm hàng rào bảo vệ da. Người cao tuổi dễ bị da khô, ngứa, viêm da, rôm sảy; nguy cơ nhiễm trùng da tăng cao nếu có trầy xước.

Cách phòng ngừa

Điều chỉnh nhịp sinh hoạt và môi trường

Người cao tuổi nên hạn chế ra ngoài trong khoảng 10h-16h. Khi ra ngoài cần mặc trang phục thoáng mát, đội mũ rộng vành. Giữ nhà cửa thông thoáng, sử dụng quạt hoặc điều hòa hợp lý, không để nhiệt độ quá thấp.

Người cao tuổi nên tắm bằng nước ấm (khoảng 37-39°C) hoặc nước mát vừa phải, không tắm khi vừa đi ngoài nắng về, sau khi ăn no, hoặc quá khuya để bảo vệ tim mạch.

Bù nước và điện giải

Cần uống nước đều đặn, ngay cả khi không thấy khát. Lượng nước khuyến nghị khoảng 1,5-2 lít mỗi ngày, tùy thể trạng. Có thể bổ sung nước từ trái cây, canh hoặc dung dịch điện giải nhẹ. Hạn chế rượu bia và đồ uống chứa caffeine.

Dinh dưỡng hợp lý

Ưu tiên ăn chín, uống sôi; tăng cường rau xanh và trái cây giàu vitamin. Tránh thực phẩm ôi thiu, bảo quản không đảm bảo an toàn. Hạn chế thức ăn nhiều dầu mỡ, khó tiêu.

Vận động hợp lý

Duy trì các hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ, dưỡng sinh, thái cực quyền giúp tăng tuần hoàn và cải thiện sức khỏe. Có thể thực hiện xoa bóp, thư giãn cơ để giảm đau nhức; đồng thời tránh ngồi lâu trong môi trường lạnh sâu.

Theo dõi sức khỏe

Cần kiểm tra huyết áp, đường huyết định kỳ và tuân thủ điều trị bệnh mạn tính. Khi có dấu hiệu bất thường như mệt lả, chóng mặt, lú lẫn, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

 

Ù tai ở người cao tuổi có hết được không?

Cần chú ý gì tới chỉ số đường huyết của người cao tuổi?

Nguy cơ té ngã ở người cao tuổi và thuốc chống đông máu

Cẩn trọng với bệnh suy giãn tĩnh mạch ở người cao tuổi