Nguy cơ té ngã ở người cao tuổi và thuốc chống đông máu

Cân nhắc lợi ích - nguy cơ của thuốc chống huyết khối đối với người bệnh cao tuổi có nguy cơ té ngã cao.

Trong thực hành lâm sàng, thuốc chống kết tập tiểu cầu và thuốc chống huyết khối thường được chỉ định cho người bệnh cao tuổi mắc các bệnh lý xơ vữa động mạch và huyết khối tắc mạch. Tuy nhiên, việc sử dụng các thuốc này ở nhóm người bệnh có nguy cơ ngã cao đang đặt ra nhiều lo ngại, đặc biệt là nguy cơ chảy máu do chấn thương. 

Theo USPharmacist, nghiên cứu do nhóm chuyên gia từ Đại học Bắc Carolina tại Chapel Hill dẫn dắt, được công bố trên Tạp chí của Hiệp hội Lão khoa Mỹ (Journal of the American Geriatrics Society) đã tập trung đánh giá mức độ phù hợp trong sử dụng thuốc chống huyết khối ở người bệnh cao tuổi nhập viện khoa Cấp cứu do ngã.

Đây là phân tích thứ cấp từ một nghiên cứu trước đó, thực hiện trong giai đoạn 2020–2021, thuộc chương trình giám sát sử dụng thuốc do dược sĩ lâm sàng triển khai tại một khoa Cấp cứu của bệnh viện ở khu vực Đông Nam bang North Carolina (Mỹ).

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng Chỉ số sử dụng thuốc hợp lý (Medication Appropriateness Index – MAI) để đánh giá mức độ phù hợp của thuốc chống huyết khối, trong đó:

MAI = 0: sử dụng phù hợp

MAI = 1–2: có khả năng không phù hợp

MAI ≥ 3: có thể không phù hợp

Theo đó, trong tổng số 514 bệnh nhân cao tuổi nhập viện vì té ngã, 171 người đang sử dụng thuốc chống đông hoặc kháng tiểu cầu. Tuổi trung bình của nhóm này là 81,2 tuổi, trong đó 66,1% là nữ. Điểm trung vị về tính phù hợp của thuốc theo MAI là 2, cho thấy nhiều trường hợp không hoàn toàn phù hợp với lứa tuổi và tình trạng sức khỏe thực tế.

Kết quả phân tích cho thấy, 82,5% bệnh nhân có tình trạng dùng thuốc được xem là có thể không phù hợp hoặc rất có thể không phù hợp, đặc biệt là với aspirin - loại thuốc kháng tiểu cầu phổ biến nhất, chiếm 60% trường hợp nghi ngờ không phù hợp cao.

Đáng chú ý, aspirin là thuốc có tỷ lệ sử dụng không phù hợp cao nhất, lên tới 60% (59/98; khoảng tin cậy 95%: 50%–69%). Các thuốc chống kết tập tiểu cầu ức chế P2Y12, warfarin và thuốc chống đông đường uống trực tiếp cũng ghi nhận tỷ lệ sử dụng không phù hợp lần lượt là 53%, 30% và 29%.

Nhóm nghiên cứu kết luận rằng, tỷ lệ sử dụng thuốc chống huyết khối không phù hợp ở người cao tuổi nhập viện cấp cứu do ngã là khá cao. Không chỉ riêng aspirin, hầu hết các thuốc chống huyết khối khác đều có tỷ lệ sử dụng chưa phù hợp ở mức từ 30% trở lên.

Các tác giả nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng, nhập viện khoa Cấp cứu sau ngã là thời điểm quan trọng để các nhân viên y tế, đặc biệt là dược sĩ và bác sĩ lâm sàng, đánh giá lại toàn bộ phác đồ điều trị, cân nhắc lợi ích - nguy cơ của thuốc chống huyết khối, từ đó điều chỉnh hoặc ngừng thuốc khi cần thiết ở bệnh nhân cao tuổi sau té ngã, nhằm giảm nguy cơ chảy máu nặng và biến chứng liên quan.

 

Cẩn trọng với bệnh suy giãn tĩnh mạch ở người cao tuổi

người cao tuổi có nên chạy bộ?

Podcast: Tại sao người cao tuổi không nên kiêng ăn thịt?

Lợi ích của việc dùng điện thoại với người cao tuổi