Chế độ ăn thân thiện với người bệnh Parkinson

Chế độ ăn giàu rau củ quả và dễ tiêu giúp người mắc Parkinson cải thiện tiêu hóa

Vì sao dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng với người mắc Parkinson?

Chế độ ăn uống từ lâu đã được xem là yếu tố quan trọng giúp người bệnh Parkinson duy trì chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, xác định thực phẩm nào nên tránh, nên hạn chế và hiểu rõ tác động của từng nhóm thực phẩm đến hiệu quả thuốc điều trị không phải lúc nào cũng dễ dàng.

Trao đổi với Tổ chức Parkinson châu Âu, chuyên gia dinh dưỡng Kinga Topolowska - Bệnh viện Thần kinh Quốc gia thuộc Mạng lưới Bệnh viện Đại học London (Anh) thông tin, nhiều bệnh nhân Parkinson sụt cân do gặp khó khăn khi nuốt, táo bón, chán ăn hoặc tác dụng phụ của thuốc. Sụt cân kéo dài có thể dẫn đến suy nhược, mệt mỏi và làm tăng nguy cơ té ngã.

Do đó, duy trì khẩu phần cân đối với thực phẩm lành mạnh giúp người bệnh giữ thể trạng ổn định. Ngoài ra, dinh dưỡng hợp lý có thể hỗ trợ kiểm soát một số triệu chứng thường gặp như táo bón, cải thiện năng lượng và giảm cảm giác chóng mặt.

Thời điểm ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng. Thuốc điều trị Parkinson, đặc biệt là levodopa, thường phát huy hiệu quả tốt hơn khi dùng lúc đói hoặc cùng bữa ăn nhẹ, thay vì ăn quá no.

Về lâu dài, người bệnh có thể cải thiện sức khỏe nhờ chế độ ăn chủ yếu dựa trên thực vật, như chế độ ăn Địa Trung Hải hoặc MIND (chế độ ăn kết hợp của giữa chế độ ăn DASH và chế độ ăn Địa Trung Hải). Các mô hình này ưu tiên rau củ, trái cây, các loại hạt, ngũ cốc nguyên hạt và dầu olive, đồng thời hạn chế thịt đỏ và thực phẩm nhiều đường.

Nên ăn gì, kiêng gì khi sống chung với bệnh Parkinson?

Cũng theo chuyên gia Topolowska, hiện không tồn tại một “chế độ ăn chuẩn” cho người mắc Parkinson. Tuy nhiên, một số thực phẩm có thể làm nặng triệu chứng hoặc ảnh hưởng đến hiệu quả thuốc, do đó người bệnh cần lưu ý.

Thực phẩm ảnh hưởng đến thuốc điều trị

Ở một số bệnh nhân, bữa ăn giàu đạm có thể làm giảm khả năng hấp thu levodopa, khiến thuốc kém hiệu quả. Protein vẫn cần thiết cho cơ thể, nhưng nên điều chỉnh thời điểm: Dùng levodopa khi bụng đói hoặc với bữa nhẹ, còn phần đạm chính nên ăn muộn hơn trong ngày.

Ngoài ra, sắt từ thực phẩm tăng cường hoặc viên uống bổ sung cũng có thể cản trở tác dụng của levodopa, do đó nên dùng cách thời điểm uống thuốc vài giờ.

Thực phẩm khiến triệu chứng trở nặng

Táo bón, tụt huyết áp, trào ngược dạ dày và mệt mỏi là những vấn đề thường gặp ở Parkinson. Thực phẩm chế biến sẵn, chế độ ăn ít chất xơ, thiếu nước hoặc bữa ăn nhiều đường có thể khiến các triệu chứng này trầm trọng hơn. Caffeine và thực phẩm có tính acid cũng có thể gây ợ nóng hoặc run rẩy ở một số người.

Thực phẩm không an toàn với người khó nuốt

Nhiều bệnh nhân Parkinson gặp rối loạn nuốt. Thực phẩm cứng, khô hoặc dai như thịt dai, bánh quy khô, bắp rang hay các loại hạt có thể làm tăng nguy cơ sặc. Những món này cần được cắt nhỏ, làm mềm, thêm độ ẩm hoặc xay nhuyễn.  

Thực phẩm ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể

Các loại thực phẩm giàu chất béo bão hòa và đường như bánh kẹo đóng gói, sản phẩm chứa dầu cọ hoặc có hạn sử dụng dài hầu như không mang lại giá trị dinh dưỡng. Chúng có thể thúc đẩy viêm, tăng cân và làm xấu đi sức khỏe tim mạch.

Để xây dựng chế độ ăn phù hợp với người bệnh Parkinson, chuyên gia cũng gợi ý áp dụng nguyên tắc 80:20 trong ăn uống: Ưu tiên thực phẩm lành mạnh trong phần lớn thời gian, đồng thời cho phép bản thân linh hoạt trong những dịp xã hội hoặc khi muốn thưởng thức món ăn yêu thích.  

Để có lời khuyên phù hợp nhất, người bệnh nên trao đổi với chuyên gia dinh dưỡng có kinh nghiệm về Parkinson.

 

Một vấn đề phổ biến làm tăng nguy cơ mắc bệnh Parkinson

Hóa chất phổ biến có liên quan đến bệnh Parkinson

Dưỡng chất L-serine nuôi dưỡng trí nhớ và não bộ minh mẫn

Nhiệt độ giảm sâu ảnh hưởng tới não bộ như thế nào?