Người tiêu cực thường hay than phiền?

Thường xuyên than phiền không chỉ gây tâm lý tiêu cực cho chính bản thân mình, mà còn ảnh hưởng tới mọi người xung quanh

Than phiền cũng có mặt tích cực

Than phiền là một phản ứng khá phổ biến khi con người gặp chuyện không như ý. Bày tỏ sự khó chịu với một người đáng tin cậy có thể giúp giảm áp lực tâm lý, giúp bạn gọi tên cảm xúc và nhìn rõ hơn vấn đề mình đang gặp phải.

Theo các chuyên gia tâm lý, việc chia sẻ những điều khiến mình bức xúc có thể là một phần của quá trình xử lý cảm xúc. Thay vì cố gắng che giấu hoặc phủ nhận cảm xúc tiêu cực, nói ra với người biết lắng nghe có thể giúp mỗi người cảm thấy được thấu hiểu và kết nối hơn.

Đặc biệt, sự đồng cảm từ người đối diện có ý nghĩa quan trọng. Không phải lúc nào người đang buồn bực cũng cần một lời khuyên hay giải pháp ngay lập tức. Đôi khi, việc có một người lắng nghe và công nhận cảm xúc cũng đủ để giúp họ bình tĩnh hơn.

Việc kìm nén cảm xúc trong thời gian dài cũng không phải lựa chọn tốt. Một số nghiên cứu cho thấy việc liên tục né tránh hoặc che giấu cảm xúc tiêu cực có thể liên quan đến nhiều vấn đề về sức khỏe tâm thần, các mối quan hệ xã hội và sức khỏe thể chất.

Khi than phiền trở thành vòng lặp tiêu cực

Vấn đề không nằm ở việc than phiền, mà ở cách thức và tần suất thực hiện. Nếu một người thường xuyên tập trung vào những điều tiêu cực, việc than phiền có thể dần trở thành một thói quen khó kiểm soát.

Khi liên tục nhắc lại những điều khiến bản thân tức giận, thất vọng hoặc lo lắng mà không tìm cách giải quyết, chúng ta dễ bị cuốn vào trạng thái suy nghĩ tiêu cực. Thay vì giúp cảm xúc được giải tỏa, việc này có thể khiến sự bực bội tiếp tục kéo dài.

Căng thẳng kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến nhiều chức năng của cơ thể. Khi cơ thể thường xuyên ở trạng thái căng thẳng, các hormone liên quan đến stress như cortisol có thể được giải phóng. Nếu tình trạng này kéo dài, giấc ngủ, huyết áp, khả năng chuyển hóa và sức khỏe tổng thể có thể bị ảnh hưởng.

Một số tài liệu từng đề cập đến việc thường xuyên tiếp xúc với những nội dung tiêu cực có thể tác động đến cách não bộ xử lý thông tin. Tuy nhiên, những nhận định cho rằng chỉ riêng việc than phiền có thể trực tiếp làm tổn thương hoặc “làm teo” một vùng não thường bị diễn giải quá mức. Vì vậy, không nên hiểu rằng mọi lần than phiền đều gây tổn hại cho não bộ.

Than phiền quá mức cũng ảnh hưởng tới các mối quan hệ

Trong gia đình, tình bạn hay môi trường công sở, nếu phần lớn cuộc trò chuyện chỉ xoay quanh những bất mãn, người nghe có thể dần cảm thấy khó kết nối hoặc có xu hướng muốn tránh né. Đặc biệt, khi một người liên tục tìm kiếm điều tiêu cực nhưng không muốn lắng nghe giải pháp, những cuộc trò chuyện dễ rơi vào vòng lặp mà không tạo ra thay đổi tích cực.

Điều này không có nghĩa mọi lời than phiền đều gây phiền hà cho người khác. Việc chia sẻ đúng lúc, với đúng người phù hợp và có giới hạn vẫn là một cách duy trì kết nối cảm xúc.

Làm gì để không trở thành người hay than phiền?

Bạn không cần phải cố loại bỏ hoàn toàn những lời than phiền khỏi cuộc sống. Điều quan trọng là nhận biết mình đang chia sẻ để giải tỏa và tìm hướng giải quyết, hay chỉ đang lặp lại sự thất vọng.

Sau khi than phiền, có thể tự hỏi: “Tôi có cảm thấy nhẹ nhõm và hiểu vấn đề hơn không, hay càng nói càng bực bội”? Nếu câu trả lời thường xuyên là vế thứ hai, đây có thể là dấu hiệu cần thay đổi cách phản ứng.

Một cách đơn giản là kết hợp việc thừa nhận cảm xúc tiêu cực với một góc nhìn cân bằng hơn. Ví dụ, thay vì chỉ nói “hôm nay thật tồi tệ vì tôi mất ngủ”, bạn có thể nhìn nhận vấn đề một cách đầy đủ hơn: “Tôi rất mệt vì đêm qua không ngủ được, nhưng tối nay tôi sẽ cố gắng nghỉ ngơi sớm”. Cách diễn đạt này không phủ nhận cảm xúc khó chịu, mà giúp sự chú ý không bị mắc kẹt hoàn toàn trong điều tiêu cực.

Cuối cùng, nếu một vấn đề có thể giải quyết, hãy chuyển từ than phiền sang hành động. Nếu không thể thay đổi tình huống ngay lập tức, việc tìm một người đáng tin cậy để chia sẻ, nghỉ ngơi hoặc chuyển hướng sự chú ý cũng có thể hữu ích.

 

Tháo gỡ rào cản tâm lý khi đề nghị khám sức khỏe tiền hôn nhân

Podcast: Mạng xã hội và khủng hoảng tâm lý ở trẻ vị thành niên

Căng thẳng tâm lý có thể ảnh hưởng đến đường tiết niệu dưới?

5 cách chuyên gia tâm lý áp dụng để giảm căng thẳng