Vì sao uống rượu dễ khiến bạn ăn quá đà?

Một buổi nhậu có thể nhanh chóng biến thành bữa ăn nạp vào hàng nghìn calo chất béo và tinh bột.

Nghiên cứu công bố vào tháng 5/2026 trên tạp chí Obesity Reviews chỉ ra, nguyên nhân khiến chúng ta dễ buông thả việc ăn uống trên bàn nhậu phức tạp hơn nhiều so với quan niệm cũ. Trước đây, giới chuyên gia thường cho rằng rượu đơn thuần làm suy giảm khả năng kiểm soát hành vi. Tuy nhiên, bằng chứng mới khẳng định hiện tượng này liên quan trực tiếp đến sự thay đổi hormone và phản ứng của não bộ với dinh dưỡng.

Cú lừa từ hormone và "mồi nhử protein"

Theo các nhà nghiên cứu, khi cơ thể thiếu hụt protein, gan sẽ tăng sản xuất hormone Fibroblast Growth Factor 21 (FGF21). Hormone này gửi tín hiệu đến não, thúc đẩy cảm giác thèm ăn để bù đắp. Đáng chú ý, việc tiêu thụ cồn cũng kích hoạt mạnh mẽ quá trình sản sinh này.

Khi uống rượu, lượng lớn FGF21 được giải phóng vào máu, đánh lừa não rằng cơ thể đang trong trạng thái thiếu hụt protein. Hệ quả là người uống đột nhiên thèm các món mặn, đậm vị và giàu năng lượng.

Lúc này, cái bẫy mang tên "mồi nhử protein" phát huy tác dụng. Đây là những thực phẩm có vị đậm đà, đánh lừa vị giác rằng chúng giàu đạm nhưng thực chất lại chứa chủ yếu chất béo và tinh bột. Nhóm này thường bao gồm:

• Thực phẩm siêu chế biến: Khoai tây chiên, gà viên chiên, xúc xích, thịt chế biến sẵn và các loại sốt công nghiệp.
• Thịt nhiều mỡ tự nhiên: Ba chỉ heo, cánh gà hoặc các phần thịt chưa lọc kỹ mỡ.

Theo cơ chế sinh lý, cơ thể luôn ưu tiên hấp thụ protein. Nếu thức ăn nạp vào có mức năng lượng cao nhưng tỷ lệ đạm thấp (như các món "mồi nhử" kể trên), cơ thể sẽ thôi thúc bạn ăn liên tục cho đến khi đạt đủ định mức protein cần thiết.

Phân tích dữ liệu từ Khảo sát Dinh dưỡng và Hoạt động Thể chất Quốc gia Australia, nhóm nghiên cứu phát hiện những người uống rượu khi sập bẫy "mồi nhử" thường tiêu thụ lượng calo vượt xa nhu cầu thực tế. Đó là lý do một buổi nhậu có thể nhanh chóng biến thành bữa ăn nạp vào hàng nghìn calo chất béo và tinh bột.

Cách kiểm soát cơn đói trên bàn nhậu

Giới chuyên gia nhấn mạnh, chỉ dựa vào ý chí để ngừng gắp thức ăn lúc say là không đủ, bởi cơ thể đang chịu sự chi phối trực tiếp của hormone. Để giữ gìn vóc dáng mà vẫn có thể uống rượu, người trưởng thành cần áp dụng ba chiến lược:

- Nạp đủ đạm trước khi uống: Một bữa ăn giàu protein nạc (ức gà, cá trắng, lòng trắng trứng) trước buổi tiệc sẽ giúp giảm đáng kể cảm giác thèm ăn về sau.

- Nhận diện và tránh xa "mồi nhử": Hạn chế tối đa khoai chiên, đồ ăn nhanh nhiều dầu mỡ. Nếu cơn đói xuất hiện, hãy chủ động chọn nguồn đạm nguyên bản như thịt nạc, gà nướng xiên, sashimi hoặc trứng luộc.

- Cẩn trọng với các loại thịt “giả lành mạnh”: Không phải món thịt nào cũng là loại lựa chọn tốt. Ba chỉ heo, cánh gà hay các phần thịt nhiều mỡ vẫn có thể tạo ra lượng calo tăng vọt dù bạn nghĩ mình đang ăn theo chế độ low-carb.

Hiểu rõ cơ chế của hormone và sự khác biệt giữa protein thực sự với "mồi nhử" là chìa khóa giúp người uống rượu kiểm soát cơn đói, từ đó hạn chế nguy cơ tăng cân.

 

Muốn giảm mỡ nội tạng cần tránh xa rượu bia

Infographic: Cơ chế và thời gian chuyển hóa rượu bia của cơ thể

Gánh nặng ung thư do rượu bia gia tăng ở châu Âu

Podcast: Vì sao uống rượu bia xong không nên đi bơi?