Cuộc sống người Việt đầu thế kỷ 20 qua tư liệu Pháp

Hình ảnh ghi lại việc khai quật thành nhà Hồ, nằm trong các tư liệu ảnh của EFEO

Lễ khai mạc triển lãm ảnh “Góc nhìn Việt Nam – Việt Nam đầu thế kỷ 20 qua tư liệu của Viện Viễn đông Bác cổ” đã diễn ra tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia và Trung tâm Văn hóa Pháp ở Hà Nội.  

Viện Viễn đông Bác cổ (EFEO) lưu giữ nhiều bộ ảnh quý hiếm trải rộng qua nhiều quốc gia như Việt Nam, Trung Quốc, Lào, Ấn Độ… Hiện nay, bộ sưu tập của EFEO gồm: 7.000 bức về Việt Nam, 3.000 bức về Trung Quốc, 30.000 bức về Campuchia, 3.000 bức về Lào và một số lượng lớn về Ấn Độ. Một phần tư liệu trong số này đã được số hóa.

Từ kho tư liệu đồ sộ, EFEO lựa chọn kỹ lưỡng và trưng bày 55 bức ảnh tại Hà Nội. Nguyên bản của các bức ảnh đều được thực hiện bằng các phương pháp cổ điển như chụp trên phim kính tráng bromua bạc, phim âm bản trên các máy ảnh large format, medium format… Các bức ảnh đã được xử lý số hóa và phục hồi hình ảnh.

Bức ảnh ghi lại toàn cảnh Hà Nội bị lụt vào năm 1926

55 bức ảnh Việt Nam đầu thế kỷ 20 được chia làm 4 phần chính: Khảo cổ học, Xây dựng các bảo tàng, Cuộc sống ở Việt Nam đầu thế kỷ 20 và Lễ tế đàn Nam Giao.

Những bức ảnh về văn hóa Champa, Óc Eo, các nghi lễ nông nghiệp, những lễ hội, buổi lễ tưởng nhớ các vị thành hoàng làng, tục thờ cúng tổ tiên, nghi lễ tang ma hay những cảnh sinh hoạt đời thường, phố xá Hà Nội xưa… đều được ghi lại một cách chân thực và sống động nhất.

Nhóm thợ tại khu di tích Mỹ Sơn ở tỉnh Quảng Nam

Ngoài những tư liệu hình ảnh trên, triển lãm còn trưng bày gần 50 hiện vật thuộc Bảo tàng Lịch sử quốc gia, liên quan đến những hoạt động khảo cổ, nghiên cứu của EFEO về lịch sử Việt Nam như: phiếu hiệu vật, sổ đăng ký phân loại hiện vật, các mẫu phan tích khảo cổ, các thùng đựng hiện vật, sổ nhật ký khai quật khảo cổ học, máy ảnh, phim kính, phim âm bản, tủ phích… Bên cạnh đó, một số hiện vật tiêu biểu thuộc các nền văn hóa Hòa Bình, Bắc Sơn, Đông Sơn, Sa Huỳnh, Óc Eo, Champa cũng được trưng bày và giới thiệu.

Trên góc độ khảo cổ, số ảnh tư liệu được trưng bày tại triễn lãm thực sự rất giá trị với các chuyên gia trong lĩnh vực này. Các học giả Pháp đã ghi lại quá trình khai quật khảo cổ học, trùng tu di tích lịch sử và những phát hiện quan trọng về khảo cổ học thuộc văn hóa Champa và văn hóa Óc Eo.

Hình ảnh về Phật viện Đồng Dương ở tỉnh Quảng Nam được trưng bày tại triển lãm

Trước đây, cuộc trưng bày ảnh “Góc nhìn Việt Nam – Việt Nam đầu thế kỷ 20” qua tư liệu ảnh của EFEO đã được giới thiệu trong “Objective Vietnam” tại Bảo tàng Cernuschi, Paris, Pháp từ ngày 14/3 – 9/6/2014 và gây được tiếng vang lớn. Những tác phẩm nhiếp ảnh đã ghi lại một cách trung thực nhất hình ảnh của Việt Nam đầu thế kỷ 20 với đầy đủ các lĩnh vực trong đời sống. Các lễ hội dân gian, những buổi lễ tưởng nhớ các vị thành hoàng làng, tục thờ cúng tổ tiên, nghi lễ tang ma hay những cảnh sinh hoạt đời thường như Tết Trung thu, cảnh sinh hoạt ở phố cổ Hà Nội.

Một bà đồng đang dâng lễ cầu phúcNhững quán hàng rong gần trường thi trong kỳ thi hương

“Triển lãm chắc chắn sẽ rất thú vị cho các nhà nghiên cứu cũng như công chúng để giúp họ hình dung về cuộc sống của các thế hệ người Việt cách đây 1 thế kỷ”, ông Nguyễn Văn Cường – Giám đốc Bảo tàng Lịch sử quốc gia nhận xét.