Nâng cao công tác quản lý, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi

Bộ Y tế đề ngh triển khai đồng bộ hoạt động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại địa phương - Ảnh: Việt An

Trong Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026 (tháng 10), Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Nội dung này được nêu tại Công văn số 7419/BYT-KCB.

Theo công văn, các hoạt động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi cần được triển khai đồng bộ, gắn với công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân tại địa phương. Bộ Y tế đề nghị các địa phương thực hiện các nội dung này trên cơ sở Luật Người cao tuổi số 39/2009/QH12 và Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi

Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Y tế cùng các sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị liên quan phối hợp với Hội Người cao tuổi, các tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền địa phương để triển khai đồng bộ các hoạt động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. 

Các địa phương được yêu cầu tổ chức hoạt động phù hợp với chủ đề Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026; Đẩy mạnh truyền thông về quyền được chăm sóc sức khỏe, lợi ích của khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm bệnh tật, quản lý bệnh không lây nhiễm và duy trì lối sống lành mạnh.

Bộ Y tế cũng lưu ý các địa phương quan tâm đến người cao tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, người cô đơn, khuyết tật, sống ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và những địa bàn khó tiếp cận dịch vụ y tế.

Tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí

Bộ Y tế đề nghị ngành y tế địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực để tổ chức khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí cho người cao tuổi theo chủ trương tại Nghị quyết số 72-NQ/TW, lộ trình triển khai của cấp có thẩm quyền và quy định pháp luật hiện hành.

Trạm y tế cấp xã được yêu cầu phát huy vai trò trong khám, đánh giá tình trạng sức khỏe, phát hiện sớm yếu tố nguy cơ và bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi. Tại những địa bàn còn khó khăn về nhân lực, trang thiết bị, ngành y tế có thể phối hợp, huy động nhân lực chuyên môn từ các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tuyến trên để hỗ trợ.

Nội dung khám cần phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và các yếu tố nguy cơ. Trọng tâm là phát hiện sớm, quản lý bệnh không lây nhiễm, bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư, bệnh cơ xương khớp, suy giảm nhận thức, rối loạn tâm thần, suy giảm thị lực, thính lực và các vấn đề sức khỏe thường gặp khác.

Khi phát hiện bất thường, người cao tuổi cần được tư vấn, hướng dẫn điều trị, phục hồi chức năng, chăm sóc tại nhà hoặc chuyển tuyến kịp thời. Việc khám định kỳ, sàng lọc miễn phí phải đúng đối tượng, phạm vi, nội dung chuyên môn và nguồn kinh phí theo quy định; Không để người cao tuổi thuộc nhóm ưu tiên bị bỏ sót do khó khăn về kinh tế, đi lại hoặc khả năng tiếp cận dịch vụ y tế.

Đẩy mạnh triển khai chương trình “Mắt sáng cho người cao tuổi”

Bộ Y tế yêu cầu các địa phương đẩy mạnh chương trình “Mắt sáng cho người cao tuổi”, với sự phối hợp của Sở Y tế, Hội Người cao tuổi, bệnh viện chuyên khoa mắt, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và các đơn vị liên quan.

Hoạt động khám, tư vấn, sàng lọc cần tập trung phát hiện sớm các bệnh về mắt thường gặp như đục thủy tinh thể, glocom, bệnh võng mạc đái tháo đường, thoái hóa hoàng điểm tuổi già và những nguyên nhân gây suy giảm thị lực có thể phòng ngừa hoặc điều trị.

Người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn cần được hỗ trợ tiếp cận dịch vụ khám chuyên khoa, điều trị, phẫu thuật đục thủy tinh thể và phục hồi chức năng thị giác khi có chỉ định chuyên môn. Bộ Y tế cũng khuyến khích huy động nguồn lực xã hội hợp pháp để hỗ trợ kinh phí, phương tiện và dịch vụ chăm sóc mắt.

Việc khám, điều trị và phẫu thuật phải được thực hiện tại cơ sở đủ điều kiện, bảo đảm an toàn cho người bệnh và tuân thủ quy trình chuyên môn, quy định hiện hành về khám bệnh, chữa bệnh.

Nâng cao chất lượng quản lý sức khỏe và chăm sóc liên tục

Một trọng tâm khác là nâng cao chất lượng quản lý sức khỏe và chăm sóc liên tục đối với người cao tuổi. Bộ Y tế đề nghị các địa phương củng cố việc lập, cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử, theo dõi và quản lý sức khỏe theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

Thông tin sức khỏe cần được kết nối, chuyển tiếp giữa y tế cơ sở và các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, bảo đảm tính liên tục trong chăm sóc và điều trị. Cùng với đó, địa phương cần đẩy mạnh quản lý bệnh mạn tính tại cộng đồng, hướng dẫn người cao tuổi sử dụng thuốc an toàn, dinh dưỡng hợp lý, vận động thể lực phù hợp, phòng ngừa té ngã, chăm sóc sức khỏe tinh thần và tự chăm sóc sức khỏe.

Đối với người cao tuổi cô đơn, bị bệnh nặng hoặc hạn chế khả năng đi lại, công văn yêu cầu quan tâm tổ chức khám, tư vấn hoặc hỗ trợ chăm sóc tại nơi cư trú theo quy định.

Nhân viên y tế cũng cần được tăng cường đào tạo, tập huấn và cập nhật kiến thức chuyên môn về lão khoa. Bộ Y tế lưu ý nâng cao kỹ năng giao tiếp, tư vấn và chăm sóc lấy người cao tuổi làm trung tâm, phù hợp với đặc điểm sức khỏe, tâm lý và hoàn cảnh của từng người.

Bố trí nguồn lực và tăng cường phối hợp liên ngành

Theo Bộ Y tế, các địa phương căn cứ điều kiện thực tế để chủ động bố trí ngân sách theo phân cấp, lồng ghép các chương trình, đề án liên quan và huy động nguồn tài trợ, đóng góp hợp pháp của tổ chức, cá nhân cho hoạt động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Nguồn lực được ưu tiên cho địa bàn khó khăn và nhóm người cao tuổi dễ bị tổn thương.

Việc quản lý, sử dụng kinh phí phải đúng mục đích, tiết kiệm, hiệu quả, công khai, minh bạch và tuân thủ quy định pháp luật. Bộ Y tế khuyến khích hợp tác giữa cơ sở y tế công lập, cơ sở y tế tư nhân, Hội Người cao tuổi, các tổ chức xã hội và cộng đồng trong khám sức khỏe, chăm sóc mắt, tư vấn và hỗ trợ người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn.

Sở Y tế được giao chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành, Hội Người cao tuổi và các đơn vị liên quan tham mưu UBND tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch, tổ chức triển khai, theo dõi và đánh giá kết quả. Các hoạt động phù hợp được lồng ghép trong Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026 và duy trì thường xuyên trong thời gian tiếp theo.

 

Mô hình chăm sóc người cao tuổi ở Hà Nội: Sáng đi, chiều về hay dưỡng lão nội trú?

Suy thận mạn ở người cao tuổi: Làm sao để giữ thận khỏe lâu hơn?

TỌA ĐÀM trực tuyến: Dưỡng lão - Góc nhìn từ nhu cầu thực tế

Podcast: người cao tuổi bị khó ngủ có nên bổ sung magne B6?