Khi căng thẳng tác động đến khả năng kiểm soát đường huyết

Cơ thể phản ứng với căng thẳng theo nhiều cách, không chỉ ở cảm xúc mà còn ở quá trình chuyển hóa.

Căng thẳng và đường huyết liên quan với nhau như thế nào?

Khi nói đến tăng đường huyết, nhiều người thường nghĩ ngay đến chế độ ăn nhiều đường hoặc tinh bột. Tuy nhiên, trên thực tế, việc điều hòa glucose trong máu chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác như mất nước, thời tiết nóng, bỏ bữa, thiếu ngủ và đặc biệt là căng thẳng tâm lý.

Khi cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng, hệ thống phản ứng stress được kích hoạt. Lúc này, các hormone như cortisol và adrenaline được giải phóng nhằm giúp cơ thể “đối phó” với tình huống được xem là nguy hiểm. Cortisol có vai trò làm tăng lượng glucose trong máu để cung cấp năng lượng nhanh, nhưng đồng thời lại ức chế hoạt động của hormone insulin giúp đưa đường từ máu vào tế bào.

Hệ quả là đường huyết có xu hướng tăng cao hơn bình thường. Nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên hoặc kéo dài, cơ thể dần trở nên kém nhạy cảm với insulin, làm tăng nguy cơ kháng insulin và rối loạn chuyển hóa.

Vì sao stress khiến đường huyết khó kiểm soát?

Căng thẳng không chỉ tác động qua cơ chế hormone mà còn ảnh hưởng gián tiếp đến hành vi sống hằng ngày. Khi stress, nhiều người có xu hướng ăn uống thất thường, ưu tiên thực phẩm giàu đường và chất béo, bỏ bữa hoặc ăn quá muộn. Đồng thời, chất lượng giấc ngủ suy giảm và mức độ hoạt động thể chất cũng giảm đi rõ rệt.

Những thay đổi này đều góp phần làm đường huyết dao động mạnh hơn, đặc biệt ở người đang sống chung với đái tháo đường. Việc dùng thuốc không đều đặn hoặc bỏ quên liều điều trị trong giai đoạn căng thẳng cũng là một yếu tố làm tăng nguy cơ mất kiểm soát đường huyết.

Ai dễ bị ảnh hưởng nhất?

Một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao gặp tình trạng rối loạn đường huyết liên quan đến căng thẳng, bao gồm người có tiền sử trầm cảm hoặc lo âu, người phải đối mặt với stress mạn tính do công việc, người từng trải qua nghịch cảnh từ sớm, cũng như những người có thói quen ứng phó với căng thẳng bằng ăn uống không lành mạnh hoặc lối sống ít vận động.

Ở các đối tượng này, sự kết hợp giữa stress kéo dài và yếu tố chuyển hóa sẵn có có thể làm tăng nhanh nguy cơ tiến triển từ tiền đái tháo đường sang đái tháo đường thực sự.

Biến chứng sức khỏe có thể gặp phải

Căng thẳng kéo dài kết hợp với đường huyết không ổn định có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Ở người mắc đái tháo đường, stress làm tăng huyết áp, tăng nhịp tim và làm trầm trọng hơn nguy cơ biến chứng tim mạch.

Ngoài ra, tình trạng mệt mỏi, suy giảm năng lượng, rối loạn giấc ngủ và các triệu chứng trầm cảm cũng dễ xuất hiện hơn khi đường huyết dao động thất thường. Vòng xoáy giữa stress – tăng đường huyết – suy giảm sức khỏe tinh thần có thể khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn nếu không được nhận diện và can thiệp sớm.

Người mắc đái tháo đường cần đặc biệt lưu ý khi xuất hiện các dấu hiệu như tim đập nhanh, thở gấp, khô miệng, khát nước kéo dài, đi tiểu nhiều, buồn nôn, đau bụng, đau đầu hoặc hơi thở có mùi trái cây. Đây có thể là biểu hiện của rối loạn đường huyết nghiêm trọng và cần được thăm khám y tế kịp thời.

Nhìn chung, giảm căng thẳng và ổn định đường huyết không đòi hỏi những thay đổi quá phức tạp. Việc duy trì giấc ngủ đủ và đều đặn, uống đủ nước, ăn uống điều độ với thực phẩm ít chế biến, tập thể dục thường xuyên và dành thời gian thư giãn mỗi ngày đều có thể mang lại lợi ích rõ rệt. Cuối cùng, học cách nhận diện giới hạn của bản thân, giảm bớt áp lực không cần thiết và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cảm thấy quá tải là những bước quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài, đặc biệt đối với những người có nguy cơ rối loạn chuyển hóa.

 

Căng thẳng thần kinh âm thầm bào mòn sức khỏe tinh thần

Bài tập thở 3-4-5: Hỗ trợ giảm căng thẳng hiệu quả

Bóng giảm căng thẳng là gì mà nhiều idol ưa thích đến thế?

Căng thẳng sau sinh - nguyên nhân khiến sữa về chậm