Chăm sóc người sa sút trí tuệ: Bắt đầu từ sự thấu hiểu

Thấu hiểu để chăm sóc người sa sút trí tuệ tốt hơn

PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu: Đâu là giải pháp cho 5 vấn đề “không mới” của ngành y tế Việt Nam?

Xét nghiệm nước bọt tại nhà giúp phát hiện sớm ung thư dạ dày

Podcast: Tại sao bạn gầy nhưng vẫn béo bụng?

Theo Nhà xuất bản Y tế Harvard (Mỹ), các hành vi bất thường ở người sa sút trí tuệ xuất phát từ tổn thương tại tế bào thần kinh, khiến khả năng kiểm soát cảm xúc và nhận thức suy giảm theo thời gian.

Vì vậy, bên cạnh điều trị y tế, điều cần thiết là hiểu đúng những thay đổi của người bệnh để người chăm sóc có cách ứng xử phù hợp. 

Dưới đây là một số giải pháp cụ thể:

Thứ nhất, không bắt lỗi hoặc chỉnh sửa lời nói của người bệnh. Khi người bệnh nói sai hoặc dùng từ không phù hợp, việc tranh cãi đúng sai thường không mang lại hiệu quả. Ngược lại, điều này có thể khiến họ cảm thấy bị tổn thương. Dù có thể quên nội dung cuộc trò chuyện, cảm giác tiêu cực vẫn có thể kéo dài ở người bệnh. 

Thứ hai, hạn chế sử dụng lập luận để thuyết phục. Sa sút trí tuệ làm suy giảm khả năng tiếp nhận và xử lý thông tin, do đó việc giải thích bằng lý lẽ thường không đạt kết quả như mong muốn, thậm chí khiến cả hai bên thêm mệt mỏi.

Thứ ba, chuyển hướng sự chú ý khi cần thiết. Khi người bệnh có biểu hiện kích động nhẹ hoặc đưa ra yêu cầu không phù hợp, người chăm sóc nên ghi nhận cảm xúc của họ, sau đó nhẹ nhàng "đánh lạc hướng" sang hoạt động khác như nghe nhạc, làm việc đơn giản hoặc ăn uống.

Cố gắng trò chuyện, động viên người bệnh để giảm cảm giác cô đơn và lo âu

Cố gắng trò chuyện, động viên người bệnh để giảm cảm giác cô đơn và lo âu

Thứ tư, chủ động đảm bảo an toàn. Các vật dụng có nguy cơ gây nguy hiểm như chìa khóa xe, hóa chất tẩy rửa hay vật sắc nhọn cần được cất giữ cẩn thận. Gia đình có thể lắp thêm chốt cửa hoặc khóa tủ để hạn chế người bệnh tiếp cận, qua đó giảm nguy cơ xảy ra tai nạn.

Thứ năm, hỗ trợ vệ sinh cá nhân. Người bệnh có thể quên hoặc không còn khả năng tự chăm sóc. Người chăm sóc cần nhắc nhở nhẹ nhàng, chuẩn bị sẵn đồ dùng và hỗ trợ trực tiếp khi cần thiết để đảm bảo sức khỏe cho họ.

Thứ sáu, duy trì sự hiện diện và kết nối đơn giản. Không cần những cuộc trò chuyện phức tạp, chỉ cần cùng ngồi cạnh nhau, nghe nhạc hoặc làm những việc nhỏ cũng đủ để người bệnh cảm nhận được sự quan tâm.

Lưu ý: Khi xuất hiện các biểu hiện nghiêm trọng như hung hăng, bạo lực hoặc bỏ đi khỏi nhà, gia đình cần chủ động liên hệ cơ sở y tế để được thăm khám, đánh giá và có biện pháp can thiệp phù hợp, nhằm kiểm soát tình trạng bệnh, đồng thời bảo đảm an toàn cho người bệnh và những người xung quanh.

 
Đào Dung
Mời quý vị độc giả đọc tin hàng ngày về chủ đề sức khỏe tại suckhoecong.vn trong chuyên mục Tâm thần kinh