VCCI: Công bố báo cáo "Dòng chảy pháp luật kinh doanh Việt Nam 2025"

Hội thảo công bố Báo cáo Dòng chảy Pháp luật Kinh doanh 2025 diễn ra sáng nay (2/6) - Ảnh: Hiệp Nguyễn/Sức Khỏe+.

Sáng 2/6, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tổ chức Hội thảo công bố Báo cáo “Dòng chảy pháp luật kinh doanh Việt Nam 2025” với chủ đề: "Hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực trong kỷ nguyên mới".

Đây là năm thứ 9 liên tiếp VCCI công bố ấn phẩm nghiên cứu thường niên này, phản ánh các chuyển động nổi bật của hệ thống pháp luật kinh doanh và môi trường đầu tư tại Việt Nam dưới góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp. 

Dấu mốc của những quyết sách lịch sử về thể chế

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS TS Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch VCCI cho biết: Năm 2025 khép lại với những dấu ấn đậm nét, có thể xem là một năm đặc biệt của nền kinh tế Việt Nam.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục nhiều biến động, Việt Nam vẫn duy trì mức tăng trưởng GDP ấn tượng (đạt khoảng 8,02%) thuộc nhóm cao nhất khu vực.

Động lực quan trọng cho kết quả này đến từ các nỗ lực cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân.

Theo Chủ tịch VCCI, năm 2025 cũng chứng kiến sự ra đời của ‘bộ tứ Nghị quyết chiến lược’ do Bộ Chính trị ban hành gồm: Nghị quyết 57 về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế; Nghị quyết 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật và Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân.

Ông Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh, đây là 4 trụ cột quan trọng mở ra một giai đoạn phát triển mới, các Nghị quyết này đã tạo ra chuyển biến rõ nét trong tư duy phát triển: từ quản lý sang kiến tạo, từ tư duy kiểm soát sang thúc đẩy đổi mới sáng tạo và khơi thông nguồn lực.

Đặc biệt Nghị quyết 206/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật được xem là một dấu mốc quan trọng trong hoạt động lập pháp và điều hành.

Lần đầu tiên, Chính phủ được trao cơ chế để ban hành các Nghị quyết có nội dung khác với quy định của luật hiện hành nhằm xử lý ngay các điểm nghẽn cấp bách.

Chỉ trong chưa đầy 8 tháng, Chính phủ đã ban hành 15 Nghị quyết theo cơ chế này, bao phủ nhiều lĩnh vực trọng yếu như quy hoạch, đất đai, khoáng sản, đầu tư, thủ tục hành chính,...

Song hành với các định hướng chiến lược ấy là một tinh thần hành động rất quyết liệt. Chúng ta đã chứng kiến tốc độ xây dựng pháp luật nhanh chưa từng có.

Trong phần trình bày báo cáo "Dòng chảy pháp luật kinh doanh 2025", ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng, điều đáng chú ý nhất trong giai đoạn vừa qua là sự thay đổi rất lớn trong tư duy lập pháp và thực thi.

"Chỉ trong năm 2025, Quốc hội đã thông qua 89 đạo luật, mức cao nhất trong lịch sử lập pháp gần đây, gấp gần 3 lần năm 2024 và gấp hơn 5 lần mức trung bình giai đoạn trước. Tính gộp giai đoạn 2024 - 2025, tổng cộng đã có 129 đạo luật được ban hành, vượt tổng số luật của cả 8 năm trước đó cộng lại" - ông Tuấn chia sẻ.

Một nội dung quan trọng khác của Báo cáo là bức tranh về việc tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý trong hoạt động đầu tư kinh doanh. Từ kết quả rà soát hơn 2.088 phản ánh, kiến nghị của doanh nghiệp trên phạm vi toàn quốc, các bộ, ngành và địa phương đã tiếp nhận, phân loại và xử lý với tinh thần lắng nghe, cầu thị chưa từng có.

Trong đó, khoảng 38% (tương đương 787 phản ánh) được công nhận là vướng mắc thực sự cần xử lý; các phản ánh còn lại được trả lời, giải thích minh bạch trên cổng thông tin điện tử.

Theo VCCI, một xu hướng mới đang hình thành là các đạo luật ngày càng được xây dựng theo hướng quy định nguyên tắc, khuôn khổ chung, trong khi những nội dung chi tiết được giao cho Chính phủ và các bộ, ngành hướng dẫn thực hiện. Cách tiếp cận này giúp chính sách có khả năng phản ứng nhanh hơn với những thay đổi của thực tiễn, nhất là trong bối cảnh kinh tế số và công nghệ phát triển rất nhanh.

Tuy nhiên, lãnh đạo VCCI cũng cho rằng khi tốc độ xây dựng pháp luật được đẩy nhanh, yêu cầu về chất lượng tham vấn và sự tham gia của doanh nghiệp trong quá trình hoạch định chính sách càng trở nên quan trọng hơn. Đây là điều kiện cần thiết để bảo đảm các quy định mới vừa kịp thời, vừa khả thi khi đi vào cuộc sống.

5 “dòng chảy” trong hệ thống pháp luật kinh doanh

Tại Hội thảo, Chủ tịch VCCI Hỗ Sỹ Hùng cũng cho biết, báo cáo năm 2025 tập trung vào 5 “dòng chảy” lớn, gồm: chuyển biến từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển; đổi mới tư duy lập pháp; cải cách hành chính và xây dựng Chính phủ số; tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý cho doanh nghiệp; lần đầu đề cập đến kinh tế tầm thấp.

Theo Chủ tịch VCCI, kinh tế tầm thấp không chỉ là lĩnh vực công nghệ mới, gồm sản xuất thiết bị, phát triển phần mềm, khai thác dữ liệu và các dịch vụ hỗ trợ, mà còn là cơ hội để Việt Nam khai phá vùng tăng trưởng mới, với tiềm năng đạt khoảng 10 tỷ USD và tạo khoảng 1 triệu việc làm chất lượng cao vào năm 2035.

Để nắm bắt cơ hội này, Chủ tịch VCCI nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng hành lang pháp lý phù hợp và các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) nhằm thúc đẩy các mô hình kinh doanh mới dựa trên công nghệ.

Chủ tịch Hồ Sỹ Hùng cho rằng, báo cáo “Dòng chảy Pháp luật Kinh doanh” không chỉ là một ấn phẩm thường niên ghi nhận chuyển động chính sách mà còn là kết tinh của một quá trình VCCI đồng hành thực chất, liên tục và có trách nhiệm với công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế.

Báo cáo Dòng chảy Pháp luật Kinh doanh 2025 không chỉ nhằm ghi nhận các chuyển động pháp luật trong năm vừa qua, mà quan trọng hơn, là mong muốn góp thêm một góc nhìn thực tiễn từ cộng đồng doanh nghiệp đối với quá trình hoàn thiện thể chế của Việt Nam.

"Với quyết tâm cải cách và tinh thần đồng hành chặt chẽ giữa Nhà nước và doanh nghiệp như hiện nay, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để xây dựng một môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, hiện đại và có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực", ông Hồ Sỹ Hùng nhìn nhận.

​Theo VCCI, những chuyển động mạnh mẽ của năm 2025 đã tạo dựng niềm tin đáng kể cho cộng đồng doanh nghiệp về một môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng minh bạch, thuận lợi và cởi mở.

Cải cách thể chế là một quá trình lâu dài và liên tục, để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh thuộc nhóm đầu ASEAN theo tinh thần Nghị quyết 66, các nỗ lực cần tiếp tục được thúc đẩy theo hướng thực chất hơn nữa.

VCCI khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ, Quốc hội, các bộ, ngành và cộng đồng doanh nghiệp trong tiến trình hoàn thiện thể chế và cải thiện môi trường kinh doanh tại Việt Nam.

 

VCCI: Hội thảo “Tháo gỡ vướng mắc trong triển khai Luật An toàn thực phẩm”

Tạm dừng Nghị định 46: Doanh nghiệp "hiến kế" hoàn thiện chính sách mới về ATTP

Thủ tục đình trệ tại Cục An toàn thực phẩm: Doanh nghiệp "cầu cứu" khẩn

Thúc đẩy tiến độ hoàn thiện hồ sơ Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)