4 lưu ý để xây dựng thói quen bảo vệ mắt hiệu quả

Bảo vệ mắt không phải là một công việc phức tạp, mà là sự kết hợp của những thói quen nhỏ mỗi ngày.

Tăng thời gian hoạt động ngoài trời, giảm thời gian nhìn màn hình

Thế giới đang chứng kiến sự gia tăng nhanh chóng của cận thị ở trẻ em độ tuổi đi học. Hiện cứ ba trẻ thì có một em bị cận, và tỷ lệ này vẫn tiếp tục tăng. Nhiều người cho rằng nguyên nhân chính là do sử dụng thiết bị điện tử.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định chưa có bằng chứng thuyết phục cho thấy việc nhìn gần vào màn hình trực tiếp gây ra cận thị. Vấn đề đáng lo hơn là thời gian trước màn hình đang chiếm chỗ của những hoạt động có lợi cho mắt, đặc biệt là các hoạt động ngoài trời.

Theo Tiến sĩ Flora Hui, nhà khoa học lâm sàng tại Trung tâm Nghiên cứu Mắt Australia, ánh sáng tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nhãn cầu. Một giả thuyết cho rằng ánh nắng kích thích cơ thể giải phóng dopamine - chất dẫn truyền thần kinh cần thiết cho sự phát triển khỏe mạnh của mắt. Khi vui chơi ngoài trời, trẻ cũng thường xuyên nhìn xa, giúp mắt rèn luyện khả năng điều tiết và phát triển cân bằng hơn.

Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào việc hạn chế sử dụng thiết bị điện tử, cha mẹ nên ưu tiên tăng thời gian ngoài trời cho trẻ. Việc cho trẻ ra ngoài chơi từ một đến hai giờ mỗi ngày đã được chứng minh có thể làm chậm tiến triển cận thị.

2. Đối mặt với quy luật lão hóa tự nhiên

Với những người không bị cận thị từ nhỏ, dấu hiệu suy giảm thị lực đầu tiên thường xuất hiện ở tuổi trung niên, gọi là lão thị (một quá trình lão hóa tự nhiên và khó tránh khỏi). Nguyên nhân là do thủy tinh thể (thấu kính trong suốt giúp mắt điều tiết để nhìn gần) dần mất đi độ đàn hồi theo thời gian. Khi đó, mắt khó tập trung vào các vật ở khoảng cách gần, khiến nhiều người phải đưa sách, điện thoại ra xa mới đọc được.

Không ít người khi gặp tình trạng lão thị lo ngại đeo kính sẽ khiến mắt yếu hơn. Tuy nhiên, đây là quan niệm sai lầm. Kính chỉ giúp điều chỉnh tiêu cự để bù đắp cho sự thay đổi sinh lý của mắt theo tuổi tác, chứ không làm mắt “lười” hay suy yếu thêm. Thông thường, khoảng hai năm một lần, người bị lão thị sẽ cần điều chỉnh lại độ kính đọc.

Bên cạnh lão thị, đục thủy tinh thể cũng là bệnh lý phổ biến ở người lớn tuổi. Khi đó, thủy tinh thể trở nên mờ đục, khiến tầm nhìn như bị phủ một lớp sương. Dù không thể phòng ngừa hoàn toàn, đục thủy tinh thể có thể điều trị hiệu quả bằng phẫu thuật thay thủy tinh thể nhân tạo, giúp cải thiện thị lực rõ rệt.

3. Cảnh giác với các bệnh lý âm thầm gây mù lòa

Khác với lão thị hay đục thủy tinh thể (những tình trạng phổ biến do lão hóa), tăng nhãn áp và thoái hóa điểm vàng do tuổi tác là hai bệnh lý nguy hiểm có thể gây mất thị lực vĩnh viễn.

Bệnh tăng nhãn áp xảy ra khi dây thần kinh thị giác bị tổn thương tiến triển theo thời gian. Trong khi đó, thoái hóa điểm vàng ảnh hưởng đến vùng trung tâm của võng mạc (nơi quyết định khả năng nhìn rõ chi tiết).

Điều đáng lo ngại là cả hai bệnh thường không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Chúng có thể âm thầm tiến triển suốt nhiều năm mà người bệnh không hay biết. Khi các dấu hiệu trở nên rõ rệt và buộc người bệnh đi khám, thị lực có thể đã suy giảm đáng kể và phần tổn thương này không thể phục hồi. Vì vậy, phát hiện sớm thông qua khám mắt định kỳ là yếu tố then chốt để làm chậm tiến triển bệnh và bảo vệ thị lực.

4. Khám mắt định kỳ

Để duy trì thị lực lâu dài, các chuyên gia khuyến nghị tuân thủ ba nguyên tắc cơ bản:

• Giảm thời gian sử dụng thiết bị điện tử
• Tăng thời gian hoạt động ngoài trời
• Khám mắt định kỳ

Người dưới 60 tuổi nên kiểm tra mắt mỗi 2-3 năm một lần. Sau 60 tuổi, tần suất cần dày hơn do nguy cơ mắc bệnh lý mắt tăng cao. Bên cạnh đó, duy trì chế độ ăn uống lành mạnh và không hút thuốc cũng góp phần quan trọng trong việc giảm rủi ro cho đôi mắt.

 

Podcast: Cách giữ gìn đôi mắt sau khi sinh nở

Bỏ điều trị đái tháo đường, đối mặt nguy cơ viêm tụy cấp

9 thực phẩm quen thuộc lại cực giàu lutein tốt cho đôi mắt

Nước hoa hồng “giải cứu” đôi mắt mệt mỏi, thâm quầng