Giải pháp giúp trẻ hạn chế lạm dụng thiết bị điện tử

Phụ huynh cần cùng con xây dựng giải pháp để hạn chế lạm dụng thiết bị điện tử

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số khiến các thiết bị điện tử ngày càng phổ biến trong đời sống gia đình. Trẻ em và thanh thiếu niên tiếp cận điện thoại, máy tính bảng từ rất sớm, không chỉ để giải trí mà còn phục vụ học tập và giao tiếp xã hội.

Tuy nhiên, việc sử dụng thiết bị trong thời gian dài và thiếu kiểm soát có thể tạo áp lực lên não bộ đang trong quá trình hoàn thiện. Ở độ tuổi nhỏ, các chức năng điều hành của não bộ  - như khả năng tập trung, kiểm soát cảm xúc và hành vi vẫn chưa phát triển toàn diện.

Bác sĩ Elizabeth Johnson, chuyên gia nhi khoa thuộc hệ thống chăm sóc sức khỏe Advance Community Health (Mỹ), cho biết có nhiều trẻ gặp vấn đề do sử dụng thiết bị quá mức. Những biểu hiện thường gặp gồm dễ cáu gắt, khó ngủ và giảm khả năng tập trung.

Hiệp hội Nhi khoa Mỹ nhấn mạnh, vấn đề không nằm ở bản thân công nghệ, mà ở cách sử dụng. Khi trẻ dành quá nhiều thời gian trước màn hình, các hoạt động vận động, giao tiếp trực tiếp và khả năng điều tiết cảm xúc có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Do đó, các gia đình cần thiết lập giới hạn rõ ràng, phù hợp với từng độ tuổi để giảm thiểu tác động tiêu cực.

1. Không sử dụng thiết bị điện tử trong bữa ăn

Bác sĩ Johnson cho biết, bữa ăn là thời điểm quan trọng để trẻ rèn luyện kỹ năng giao tiếp, thể hiện cảm xúc và tăng cường sự gắn kết với gia đình.  Bà khuyến nghị nên duy trì ít nhất một bữa ăn mỗi ngày không có thiết bị điện tử. Khi trẻ đã quen, có thể tăng dần số lượng bữa không dùng thiết bị.

Việc thay đổi thói quen có thể gặp sự phản ứng từ trẻ, nhưng nếu cha mẹ thông báo trước, giải thích rõ ràng lý do và làm gương bằng cách không sử dụng thiết bị trong bữa ăn, quá trình điều chỉnh sẽ diễn ra thuận lợi hơn.

2. Tạo khoảng nghỉ khỏi màn hình trong ngày

Bên cạnh việc kiểm soát thiết bị trong bữa ăn, bố trí thời gian nghỉ định kỳ khỏi màn hình cũng là giải pháp đơn giản mà hiệu quả. Theo bác sĩ Johnson, sau mỗi 30 đến 60 phút sử dụng thiết bị liên tục, trẻ nên có khoảng nghỉ.

Những khoảng nghỉ này có thể là đi lại, hít thở không khí trong lành hoặc tham gia các hoạt động không liên quan đến thiết bị, giúp não bộ có cơ hội “thiết lập lại”. Việc nghỉ ngơi đều đặn cũng hỗ trợ trẻ kiểm soát cảm xúc tốt hơn.

3. Tắt thiết bị trước giờ ngủ

Nhiều phụ huynh cho biết con mình khó ngủ dù đã rất mệt. Một trong những nguyên nhân chính là việc sử dụng thiết bị quá gần giờ đi ngủ. Ánh sáng xanh phát ra từ màn hình có thể ức chế sản sinh melatonin - hormone điều hòa giấc ngủ. Khi lượng melatonin giảm, nhịp sinh học của cơ thể bị ảnh hưởng, dẫn đến khó ngủ.

Bác sĩ Johnson khuyên các gia đình nên tắt thiết bị điện tử ít nhất một giờ trước khi đi ngủ. Gia đình có thể thiết lập khu vực sạc thiết bị bên ngoài phòng ngủ, quy định thời gian tắt màn hình hoặc thay thế thời gian đó bằng các hoạt động nhẹ nhàng như đọc sách, trò chuyện cùng con.

 

Bảo vệ sức khỏe trẻ em trong thời tiết lạnh ẩm

Trẻ em có nên chơi thể thao muộn vào buổi tối?

Bảo vệ sức khỏe trẻ em trong giai đoạn chuyển mùa

Podcast: Tầm quan trọng của vitamin A với trẻ em