4 lầm tưởng về tinh bột và đường huyết khá phổ biến

Thông thường, tinh bột (carbohydrate) khi đi vào cơ thể sẽ được tiêu hóa và chuyển hóa thành đường glucose, làm tăng mức đường huyết trong máu.

Đường huyết là vấn đề được quan tâm ngày càng nhiều, đặc biệt khi số người mắc đái tháo đường và tiền đái tháo đường gia tăng. Điều này cũng khiến nhiều chế độ ăn hạn chế tinh bột, sản phẩm “không đường” hay các thực phẩm được quảng cáo hỗ trợ kiểm soát đường huyết trở nên phổ biến.

Tuy nhiên, việc cắt bỏ tinh bột một cách cực đoan không phải lúc nào cũng cần thiết. Cơ thể và não bộ vẫn cần carbohydrate để cung cấp năng lượng và duy trì nhiều hoạt động thiết yếu. Dưới đây là 4 lầm tưởng phổ biến cần được nhìn nhận lại.

Người mắc đái tháo đường phải tránh hoàn toàn tinh bột

Đây là một trong những quan niệm phổ biến nhất nhưng không có nghĩa là người mắc đái tháo đường phải loại bỏ hoàn toàn carbohydrate khỏi chế độ ăn.

Theo chuyên gia dinh dưỡng Erin Palinski-Wade (Mỹ), không có bằng chứng cho thấy việc cắt bỏ toàn bộ carbohydrate là cần thiết để kiểm soát đái tháo đường. Ngược lại, những nguồn carbohydrate giàu chất xơ, ít qua chế biến như trái cây nguyên quả, các loại đậu, đậu lăng và ngũ cốc nguyên hạt có thể là một phần của chế độ ăn lành mạnh.

Chất xơ giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu carbohydrate, từ đó hạn chế tình trạng đường huyết tăng nhanh sau ăn. Vì vậy, thay vì loại bỏ tinh bột, người bệnh nên ưu tiên carbohydrate phức tạp và hạn chế các loại tinh bột tinh chế.

Chỉ cần ăn ít tinh bột, loại nào cũng được

Lượng carbohydrate trong khẩu phần có ý nghĩa, nhưng chất lượng của carbohydrate cũng rất quan trọng. Carbohydrate đơn giản thường có trong bánh ngọt, đồ ăn vặt, nước ngọt và nhiều thực phẩm chế biến sẵn. Những thực phẩm này có thể được tiêu hóa nhanh, khiến glucose đi vào máu trong thời gian ngắn và làm đường huyết tăng nhanh.

Trong khi đó, carbohydrate phức tạp từ ngũ cốc nguyên hạt, rau củ, các loại đậu và trái cây nguyên quả thường được tiêu hóa chậm hơn. Khi kết hợp cùng protein, chất béo lành mạnh và chất xơ, tốc độ hấp thu glucose có thể được kiểm soát tốt hơn.

Một điểm khác cần lưu ý là thực phẩm ghi “không đường” không đồng nghĩa với “không làm tăng đường huyết”. Sản phẩm vẫn có thể chứa bột mì, tinh bột hoặc các nguồn carbohydrate khác. Vì vậy, khi lựa chọn thực phẩm, cần xem xét tổng lượng carbohydrate, chất xơ và thành phần dinh dưỡng thay vì chỉ nhìn vào dòng chữ “không đường”.

Hoa quả chứa nhiều đường nên cần hạn chế

Hoa quả có thể đồng thời cung cấp chất xơ, nước, vitamin, khoáng chất và nhiều hợp chất thực vật có lợi. Nhờ cấu trúc nguyên vẹn và hàm lượng chất xơ, hoa quả tự nhiên thường tác động đến đường huyết khác với nước ép hoặc các sản phẩm trái cây đã qua chế biến.

Hoa quả có chứa đường tự nhiên, nhưng điều đó không có nghĩa cần loại bỏ trái cây khỏi thực đơn.

Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng không cần quá lo ngại lượng đường tự nhiên trong trái cây nguyên quả. Điều quan trọng là kiểm soát khẩu phần và lựa chọn đa dạng các loại trái cây. Có thể kết hợp trái cây với nguồn protein hoặc chất béo lành mạnh để tạo thành bữa ăn cân bằng hơn.

Ăn càng ít tinh bột càng tốt cho đường huyết

Chế độ ăn rất ít carbohydrate có thể giúp một số người giảm cân hoặc cải thiện đường huyết trong thời gian đầu. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa càng cắt giảm tinh bột thì hiệu quả càng tốt.

Các chế độ ăn quá nghiêm ngặt thường khó duy trì lâu dài. Việc hạn chế nhiều nhóm thực phẩm cũng có thể khiến một số người nhanh đói, thèm ăn và khó tuân thủ chế độ dinh dưỡng.

Theo đó, kiểm soát đường huyết không chỉ phụ thuộc vào việc tránh đường. Loại và lượng carbohydrate, khẩu phần ăn, thành phần của cả bữa ăn, thuốc điều trị, hoạt động thể chất và phản ứng của từng người đều có vai trò.

Nhìn chung, không có một chế độ ăn duy nhất phù hợp với tất cả mọi người. Với người mắc đái tháo đường hoặc có nguy cơ rối loạn đường huyết, chế độ ăn nên được điều chỉnh dựa trên tình trạng sức khỏe, thuốc đang sử dụng và mục tiêu kiểm soát đường huyết, tốt nhất với sự tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

 

5 loại tinh bột giúp chống viêm hiệu quả chuyên gia khuyên dùng

Chuyên gia dinh dưỡng nói gì về trào lưu cắt tinh bột để giảm cân?

Tinh bột kháng và công dụng cho sức khỏe

Loại tinh bột có lợi cho sức khỏe đường ruột