Bệnh lây nhiễm

Tìm hiểu về virus hay gây đau bụng, tiêu chảy trong thời tiết lạnh

SUCKHOE+ | Norovirus là nguyên nhân thường gặp gây tiêu chảy ở trẻ em với triệu chứng đau bụng, nôn nhiều. Đáng nói là virus này có thể lây lan dễ dàng qua thực phẩm hoặc tiếp xúc với mầm bệnh.

22/01/2026 15:26

Norovirus có thể lây qua thực phẩm, bề mặt nhiễm bẩn và tiếp xúc tay - miệng

Ca mắc norovirus gia tăng tại Anh, những điều bạn cần lưu ý

FDA: Nguy cơ bùng phát Norovirus từ thói quen ăn hàu sống ở Mỹ

4 ngày nghỉ lễ, 3 vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại Sơn La, Đồng Tháp và Vĩnh Long

Nguy cơ an toàn thực phẩm bị bỏ quên khi pha protein shake

Norovirus cực dễ lây lan

Norovirus là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng thường được gọi là “cúm dạ dày do virus”. Người nhiễm Norovirus có biểu hiện viêm dạ dày - ruột cấp tính với các triệu chứng như đau quặn bụng, tiêu chảy, nôn mửa.

Các đợt bùng phát Norovirus thường xảy ra nhiều nhất vào mùa Đông Xuân. Một trong những nguyên nhân chính là mọi người tụ tập trong không gian kín, đặc biệt là trong các dịp lễ. Một yếu tố khác là khả năng lây lan cực cao của virus này.

Norovirus không lây lan như các bệnh đường hô hấp như cúm mùa hay COVID-19. Con đường lây truyền chính là tiếp xúc với thực phẩm, nguồn nước hoặc bề mặt bị nhiễm bẩn. Các biện pháp phòng ngừa quan trọng nhất bao gồm: Khử trùng bề mặt, đun nóng thực phẩm đến nhiệt độ sôi, giặt quần áo bằng nước nóng và rửa tay thường xuyên với xà phòng và nước sạch. Đeo khẩu trang không giúp phòng ngừa virus này.

Các nguồn lây nhiễm Norovirus phổ biến

Theo thông tin từ hệ thống y tế Đại học Yale (Mỹ), một người mắc Norovirus có thể thải ra hàng tỷ hạt virus trong phân hoặc chất nôn. Chỉ cần tiếp xúc với ít nhất 10 hạt virus là đã đủ để nhiễm bệnh.

Đáng chú ý hơn, người bệnh vẫn có thể là nguồn lây virus trong vòng hai tuần sau khi triệu chứng thuyên giảm, thậm chí lâu hơn.

Norovirus rất bền vững trong môi trường và có thể tồn tại trên bề mặt trong thời gian dài hơn hầu hết các mầm bệnh khác. Chỉ một lần tiếp xúc với dụng hoặc bề mặt có virus cũng có thể dẫn đến nhiễm bệnh.

Nhiều đợt bùng phát dịch Norovirus thường liên quan đến món hàu sống

Virus này cũng có thể làm ô nhiễm thực phẩm và đồ uống, là thủ phạm gây ra 58% các ca ngộ độc thực phẩm tại Mỹ. Con người có thể bị nhiễm virus khi ăn động vật có vỏ sống, đặc biệt là hàu, do virus trong nước ô nhiễm tập trung trong hệ tiêu hóa của chúng. Các thực phẩm khác từng được ghi nhận liên quan đến ngộ độc thực phẩm do Norovirus gồm rau lá xanh và trái cây tươi, có thể do được xử lý bởi nhân viên thực phẩm đang nhiễm bệnh hoặc bị tưới bằng nguồn nước ô nhiễm ngoài đồng ruộng.

Rửa tay đúng cách bằng xà phòng và nước là biện pháp phòng ngừa cốt lõi

Để phòng ngừa virus dễ lây lan này, biện pháp hữu hiệu nhất là rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước, đặc biệt là trước khi ăn hoặc chế biến thực phẩm, trước khi cho hoặc uống thuốc, và sau khi đi vệ sinh hoặc thay tã.

Với gia đình có người bệnh, cần giặt quần áo và ga giường có thể đã tiếp xúc với virus bằng bột giặt và nước nóng ở chu trình dài nhất, sau đó sấy khô bằng nhiệt độ cao nhất.

Dung dịch sát khuẩn tay như nước rửa tay khô không hiệu quả với virus này. Norovirus có một lớp vỏ bao quanh giúp bảo vệ virus khỏi hầu hết các chất khử trùng thông thường, như gel rửa tay chứa cồn. Tuy nhiên, việc rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước trong 20 giây tạo ra ma sát giúp loại bỏ virus tốt hơn.

Các biện pháp đảm bảo an toàn thực phẩm cũng giúp hạn chế nguy cơ nhiễm virus này:

- Rửa kỹ tất cả trái cây và rau củ dưới vòi nước chảy, kể cả khi bạn định gọt vỏ. Lau khô bằng khăn sạch hoặc khăn giấy.

- Khi chế biến hàu và các loại động vật có vỏ khác, hãy nấu chín kỹ đến khi nhiệt độ bên trong đạt ít nhất 63°C.

- Vệ sinh và khử trùng dụng cụ nhà bếp, thớt, mặt bàn và bề mặt thường xuyên, đặc biệt sau khi xử lý hải sản có vỏ. Đây cũng là bước quan trọng nếu có người trong gia đình bị nhiễm norovirus.

Cách phục hồi khi mắc Norovirus

tiêu chảy và nôn mửa do nhiễm Norovirus dễ gây mất nước, do đó người bệnh cần được bù nước đầy đủ

Hiện không có thuốc điều trị đặc hiệu với Norovirus. Các triệu chứng thường xuất hiện sau 12-48 giờ kể từ khi phơi nhiễm. Tiêu chảy và nôn khiến cơ thể mất nước, do đó người bệnh cần bù nước đầy đủ với nước lọc, nước trái cây pha loãng.

Khi không còn nôn nữa, hãy chuyển sang ăn thực phẩm nhạt như cơm trắng, chuối. Tránh ăn thực phẩm có thể làm tiêu chảy nặng hơn, như sữa và các sản phẩm từ sữa, thức ăn nhiều chất béo.

Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch khi mắc Norovirus có nguy cơ biến chứng cao hơn, phổ biến nhất là mất nước. Các gia đình cần đưa người thân khi khám và bổ sung điện giải theo hướng dẫn của bác sĩ.