Tính cách cũng có thể di truyền?

Nghiên cứu mới đây cho thấy yếu tố di truyền có mối liên hệ đáng kể với những đặc điểm tính cách của con người

Cha mẹ cần giữ bình tĩnh để con cảm thấy an toàn

Tính cách có liên quan tới tuổi thọ?

Tính cách ảnh hưởng đến chế độ ăn uống và hệ vi sinh đường ruột như thế nào?

Tính cách ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày như thế nào?

Hơn 1.200 biến thể gene có liên quan đến tính cách

Tính cách thường được định hình qua cách mỗi người suy nghĩ, hành xử, lựa chọn sở thích và xây dựng các mối quan hệ. Tuy nhiên, những đặc điểm này không hoàn toàn xuất phát từ trải nghiệm cá nhân. Nghiên cứu do Đại học bang Michigan cùng Hiệp hội Nghiên cứu Di truyền học Tính cách (Mỹ) thực hiện cho thấy yếu tố di truyền cũng góp phần hình thành nên tính cách của một người.

Cụ thể, nghiên cứu tổng hợp dữ liệu từ 46 nhóm nghiên cứu trên thế giới, với khoảng 1,14 triệu người tham gia. Những người này cung cấp mẫu ADN và hoàn thành bảng câu hỏi đánh giá 5 nhóm đặc điểm tính cách chính, gồm cởi mở với trải nghiệm, tận tâm, hướng ngoại, dễ chịu và bất ổn cảm xúc. Qua phân tích, các nhà khoa học xác định hơn 1.200 biến thể gene có liên quan đến những đặc điểm này, đồng thời xây dựng mô hình kết nối dữ liệu tính cách với thông tin di truyền.

Theo Ted Schwaba, tác giả chính của nghiên cứu và là giảng viên Khoa Tâm lý học tại Đại học bang Michigan, không có gene đơn lẻ nào quyết định tính cách của một người. Mỗi biến thể gene chỉ tạo ra ảnh hưởng nhỏ, nhưng khi kết hợp, nhiều biến thể có thể góp phần tạo nên những khác biệt đáng kể giữa các cá nhân.

Di truyền có thể tạo ra những điểm chung giữa các cá nhân

Một phát hiện đáng chú ý là mối liên hệ giữa gene và tính cách có thể được nhận diện ở những người sống trong hoàn cảnh rất khác nhau. Ví dụ, các biến thể gene liên quan đến tính hướng ngoại ở một người trẻ tại Hà Lan cũng có khả năng dự đoán đặc điểm tương tự ở một người lớn tuổi đã nghỉ hưu tại Mỹ.

Các nhà nghiên cứu còn so sánh những người có quan hệ họ hàng để kiểm tra liệu mối liên hệ này có đơn thuần xuất phát từ môi trường sống chung hay không. Kết quả củng cố nhận định rằng yếu tố di truyền có vai trò riêng trong việc góp phần hình thành tính cách, bên cạnh ảnh hưởng từ gia đình và môi trường.

Các gene giống nhau có thể góp phần định hình nét tính cách tương tự

Các gene giống nhau có thể góp phần định hình nét tính cách tương tự

Điều này không có nghĩa tính cách đã được định sẵn từ khi sinh ra. Thay vào đó, gene có thể tạo ra những khuynh hướng nhất định, trong khi trải nghiệm và hoàn cảnh sống tiếp tục tác động đến cách các khuynh hướng ấy biểu hiện theo thời gian.

Tính cách liên quan đến sức khỏe và lựa chọn sống

Nghiên cứu cũng ghi nhận sự chồng chéo giữa các biến thể gene liên quan đến tính cách với những đặc điểm di truyền gắn với sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần, tuổi thọ, trình độ học vấn và kết quả nghề nghiệp. Một số mối liên hệ còn xuất hiện trong cách người thân nhìn nhận tính cách của người tham gia.

Ví dụ, các biến thể gene liên quan đến tính tận tâm có mối liên hệ với xu hướng hoạt động nhiều hơn vào ban ngày. Trong khi đó, những biến thể gắn với tính cởi mở và hướng ngoại có liên quan đến xu hướng thức khuya. Đây là những mối liên hệ thống kê, không đồng nghĩa với việc gene trực tiếp quyết định giờ ngủ hay thói quen sinh hoạt của mỗi người.

Tính cởi mở với trải nghiệm cũng có liên hệ với khả năng chuyển đến sinh sống tại những khu vực có môi trường văn hóa đa dạng hơn khi trưởng thành. Đồng thời, môi trường sống mới có thể mang lại những trải nghiệm góp phần định hình thêm đặc điểm tính cách này.

Dù vậy, vẫn cần thêm các nghiên cứu để làm rõ cơ chế đứng sau những mối liên hệ này. Kết quả hiện tại cho thấy tính cách là "sản phẩm" phức tạp của nhiều yếu tố, trong đó di truyền đóng góp một phần, nhưng không quyết định hoàn toàn một người sẽ có các nét tính cách thế nào trong tương lai.

 
Hà Chi (Theo Real Simple)
Mời quý vị độc giả đọc tin hàng ngày về chủ đề sức khỏe tại suckhoecong.vn trong chuyên mục Tâm thần kinh