Vì sao PMOS gây thèm đồ ngọt?

Hội chứng buồng trứng chuyển hoá đa nội tiết (PMOS) là tên gọi mới cho hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)

Hội chứng buồng trứng chuyển hoá đa nội tiết (tên gọi cũ: Hội chứng buồng trứng đa nang - PCOS) là một rối loạn nội tiết và chuyển hóa thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Bên cạnh những biểu hiện như rối loạn kinh nguyệt, tăng androgen, mụn trứng cá hoặc khó kiểm soát cân nặng, nhiều người còn thường xuyên thèm đồ ngọt, bánh kẹo và các loại tinh bột tinh chế. Theo các chuyên gia, những cơn thèm ăn này không nên được nhìn nhận đơn giản là do thiếu khả năng kiểm soát. Đằng sau đó có thể là những thay đổi về insulin, hormone và tâm lý liên quan đến PMOS.

Kháng insulin có thể làm tăng cảm giác thèm ăn

Kháng insulin là một trong những vấn đề chuyển hóa thường gặp ở phụ nữ mắc PMOS. Khi cơ thể giảm đáp ứng với insulin, glucose khó được đưa vào tế bào để sử dụng hiệu quả. Lượng đường trong máu vì thế có thể biến động, đồng thời cơ thể có xu hướng phát tín hiệu cần bổ sung năng lượng.

Đồ ngọt và tinh bột tinh chế thường cung cấp năng lượng nhanh, do đó dễ trở thành lựa chọn hấp dẫn khi xuất hiện cảm giác đói hoặc thèm ăn. Tuy nhiên, việc thường xuyên lựa chọn những thực phẩm này có thể khiến đường huyết tiếp tục dao động, tạo thành vòng lặp khó kiểm soát.

Tình trạng kháng insulin cũng có liên quan đến nguy cơ tăng cân và các bất thường chuyển hóa ở phụ nữ mắc PMOS. Vì vậy, thay vì chỉ cố gắng "nhịn" cơn thèm, việc xây dựng chế độ ăn giúp duy trì đường huyết ổn định có ý nghĩa quan trọng hơn.

Nội tiết và căng thẳng cũng góp phần

PMOS thường đi kèm tình trạng tăng androgen và những thay đổi trong cân bằng hormone. Các yếu tố này có thể tác động đến cơ chế điều hòa cảm giác đói và no của cơ thể, trong đó có vai trò của các hormone như ghrelin và leptin.

Ngoài yếu tố sinh học, yếu tố tâm lý cũng không nên bị bỏ qua. Những lo lắng về cân nặng, tình trạng da, kinh nguyệt, khả năng sinh sản hoặc hình ảnh cơ thể có thể khiến người mắc PMOS dễ căng thẳng. Khi căng thẳng kéo dài, nồng độ cortisol tăng có thể ảnh hưởng đến cảm giác đói và xu hướng lựa chọn thực phẩm nhiều đường, chất béo.

Một số người còn hình thành thói quen ăn uống theo cảm xúc, ví dụ như tìm đến đồ ngọt khi buồn, căng thẳng hoặc mệt mỏi. Điều này khiến việc kiểm soát cân nặng và các vấn đề chuyển hóa càng trở nên khó khăn.

Một số dấu hiệu chính khi mắc PMOS

Không nên nhịn ăn hoặc kiêng khem quá mức

Một trong những cách đơn giản để hạn chế cơn thèm là duy trì các bữa ăn tương đối đều đặn. Bỏ bữa có thể khiến cơ thể quá đói, từ đó dễ ăn nhiều hơn vào những bữa sau và khó kiểm soát lượng thực phẩm tiêu thụ.

Thay vì loại bỏ hoàn toàn tinh bột, nên ưu tiên các nguồn carbohydrate giàu chất xơ như ngũ cốc nguyên hạt, yến mạch, các loại đậu, rau củ và trái cây. Chất xơ giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu glucose, góp phần hạn chế sự gia tăng đường huyết quá nhanh sau ăn.

Protein cũng nên xuất hiện trong các bữa chính. Trứng, cá, thịt gia cầm, sữa chua không đường, các loại đậu và các sản phẩm từ đậu là những lựa chọn có thể giúp tăng cảm giác no. Có thể kết hợp protein, chất xơ và chất béo lành mạnh trong cùng một bữa ăn để tạo cảm giác no lâu hơn.

Vận động thường xuyên giúp cải thiện chuyển hóa

Hoạt động thể chất là một phần quan trọng trong kiểm soát PMOS. Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi, yoga hoặc tập luyện sức mạnh đều có thể được lựa chọn tùy thể trạng và sở thích.

Duy trì vận động thường xuyên giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn và cải thiện độ nhạy insulin. Đây cũng là cách hỗ trợ kiểm soát cân nặng và sức khỏe chuyển hóa mà không cần áp dụng những chế độ ăn quá khắt khe.

Bên cạnh đó, giấc ngủ đầy đủ và quản lý căng thẳng cũng có vai trò nhất định. Thiếu ngủ hoặc căng thẳng kéo dài có thể làm thay đổi cảm giác đói, no và khiến việc kiểm soát cơn thèm ăn khó khăn hơn.

Quan trọng hơn, không nên chia thực phẩm thành những nhóm hoàn toàn "tốt" hoặc "xấu". Việc kiêng tuyệt đối các món yêu thích đôi khi khiến cảm giác thèm tăng lên và dẫn đến ăn quá mức sau đó. Một chế độ ăn cân bằng, linh hoạt và có kiểm soát thường bền vững hơn.

Nhìn chung, cơn thèm ăn ở phụ nữ mắc PMOS không phải là dấu hiệu của sự thiếu ý chí. Hiểu được mối liên hệ giữa kháng insulin, hormone, cảm xúc và chế độ ăn sẽ giúp việc kiểm soát trở nên thực tế hơn. Khi cần, người mắc PMOS nên được bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng tư vấn chế độ ăn và vận động phù hợp với tình trạng chuyển hóa của từng người.

 

Hội chứng buồng trứng đa nang có tên gọi mới sau hơn 90 năm

Nhận diện sớm dấu hiệu buồng trứng đa nang ở tuổi dậy thì

Loại trà có lợi cho người bị hội chứng buồng trứng đa nang

Kháng insulin có phải là triệu chứng của hội chứng buồng trứng đa nang không?