Căng thẳng có thể làm suy giảm chất lượng tinh trùng?

Nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa mức độ căng thẳng cao hơn với số lượng tinh trùng thấp hơn và khả năng di chuyển của tinh trùng kém hơn - Ảnh: News-Medical.

Theo CNN, bác sĩ Jamin Brahmbhatt, một bác sĩ tiết niệu và phẫu thuật robot tại Orlando Health và là trợ lý giáo sư tại Trường Y thuộc Đại học Trung Florida cho biết, nhiều nam giới chỉ phát hiện vấn đề khi đi khám vô sinh, dù trước đó không có dấu hiệu bất thường.

“Tôi thường gặp những bệnh nhân ngạc nhiên khi biết mình gặp vấn đề về khả năng sinh sản. Họ không có triệu chứng, không có cảnh báo và chỉ đến khi cầm trên tay kết quả xét nghiệm mà họ không ngờ tới” - bác sĩ Jamin Brahmbhatt chia sẻ.

Các chuyên gia cho rằng căng thẳng không đơn thuần là vấn đề tâm lý mà còn gây ra những thay đổi sinh học. Khi stress, cơ thể giải phóng hormone như cortisol và adrenaline. Nếu tình trạng này kéo dài, nó có thể dẫn đến rối loạn giấc ngủ, giảm năng lượng, tăng cân và giảm ham muốn tình dục.

Đáng chú ý, quá trình sản xuất và trưởng thành của tinh trùng kéo dài khoảng 2–3 tháng. Vì vậy, stress kéo dài mới là yếu tố có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng tinh trùng.

Ngoài ra, stress mạn tính còn làm tăng “stress oxy hóa”, có thể gây tổn thương trực tiếp đến tinh trùng. Các nghiên cứu cho thấy mức độ căng thẳng cao liên quan đến giảm số lượng tinh trùng, giảm khả năng di chuyển và bất thường về hình dạng.

Một nghiên cứu trên hơn 1.200 nam giới cho thấy, nhóm có mức stress cao nhất có nồng độ và tổng số tinh trùng thấp hơn đáng kể so với nhóm có mức stress trung bình.

Tại sao căng thẳng và khả năng sinh sản thường đi kèm với nhau?

Căng thẳng kéo dài thường kéo theo những thói quen bất lợi: ngủ kém, ít vận động, tăng cân và sử dụng nhiều chất kích thích. Nhiều người thậm chí không nhận ra những tín hiệu cơ thể đã cảnh báo từ lâu do quá mệt mỏi về tinh thần.

Theo bác sĩ Jamin Brahmbhatt, khi đánh giá khả năng sinh sản, các yếu tố như giấc ngủ, công việc, cân nặng, thói quen sinh hoạt và sức khỏe tổng thể đều cần được xem xét. “Vô sinh hiếm khi chỉ do một nguyên nhân. Thường là nhiều yếu tố cùng lúc đi theo chiều hướng xấu và stress là yếu tố kích hoạt ban đầu,” ông nói, theo CNN.

Một sai lầm phổ biến là cho rằng khả năng sinh sản đồng nghĩa với khả năng tình dục. Trên thực tế, một người đàn ông có thể hoàn toàn bình thường trong đời sống tình dục nhưng vẫn gặp vấn đề về tinh trùng.

Các chuyên gia khuyến nghị các cặp đôi nên đi kiểm tra nếu:

- Sau 1 năm cố gắng có con không thành công (nếu người vợ dưới 35 tuổi)

- Sau 6 tháng (nếu người vợ từ 35 tuổi trở lên)

Bên cạnh đó, nam giới có yếu tố nguy cơ như bệnh lý tinh hoàn, từng điều trị ung thư, phẫu thuật hoặc rối loạn hormone nên chủ động kiểm tra sớm.

Xét nghiệm tinh dịch đồ là bước cơ bản giúp đánh giá số lượng, khả năng di chuyển và hình dạng tinh trùng. Một số trường hợp có thể cần thêm xét nghiệm chuyên sâu.

5 điều nam giới nên làm ngay

Theo các chuyên gia, cải thiện khả năng sinh sản không thể diễn ra trong “một sớm một chiều”, nhưng nam giới có thể cải thiện khả năng sinh sản bằng những thay đổi thực tế đơn giản ngay hôm nay:

- Ngủ đủ 7–9 giờ mỗi đêm để duy trì hormone testosterone

- Duy trì vận động thường xuyên

- Kiểm soát cân nặng

- Hạn chế rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích

- Tăng cường chế độ ăn lành mạnh, giàu chất chống oxy hóa

Đáng chú ý, việc hạn chế tiếp xúc với mạng xã hội khi đang gặp áp lực về sinh con cũng được khuyến nghị, nhằm giảm căng thẳng tâm lý không cần thiết.

Các chuyên gia nhấn mạnh khả năng sinh sản ở nam giới không phải là vấn đề riêng lẻ mà phản ánh tình trạng sức khỏe toàn diện của cơ thể.

Việc nhận thức rõ tác động của stress sẽ giúp nam giới chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe toàn diện, thay vì chỉ phát hiện vấn đề khi đã quá muộn.

 

Podcast: Đàn ông ngày càng ít tinh trùng, vì sao?

Cách giúp nam giới tăng số lượng tinh trùng hiệu quả

Nam giới hay ăn vặt có thể làm giảm số lượng tinh trùng

Stress: Nguyên nhân gây rối loạn chức năng sinh lý