Bổ sung vi chất trước thai kỳ cần tránh dư thừa

Phụ nữ chuẩn bị mang thai cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi chọn mua thực phẩm bổ sung

Rủi ro từ việc tự ý phối hợp các loại thực phẩm bổ sung

Theo Tiến sĩ Shelley Wilkinson, chuyên gia dinh dưỡng nghiên cứu cấp cao tại Bệnh viện Mater Mothers và Đại học Queensland (Australia), tự ý sử dụng đồng thời nhiều loại thực phẩm bổ sung hoặc vitamin tổng hợp để "bồi bổ" có thể dẫn đến tình trạng quá liều ngoài ý muốn. "Nhiều người nghĩ rằng dùng càng nhiều càng tốt, nhưng thực tế không phải như vậy", bà chia sẻ.

Khảo sát năm 2023 do Tiến sĩ Wilkinson và nhà nghiên cứu y khoa Linda Gallo thực hiện cho thấy có tới 90% thai phụ sử dụng thực phẩm bổ sung, trong đó đa số lựa chọn các loại vitamin tổng hợp.

Kết hợp không đúng cách có thể gây ra những tác động không mong muốn đến sức khỏe:

- Nguy cơ quá liều vitamin B6: Giới hạn tiêu thụ an toàn của vitamin B6 là 50mg/ngày; nếu vượt quá có thể gây tổn thương thần kinh không thể phục hồi. Thực tế, có thai phụ đã vô tình nạp tới 140mg B6 mỗi ngày do uống cùng lúc ba sản phẩm khác nhau mà không biết tất cả đều chứa chất này.

- Các biến chứng thai kỳ: Tiến sĩ Gallo cảnh báo việc tự ý uống thêm vitamin tổng hợp hàm lượng cao bên cạnh các viên bổ sung riêng lẻ (sắt, folate, iod) có thể làm tăng nguy cơ gặp phải các biến chứng như đái tháo đường thai kỳ, tiền sản giật và sinh non.

- Đối với vitamin tổng hợp: Tiến sĩ Wilkinson cũng lưu ý người tiêu dùng cần phân biệt rõ sản phẩm dành riêng cho bà bầu và sản phẩm thông thường. Vitamin tổng hợp cho thai kỳ thường được thiết kế đặc biệt để không chứa vitamin A (chất có thể gây hại cho thai nhi nếu dùng liều cao).

Khoảng trống thông tin và vai trò của tư vấn chuyên môn

Tiến sĩ Gallo nhận định, mặc dù các quốc gia đều có hướng dẫn chăm sóc thai kỳ rất chặt chẽ, nhưng các tài liệu này thường mang tính học thuật cao, không dễ tiếp cận đối với đại đa số người dân. Thậm chí, các hướng dẫn y khoa liên tục được cập nhật cũng tạo ra áp lực không nhỏ cho các bác sĩ gia đình.

Trên thị trường có đa dạng các sản phẩm bổ sung thai kỳ hữu ích, nhưng thai phụ cần tỉnh táo khi tiếp nhận thông tin trên mạng xã hội.

Người tiêu dùng nên chủ động đặt câu hỏi: Thông tin này có dựa trên bằng chứng khoa học không; Người chia sẻ có đang quảng cáo sản phẩm không. Việc đối chiếu với các nguồn tài liệu y khoa chính thống và thảo luận trực tiếp với bác sĩ sẽ giúp xây dựng một lộ trình bổ sung vi chất cân bằng và an toàn.

Theo hướng dẫn chăm sóc thai kỳ, phần lớn phụ nữ mang thai được khuyến nghị bổ sung định kỳ các vi chất cơ bản bao gồm acid folic, iod và sắt.

Ngược lại, các loại vitamin liều cao như vitamin A, C hoặc E không được khuyến nghị bổ sung thường quy vì ít mang lại lợi ích lâm sàng và có thể tiềm ẩn nguy cơ gây hại.

Vitamin D cũng không nằm trong danh mục khuyến nghị bổ sung đại trà cho mọi thai phụ. Ngoài ra, một số dưỡng chất khác như omega-3, creatine và collagen dù được quảng cáo rộng rãi trên mạng xã hội nhưng cũng không thuộc danh mục khuyến nghị y khoa bắt buộc trong thai kỳ.

Dinh dưỡng tự nhiên vẫn là nền tảng

Bên cạnh việc bổ sung acid folic và iod, những chất khó đáp ứng đầy đủ chỉ qua chế độ ăn, Tiến sĩ Gallo khuyến nghị thai phụ nên ưu tiên dinh dưỡng từ thực phẩm.

Một chế độ ăn giàu dinh dưỡng, đa dạng các loại thực phẩm toàn phần, nhiều rau quả đa màu sắc, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu sắt, kết hợp với lối sống năng động, hạn chế caffeine và tránh hoàn toàn bia rượu là nền tảng tốt nhất cho sức khỏe của mẹ và bé.

Dù vậy, số liệu thực tế chỉ ra chỉ có khoảng 1/4 phụ nữ mang thai ăn đủ lượng rau củ quả khuyến nghị. Do đó, các chuyên gia khuyến cáo:

1. Chủ động trao đổi với bác sĩ: Thai phụ nên chia sẻ rõ ràng với bác sĩ về tất cả các sản phẩm mình đang hoặc có ý định sử dụng, ngay cả với các sản phẩm được dán nhãn "hoàn toàn tự nhiên" hay "an toàn".

2. Chỉ định chuyên biệt: Những trường hợp có bệnh lý phức tạp hoặc được chẩn đoán thiếu hụt vi chất cụ thể cần nhận được phác đồ bổ sung riêng biệt từ bác sĩ chuyên khoa.

3. Tham vấn người có chuyên môn: Khi có bất kỳ thắc mắc nào về sức khỏe và dinh dưỡng thai kỳ, hãy tìm đến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế được đào tạo bài bản để nhận được lời khuyên đúng đắn nhất.

 

Loại vitamin bà bầu cần bổ sung để giúp con khỏe mạnh

bà bầu hay quên: “Siêu năng lực” khi làm mẹ

5 sai lầm bà bầu cần tránh trong thai kỳ

bà bầu bị táo bón phải làm sao?