Chuyên gia chia sẻ 6 nguyên tắc để người bệnh đái tháo đường đón Tết an toàn

Làm sao để người bệnh đái tháo đường đón Tết an toàn? - Ảnh: Hiệp Nguyễn/Sức Khỏe+.

Tết Nguyên đán không chỉ là dịp lễ truyền thống quan trọng nhất trong năm của người Việt, mà còn là giai đoạn dễ phát sinh nhiều rối loạn sức khỏe liên quan đến dinh dưỡng và lối sống. Việc ăn uống thất thường, tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu năng lượng, rượu bia kéo dài, ít vận động và rối loạn nhịp sinh học là những yếu tố khiến các bệnh mạn tính có xu hướng bùng phát trong và sau Tết.

Đối với người bệnh đái tháo đường, những thay đổi nhỏ về lối sống hoặc lơ là điều trị đều có nguy cơ gây rối loạn đường, khiến người bệnh gặp biến chứng nặng, phải nhập viện cấp cứu.

Thực tế lâm sàng cho thấy, trong và sau dịp Tết, số ca nhập viện do tăng đường huyết, hạ đường huyết hoặc các biến chứng tim mạch ở người bệnh đái tháo đường có xu hướng gia tăng. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc ăn uống thất thường, tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu tinh bột, chất béo, sử dụng rượu bia, bỏ bữa hoặc dùng thuốc không đều.

Để có thể đón Tết vui vẻ và an toàn cùng gia đình, TS.BS Nguyễn Quang Bẩy, Trưởng khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai đã có chia sẻ đối với người bệnh đái tháo đường về 6 điều cần lưu ý trong kỳ nghỉ Tết dài ngày.

Duy trì chế độ ăn lành mạnh

Chế độ ăn có ảnh hưởng rất lớn đến đường huyết. Các món ăn ngày Tết thực sự là "cạm bẫy" với người bệnh đái tháo đường vì thường có rất nhiều đường, nhiều tinh bột như bánh chưng, xôi gấc, bánh kẹo, mứt tết, ô mai...

Để tránh làm tăng đường huyết, người bệnh đái tháo đường nên ăn với lượng vừa phải đối với bánh chưng, miến, cơm; ăn tăng các đồ ăn có nhiều chất xơ như rau xanh; không nên ăn bánh, kẹo, sô cô la, mứt; khi thấy đồ ăn ngon và muốn ăn nhiều hơn bình thường thì nên tiêm tăng khoảng 2 đơn vị insulin trước bữa ăn đó; không ăn sát giờ đi ngủ đêm.

Đặc biệt, người bệnh cần ăn đúng giờ và đủ số bữa mỗi ngày để việc uống thuốc hạ đường huyết hoặc tiêm insulin được duy trì.

Giữ thói quen vận động, tập thể dục

Tập thể dục cùng với chế độ ăn được coi là nền tảng của mọi phác đồ điều trị đái tháo đường. Tuy nhiên trong ngày Tết mọi người ngồi nhiều hơn do thường xuyên tiếp khách hoặc các bữa ăn kéo dài, hoặc có người ngủ nhiều hơn.

Người bệnh đái tháo đường không nên ngồi quá 30 phút, cần đứng dậy đi dạo một vài vòng trong nhà; duy trì thói quen làm việc nhà như nấu ăn, quét nhà, chăm cây; đi bộ khi đi chúc Tết hàng xóm, trong làng, trong phố.

Ngủ đúng giờ

Mất ngủ hoặc ngủ muộn đã được chứng minh là yếu tố làm đường huyết cao và dao động. Tuy nhiên tình trạng thức rất khuya, ngủ rất muộn là khá phổ biến ở mọi người, trong đó có nhiều người bệnh đái tháo đường. 

Đáng ngại là người thức khuya thường có thêm các bữa ăn phụ làm tăng đường huyết và sáng hôm sau dậy muộn sẽ bỏ bữa ăn sáng và không uống thuốc.

"Trừ đêm Giao thừa là ngoại lệ duy nhất thì người bệnh đái tháo đường nên đi ngủ đúng giờ, và sáng hôm sau cũng không nên ngủ muộn hơn ngày thường quá 1 giờ. Lưu ý là ngủ dậy sớm sẽ mang đến cơ hội được trải nghiệm ngày Tết vui vẻ, đầm ấm, thay vì 3 ngày Tết chỉ quanh quẩn trên giường, phòng bếp và phòng ăn", TS Bảy nhận định. 

Tiêm hoặc uống thuốc đầy đủ và đúng giờ

Dùng thuốc đái tháo đường đầy đủ và đúng giờ là điều kiện tiên quyết để giữ đường huyết ở mức cho phép, nhờ đó tránh được các biến chứng của bệnh.

Trong những ngày Tết, người bệnh đái tháo đường thường quên uống hoặc tiêm thuốc hạ đường huyết do thức khuya, dậy muộn, hoặc giờ giấc sinh hoạt bị xáo trộn nên không nhớ đã uống thuốc chưa...

Để hạn chế tình trạng này, người bệnh nên giữ thói quen sinh hoạt (ngủ, thức dậy và ăn) đúng giờ hoặc chỉ muộn hơn một chút; đặt lịch nhắc uống thuốc trên điện thoại để không bị quên; để các thuốc cần thiết đủ dùng trong ít nhất 1 ngày vào một chiếc túi và luôn mang theo khi ra khỏi nhà.

Không chỉ thuốc đái tháo đường, các thuốc điều trị tăng huyết áp hay mỡ máu, thuốc tim mạch... cũng rất quan trọng và người bệnh cần phải dùng đầy đủ, đúng giờ.

Nên đi khám hoặc liên hệ ngay với bác sĩ khi thấy mệt, sốt

Trong những ngày Tết, các bệnh viện đều luôn duy trì đội ngũ nhân viên y tế trực để đảm bảo việc cấp cứu, khám chữa bệnh cho người dân. Vì vậy, khi có những biểu hiện sau đây thì người bệnh đái tháo đường cần liên lạc ngay với bác sĩ điều trị hoặc nhập viện điều trị sớm:

- Nôn liên tục trong vòng > 6 giờ, vì có nguy cơ cao bị mất nước

- Đường huyết cao > 15,0 mmol/L liên tục trong 24 giờ

- Có các triệu chứng nghi ngờ bị nhiễm toan ceton như: nôn, đau bụng, thở nhanh và hơi thở có mùi hoa quả thối, rối loạn ý thức

- Bị ngộ độc thức ăn, sốt

- Mệt nhiều nhưng không biết nguyên nhân tại sao và cũng không biết phải làm gì

"Người bệnh không nên có quan niệm kiêng kỵ đến bệnh viện trong ngày Tết, đừng để đến khi quá nặng, bị hôn mê do hạ đường huyết hoặc tăng đường huyết quá cao mới đi vào cấp cứu. Khi đó không chỉ người bệnh mà cả gia đình họ cũng sẽ bị “mất Tết", TS Bảy khuyến cáo.  

 

Podcast: Bệnh đái tháo đường có thể dẫn đến suy thận?

Các vấn đề về da mà người bệnh đái tháo đường thường gặp

Làm sao phòng ngừa bệnh đái tháo đường biến chứng suy thận?

Giải mã bệnh thận đái tháo đường - biến chứng nguy hiểm với hậu quả “khôn lường”