Căn bệnh khiến 23 người tử vong ở Thái Lan, Bộ Y tế ra khuyến cáo khẩn

Bệnh Whitmore là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn tồn tại tự nhiên trong đất, bùn và nước bề mặt bị ô nhiễm gây ra.

Mới đây, giới chức Thái Lan phát đi cảnh báo khẩn khi ngành y tế nước này đang bước vào cuộc chạy đua với thời gian khi số ca melioidosis (sốt đất) liên tục tăng. Từ tháng 1 đến giữa tháng 4, nước này ghi nhận 732 ca mắc, trong đó 23 người không qua khỏi.

Diễn biến này khiến hệ thống giám sát dịch tễ được siết chặt, các lực lượng y tế duy trì trạng thái sẵn sàng khi nguy cơ vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Bộ Y tế Thái Lan đánh giá diễn biến dịch bệnh ở mức đáng lo ngại và đang theo dõi sát tình hình. Triệu chứng của bệnh bao gồm sốt cao, khó thở, tức ngực cùng các vết thương sưng tấy hoặc nhiễm trùng. Trường hợp vi khuẩn xâm nhập vào máu, người bệnh có thể bị nhiễm trùng huyết nặng và tử vong.

Theo Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế Việt Nam), thực tế bệnh Melioidosis (hay sốt đất) còn gọi là bệnh Whitmore, là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Vi khuẩn gây bệnh sống trong đất. Đường lây nhiễm qua các vết trầy xước trên da tiếp xúc đất hoặc nước có vi khuẩn, hoặc qua đường hô hấp khi hít phải các hạt bụi đất có vi khuẩn; hoặc do sử dụng nguồn nước, thực phẩm bị ô nhiễm.

Bệnh Whitmore có biểu hiện lâm sàng đa dạng, dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh khác, gây khó khăn cho chẩn đoán sớm. Bệnh có thể diễn biến nặng với các biểu hiện như viêm phổi, áp xe ở nhiều cơ quan, nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng và có nguy cơ tử vong nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Tùy sức đề kháng mỗi cá nhân, triệu chứng sẽ khởi phát sau 1 đến 21 ngày. Một vài trường hợp cá biệt có thể ủ bệnh nhiều năm.

Những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan, bệnh thận, bệnh phổi mạn tính, suy giảm miễn dịch và người thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn là nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Whitmore là bệnh ít gặp, chủ yếu liên quan đến phơi nhiễm từ môi trường, không phải là bệnh lây truyền phổ biến từ người sang người. Bệnh ghi nhận nhiều tại khu vực Đông Nam Á và Bắc Australia.

Tại Việt Nam, hằng năm vẫn ghi nhận một số ca bệnh rải rác, thường tăng nguy cơ sau mưa lớn, ngập lụt, bão lũ. 

Để chủ động phòng bệnh Whitmore, Cục Phòng bệnh khuyến cáo người dân thực hiện 8 biện pháp sau:

1. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn, nước đọng, nước bẩn, nhất là tại khu vực ô nhiễm, khu vực bị ngập úng sau mưa lớn, bão lũ.

2. Sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp như giày, ủng, găng tay khi lao động, làm ruộng, làm vườn, dọn vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, bùn đất sau mưa lũ hoặc khi phải thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn.

3. Che kín và chăm sóc tốt các vết thương hở, vết loét, vết bỏng; tránh để vết thương tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn. Trường hợp bắt buộc phải tiếp xúc, cần băng kín bằng vật liệu chống thấm và vệ sinh sạch sẽ ngay sau đó.

4. Không đi chân trần tại khu vực đất ẩm ướt, bùn lầy, vùng ngập nước; hạn chế tắm, bơi, ngụp lặn ở ao, hồ, sông, kênh rạch, vùng nước đọng nghi bị ô nhiễm, đặc biệt khi có vết thương hở.

5. Giữ gìn vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng và nước sạch sau khi lao động, sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn và trước khi ăn, uống.

6. Sử dụng nước sạch trong sinh hoạt, ăn uống; bảo đảm an toàn thực phẩm, không sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm nghi bị ô nhiễm.

7. Người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh thận, bệnh phổi mạn tính, bệnh gan, suy giảm miễn dịch cần đặc biệt lưu ý thực hiện các biện pháp phòng bệnh nêu trên và chủ động bảo vệ các vết thương trên da để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.

8. Sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn, nhất là sau mưa bão, ngập lụt, nếu có biểu hiện sốt, ho, đau ngực, khó thở, nổi áp xe, nhiễm trùng da hoặc tình trạng nhiễm trùng kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, tư vấn, chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân không hoang mang, nhưng cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

 

Podcast: Nguy cơ bùng phát bệnh Whitmore sau mưa lũ

Cảnh báo nguy cơ mắc bệnh Whitmore sau các đợt mưa lũ

Thái Lan: Hơn 10 triệu người bị ảnh hưởng bởi bụi mịn

Thái Lan trở thành nước Châu Á đầu tiên xóa lây truyền HIV từ mẹ sang con