Bộ Y tế: Đưa vaccine HPV vào danh mục tiêm chủng bắt buộc từ 1/7

Bổ sung bệnh do virus HPV vào danh mục bệnh phải sử dụng vaccine trong Chương trình tiêm chủng bắt buộc.

Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư 13/2026/TT-BYT quy định về hoạt động tiêm chủng, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Một điểm đáng lưu ý trong nội dung Thông tư là đưa HPV vào danh mục tiêm chủng bắt buộc từ 1/7/2026.

Theo Thông tư, hệ thống quản lý thông tin tiêm chủng quốc gia là hệ thống thông tin để phục vụ quản lý, cập nhật, lưu trữ, khai thác và chia sẻ dữ liệu hoạt động tiêm chủng trên phạm vi toàn quốc, bao gồm các phân hệ quản lý đối tượng tiêm chủng, vaccine, sinh phẩm, quy trình tiêm chủng, thống kê, báo cáo và các phân hệ khác theo yêu cầu quản lý.

Sự cố bất lợi sau tiêm chủng là hiện tượng bất thường về sức khỏe bao gồm các biểu hiện tại chỗ tiêm hoặc toàn thân xảy ra sau tiêm chủng, không nhất thiết do việc sử dụng vaccine, sinh phẩm, bao gồm phản ứng thông thường sau tiêm chủng và tai biến nặng sau tiêm chủng.

Phản ứng thông thường sau tiêm chủng là các biểu hiện lâm sàng thường gặp, có thể tự khỏi và không gây ảnh hưởng lâu dài, xảy ra sau khi sử dụng vaccine, sinh phẩm.

Một trong những nội dung đáng chú ý tại Thông tư 13 là quy định bệnh do virus HPV (Human Papilloma Virus) ở người thuộc danh mục bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong tiêm chủng bắt buộc thông qua hoạt động của Chương trình tiêm chủng mở rộng.

Cụ thể, Điều 3 Thông tư 13/2026/TT-BYT quy định danh mục bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong tiêm chủng bắt buộc gồm: Bệnh viêm gan virus B, bệnh lao, bệnh bạch hầu, bệnh ho gà, bệnh uốn ván, bệnh bại liệt, bệnh do Haemophilus influenzae type b, bệnh sởi, bệnh rubella, bệnh viêm não Nhật Bản, bệnh tiêu chảy do virus Rota, bệnh do phế cầu, bệnh do virus HPV (Human Papilloma Virus) ở người, bệnh khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.

Bên cạnh đó, Thông tư cũng quy định việc tổ chức tiêm chủng thường xuyên, tiêm chủng bù liều, tiêm chủng chiến dịch chủ động và tiêm chủng chống dịch; chế độ thông tin, báo cáo về hoạt động tiêm chủng; việc quản lý đối tượng tiêm chủng và Hội đồng tư vấn chuyên môn đánh giá nguyên nhân tai biến nặng trong quá trình sử dụng vaccine, sinh phẩm.

Danh mục bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm bắt buộc trong tiêm chủng chống dịch: Bệnh bạch hầu, bệnh bại liệt, bệnh ho gà, bệnh rubella, bệnh sởi, bệnh tả, bệnh viêm não Nhật Bản, bệnh dại, bệnh cúm, bệnh COVID-19, các bệnh truyền nhiễm khác theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới và được Bộ trưởng Bộ Y tế quyết định.

Quy định về xử lý trường hợp tai biến nặng xảy ra trong buổi tiêm chủng

Ngoài ra, Thông tư 13 cũng nêu rõ tiêm chủng phải tuân thủ các bước:

Trước khi tiêm chủng: thực hiện khám sàng lọc trước tiêm chủng theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ trưởng Bộ Y tế;

Trong khi tiêm chủng: thực hiện đúng chỉ định tiêm chủng; dùng từng loại vaccine, sinh phẩm theo hướng dẫn của nhà sản xuất; bảo đảm an toàn tiêm chủng theo hướng dẫn chuyên môn của Cục Phòng bệnh;

Sau khi tiêm chủng: Theo dõi đối tượng tiêm chủng tại điểm tiêm chủng ít nhất 30 phút, hướng dẫn cha, mẹ hoặc người giám hộ hoặc người đại diện hợp pháp đối với trường hợp người được tiêm chủng là trẻ em, người mất năng lực hành vi dân sự, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc đối tượng tiêm chủng tiếp tục theo dõi tại nhà ít nhất 24 giờ; thực hiện ghi chép thông tin tiêm chủng theo hướng dẫn chuyên môn của Cục Phòng bệnh.

Đáng chú ý, Thông tư 13 còn bổ sung quy định cụ thể về xử lý tai biến nặng sau tiêm chủng. Khi xảy ra tai biến nặng trong buổi tiêm, cơ sở tiêm chủng phải lập tức dừng buổi tiêm để cấp cứu, đánh giá sơ bộ nguyên nhân và chuyển người bệnh tới cơ sở điều trị phù hợp nếu vượt quá khả năng chuyên môn.

Các đơn vị liên quan phải thống kê đầy đủ thông tin, báo cáo theo quy định. Cơ sở khám chữa bệnh tiếp nhận trường hợp tai biến nặng sau tiêm có trách nhiệm tổ chức cấp cứu, điều trị và báo cáo cơ quan chức năng.

Đối với trường hợp nghi ngờ tai biến liên quan đến chất lượng vaccine hoặc sinh phẩm, Hội đồng tư vấn chuyên môn của tỉnh, thành phố sẽ tiến hành đánh giá nguyên nhân. Nếu có căn cứ cho thấy tai biến liên quan đến chất lượng vaccine, cơ quan chuyên môn y tế cấp tỉnh sẽ quyết định tạm dừng sử dụng lô vaccine trên địa bàn sau khi được Bộ Y tế chấp thuận bằng văn bản.

Ngược lại, nếu kết luận cho thấy tai biến không liên quan đến chất lượng vaccine, địa phương sẽ báo cáo Bộ Y tế để xem xét cho phép sử dụng trở lại lô vaccine đó.

Theo Bộ Y tế, kể từ ngày 1/7/2026, các thông tư gồm 24/2018/TT-BYT, 34/2018/TT-BYT, 05/2020/TT-BYT và 52/2025/TT-BYT sẽ đồng thời hết hiệu lực thi hành.

 

VinFuture 2025: Vinh danh 4 nhà khoa học nghiên cứu vaccine HPV

WHO bổ sung vaccine HPV ngừa ung thư cổ tử cung với 1 liều duy nhất

Vaccine HPV giúp giảm 56% nguy cơ mắc ung thư ở nam giới

Vaccine HPV giúp ngăn ngừa ung thư cổ tử cung tái phát sau phẫu thuật