Mặt trái khi giảm cân bằng chế độ Keto

Duy trì chế độ ăn Keto dài hạn có thể tác động tiêu cực đến chuyển hóa

Chế độ ăn Keto đánh đổi cân nặng và vấn đề chuyển hóa

Chế độ ăn Keto ban đầu được phát triển để điều trị động kinh. Thực đơn ăn Keto cho phép tiêu thụ chất béo ở mức rất cao và hạn chế tối đa carbohydrate (như tinh bột, đường). Khi đó, cơ thể chuyển sang trạng thái ketosis, trong đó chất béo được phân hủy thành các thể ketone để làm nguồn năng lượng thay thế cho não. Sự chuyển đổi chuyển hóa này giúp ổn định hoạt động của não và làm giảm các cơn co giật.

Trong những năm gần đây, chế độ ăn Keto được nhiều người áp dụng như một phương pháp giảm cân và hỗ trợ kiểm soát béo phì và đái tháo đường type 2. Dù có hiệu quả giảm cân nhanh, phần lớn các nghiên cứu cho đến nay chủ yếu tập trung vào tác động ngắn hạn.

Trước khoảng trống này, các nhà khoa học từ Hệ thống y tế Đại học Utah (Mỹ) đã thực hiện nghiên cứu trên chuột để xem xét tác động dài hạn của chế độ ăn Keto. Nhóm nghiên cứu theo dõi sự thay đổi về cân nặng và lượng thức ăn, đo nồng độ lipid trong máu, mức tích tụ mỡ trong gan, cùng với đường huyết và insulin.

Ngoài ra, họ còn phân tích những gene đang hoạt động trong các tế bào tụy sản xuất insulin và sử dụng kỹ thuật hiển vi tiên tiến để hiểu rõ hơn các thay đổi ở cấp độ tế bào.

Theo kết quả công bố trên Tạp chí Tiến bộ Khoa học (Science Advances), chế độ ăn Keto ảnh hưởng đến chuyển hóa theo cách tiêu cực với quá trình xử lý chất béo và carbohydrate.

So với những con chuột ăn chế độ giàu chất béo kiểu phương Tây, chuột theo chế độ ăn Keto tăng cân ít hơn đáng kể. Hiệu ứng này xuất hiện ở cả chuột đực và chuột cái. Tuy nhiên, sự thay đổi về cân nặng không phân bố đồng đều. Những trường hợp tăng cân (nếu có) ở nhóm ăn Keto chủ yếu đến từ sự gia tăng khối mỡ, chứ không phải mô nạc.

Dù giúp ngăn ngừa tăng cân, ăn kiểu Keto đồng thời dẫn đến những vấn đề chuyển hóa nghiêm trọng, trong đó một số biểu hiện chỉ xuất hiện sau vài ngày.

Tiến sĩ Amandine Chaix, Bộ môn Dinh dưỡng và sinh lý học tích hợp, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết chế độ ăn Keto rõ ràng không có tác dụng bảo vệ đối với gan nhiễm mỡ. Khi ta ăn nhiều chất béo, lipid thường sẽ tích tụ trong máu và gan, về lâu dài dẫn đến gan nhiễm mỡ.

Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận sự khác biệt rõ rệt giữa hai giới. Chuột đực phát triển bệnh gan nhiễm mỡ nặng kèm theo suy giảm chức năng gan – một chỉ dấu quan trọng của bệnh chuyển hóa. Ngược lại, ở chuột cái không có sự tích tụ mỡ đáng kể trong gan.  

Đường huyết bị rối loạn khi ăn keto

Chế độ ăn Keto cũng tạo ra những tác động bất ngờ đối với quá trình điều hòa đường huyết. Sau 2-3 tháng áp dụng chế độ ăn này, chuột có mức đường huyết và insulin thấp. Tuy nhiên, lợi ích ban đầu này lại đi kèm với một mặt trái nghiêm trọng.

Tiến sĩ Chaix cho hay, khi những con chuột này ăn lại một chút carbohydrate, đường huyết của chúng tăng vọt trong thời gian dài, điều này cực kỳ nguy hiểm.

Phân tích sâu hơn cho thấy chuột gặp khó khăn trong việc điều hòa đường huyết vì các tế bào tụy của chúng không tiết đủ insulin. Các nhà nghiên cứu cho rằng vấn đề này có thể bắt nguồn từ việc tiếp xúc kéo dài với mức chất béo cao, khiến các tế bào tụy bị căng thẳng và hoạt động kém hiệu quả. Đáng chú ý, khả năng kiểm soát đường huyết được cải thiện khi chuột ngừng chế độ ăn Keto.

Mặc dù đây chỉ là nghiên cứu trên chuột và không thể áp dụng trực tiếp cho con người, phát hiện này cho thấy những rủi ro chuyển hóa dài hạn mà người ăn kiêng có thể phải đối mặt. Người có ý định áp dụng chế độ ăn Keto với mục đích giảm cân... nên trao đổi với chuyên gia y tế, nhất là khi có sẵn bệnh lý chuyển hóa.

 

Đẩy lùi trầm cảm cùng chế độ ăn keto

Chế độ ăn Keto có an toàn cho người mắc bệnh đái tháo đường?

Keto hay Địa Trung Hải: Lựa chọn nào tốt cho người đái tháo đường?

Chế độ ăn Keto giảm cân không có lợi với hệ tiêu hóa và tim mạch