Food noise: Lý giải tại sao nhiều người không thể ngững nghĩ về đồ ăn

“Food noise” có thể khiến việc duy trì thói quen ăn uống lành mạnh trở nên khó khăn hơn

Mặc dù thuật ngữ này gần đây được nhắc đến nhiều hơn trong các cuộc thảo luận về vấn đề kiểm soát cân nặng, cũng như về các loại thuốc điều hòa cảm giác thèm ăn, nhưng “food noise” không phải là một khái niệm mới. Trên thực tế, nhiều người đã sống chung với những suy nghĩ dai dẳng về thực phẩm trong nhiều năm mà không biết phải gọi tên hiện tượng này là gì.

“Food noise” có thể khiến việc duy trì thói quen ăn uống lành mạnh trở nên khó khăn hơn, làm giảm khả năng nhận biết các tín hiệu đói thực sự của cơ thể và khiến bạn cảm thấy mất kiểm soát trước thực phẩm. Tin tốt là việc hiểu được nguyên nhân gây ra những suy nghĩ này chính là bước đầu tiên để kiểm soát chúng.

Các nghiên cứu cho thấy việc điều hòa cảm giác thèm ăn chịu ảnh hưởng bởi sự tương tác phức tạp giữa hormone, lượng dưỡng chất nạp vào, chất lượng giấc ngủ, mức độ căng thẳng, mức độ cân bằng đường huyết và các trung tâm khen thưởng trong não bộ. Khi một hoặc nhiều hệ thống này bị rối loạn, những suy nghĩ về thức ăn có thể xuất hiện thường xuyên nhưng khó kiểm soát hơn.

“Food noise” là gì?

“Food noise” là những “tiếng nói”, hoặc dòng suy nghĩ liên tục trong đầu liên quan đến thức ăn: Bạn ăn gì, ăn khi nào, có nên ăn nữa hay không, nên ăn món gì, hay phải làm gì để kiểm soát thói quen ăn vặt?

Nói một cách đơn giản, “food noise” là tình trạng tâm trí luôn bị ám ảnh bởi thức ăn và rất khó để gạt những suy nghĩ đó sang một bên. Tình trạng này có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức như:

- Liên tục nghĩ về thức ăn trong suốt cả ngày.

 - Lên kế hoạch cho các bữa ăn từ rất sớm.

- Thường xuyên cân nhắc xem có nên ăn vặt hay ăn thêm gì nữa hay không.

- Bị thôi thúc tìm đến thức ăn, ngay cả khi bạn không thực sự đói.

- Khó tập trung vào công việc hoặc các hoạt động khác vì suy nghĩ về thức ăn chiếm quá nhiều không gian trong tâm trí.

Thuật ngữ “food noise” thường được dùng để mô tả những suy nghĩ dai dẳng về thức ăn mà bạn khó có thể phớt lờ, ngay cả khi cơ thể không hề có cảm giác đói. Trong khi thỉnh thoảng cảm thấy thèm ăn là điều hoàn toàn bình thường, “food noise” lại là trạng thái bận tâm kéo dài với việc ăn uống, lên kế hoạch bữa ăn hoặc nghĩ về thức ăn suốt cả ngày.

“Food noise” không giống với cảm giác thèm ăn hay cảm giác đói thông thường. Đói là một tín hiệu sinh học tự nhiên của cơ thể. Còn “food noise” giống như việc não bộ bị mắc kẹt trong một vòng lặp suy nghĩ liên tục về thức ăn.

Tại sao “food noise” lại xảy ra?

“Food noise” thường không chỉ xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất, mà là kết quả của nhiều tín hiệu chồng chéo giữa cơ thể và não bộ.

Các nhà nghiên cứu và chuyên gia dinh dưỡng cho rằng tình trạng này có thể liên quan đến nhiều yếu tố như thay đổi nội tiết tố, biến động đường huyết, chế độ ăn thiếu protein, căng thẳng kéo dài, ngủ không đủ giấc, chế độ ăn nhiều thực phẩm “siêu” chế biến, hoặc các hình thức ăn kiêng quá khắt khe.

Theo đó, một số nguyên nhân chính có thể dẫn tới tình trạng này bao gồm:

Bạn ăn không đủ no, nhất là không đủ protein trong chế độ ăn thường ngày

Protein là một trong những dưỡng chất quan trọng nhất giúp mang tới cảm giác no. Do đó, việc ăn không đủ protein, không đủ no có thể khiến não bộ có xu hướng tiếp tục tìm kiếm thức ăn, đặc biệt là vào cuối ngày.

Bạn bị thiếu ngủ, ngủ không đủ giấc

 

Cơ thể nói gì khi bạn thèm ăn cay?

Podcast: Người bị viêm xoang có nên đi bơi không?

Giấc ngủ và khả năng điều hòa cảm giác thèm ăn có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Khi mệt mỏi, cơ thể thường tìm kiếm nguồn năng lượng nhanh, còn não bộ phản ứng mạnh hơn với những món ăn ngon miệng. Đây là lý do người bị thiếu ngủ thường có xu hướng ăn nhiều hơn, nhất là các thực phẩm giàu calorie “rỗng”.

Bạn có chế độ ăn kém lành mạnh, ăn nhiều thực phẩm “siêu” chế biến

Các nhà khoa học Mỹ đã chỉ ra rằng, ăn nhiều thực phẩm “siêu” chế biến có thể thúc đẩy tình trạng ăn quá mức, khiến bạn có xu hướng ăn nhiều hơn khoảng 500 calorie/ngày so với khi ăn các thực phẩm ít/không qua chế biến, dù các bữa ăn được thiết kế tương đương về lượng calorie, đường, chất béo, chất xơ và các chất dinh dưỡng khác.

Chưa kể, các thực phẩm “siêu” chế biến còn khiến đường huyết dao động thường xuyên hơn, từ đó có thểdẫn tới cảm giác đói đột ngột, dễ cáu gắt, thèm ăn hoặc liên tục nghĩ đến thức ăn.

Giảm cân, đặc biệt là ăn kiêng quá mức có thể làm tăng tín hiệu đói

Sau khi giảm cân bằng việc ăn kiêng nghiêm ngặt, cơ thể có thể thích nghi bằng cách gia tăng cảm giác đói và thay đổi các hormone điều hòa cảm giác thèm ăn.

Chưa kể, các quy tắc ăn kiêng quá cứng nhắc càng dễ khiến “food noise” dễ hình thành hơn. Đơn cử khi một món ăn càng bị xem là “cấm kỵ”, bạn càng có xu hướng nghĩ đến chúng nhiều hơn.

Căng thẳng, stress quá mức có thể dẫn tới hành vi ăn uống theo cảm xúc

Nhiều nghiên cứu đã ghi nhận mối liên hệ giữa căng thẳng kéo dài với hành vi ăn uống theo cảm xúc, hoặc ăn uống vì mục đích tìm kiếm cảm giác dễ chịu. Ở nhiều người, stress có thể làm tăng cảm giác thèm ăn, cũng như khiến suy nghĩ về thức ăn xuất hiện thường xuyên hơn.

 

Trong các bài viết tiếp theo, Tạp chí Sức khỏe+ sẽ giúp bạn hiểu các cách để cải thiện tình trạng “food noise” một cách tự nhiên. Kính mong quý độc giả đón đọc!