Cử tri hỏi về nguyên nhân khiến ca mắc ung thư gia tăng, Bộ Y tế trả lời

Người dân tầm soát ung thư vú tại Bệnh viện đa khoa Hồng Ngọc - Ảnh minh họa: BVCC.

Bộ Y tế vừa có văn bản phản hồi gửi đến cử tri sau kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, trong đó có một số kiến nghị của cử tri thành phố Đà Nẵng.

Đề xuất nghiên cứu nguyên nhân tăng ca mắc ung thư

Theo đó, cử tri TP Đà Nẵng bày tỏ lo ngại trước tình trạng ô nhiễm môi trường và sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là việc gia tăng số ca mắc bệnh ung thư trong những năm gần đây. Trung bình mỗi năm cả nước có khoảng 120.000 người tử vong do ung thư.

Cử tri cho rằng một trong những nguyên nhân có thể xuất phát từ ô nhiễm môi trường, chất lượng nguồn nước, không khí, cũng như tình trạng thực phẩm giả, thực phẩm bẩn, thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ còn diễn biến phức tạp.

Từ thực tế trên, cử tri kiến nghị Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đánh giá đầy đủ và khoa học các nguyên nhân làm gia tăng tỷ lệ mắc ung thư, đồng thời tăng cường giám sát công tác quản lý an toàn thực phẩm, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Trả lời vấn đề này, Bộ Y tế cho biết theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), các yếu tố môi trường như ô nhiễm không khí, hóa chất độc hại và điều kiện môi trường lao động là những yếu tố nguy cơ quan trọng đối với bệnh không lây nhiễm, trong đó có ung thư.

WHO ước tính ô nhiễm không khí gây khoảng 6,7 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu, trong đó khoảng 85% liên quan đến các bệnh không lây nhiễm như bệnh tim mạch, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và ung thư phổi.

Theo Bộ Y tế, việc kiểm soát ô nhiễm môi trường và bảo đảm điều kiện lao động an toàn có ý nghĩa quan trọng trong công tác phòng, chống ung thư.

Trong phạm vi chức năng, Bộ Y tế đang triển khai đánh giá tác động của các yếu tố môi trường đến sức khỏe con người; tổ chức giám sát dịch tễ học, nghiên cứu các yếu tố nguy cơ và xây dựng chính sách nhằm giảm tác động của ô nhiễm môi trường đối với sức khỏe cộng đồng.

Bộ cũng xác định việc nghiên cứu đầy đủ, khoa học về nguyên nhân làm gia tăng tỷ lệ mắc ung thư là yêu cầu cần thiết và cần được triển khai thông qua các nhiệm vụ khoa học - công nghệ cấp quốc gia.

Hiện Bộ Y tế đang thực hiện đề tài khoa học cấp Nhà nước giai đoạn 2024-2025 về xây dựng bộ chỉ số hóa sinh độc chất học môi trường trên người Việt Nam trong độ tuổi lao động nhằm phục vụ chẩn đoán, dự phòng các bệnh liên quan đến ô nhiễm môi trường, trong đó có ung thư. Đồng thời tăng cường quan trắc, giám sát môi trường lao động nhằm dự phòng và bảo vệ sức khỏe người lao động.

Thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu, đánh giá các yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe, đặc biệt là các yếu tố môi trường, làm cơ sở khoa học để xây dựng chính sách bảo vệ sức khỏe người dân.

Siết chặt an toàn thực phẩm

Đối với lĩnh vực an toàn thực phẩm, Bộ Y tế cho biết hệ thống quy định hiện hành đã bao quát toàn bộ quá trình từ sản xuất, công bố, đăng ký, ghi nhãn, quảng cáo đến kinh doanh thực phẩm, trong đó có thực phẩm chức năng.

Bộ đang tăng cường thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm và công khai các trường hợp vi phạm.

Từ năm 2022 đến nay, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã xử phạt 107 cơ sở với tổng số tiền 18,226 tỷ đồng. Tại các địa phương, 20.881 cơ sở vi phạm đã bị xử phạt với tổng số tiền 123,84 tỷ đồng.

Để kiểm soát các sản phẩm lưu thông trên thị trường, Bộ Y tế đã thành lập Trung tâm Đánh giá nguy cơ về an toàn thực phẩm thuộc Viện Kiểm nghiệm An toàn thực phẩm Quốc gia; hằng năm ban hành các văn bản chỉ đạo tăng cường lấy mẫu giám sát, cảnh báo cộng đồng và đẩy mạnh hậu kiểm, đặc biệt đối với hoạt động kinh doanh trên sàn thương mại điện tử và các nền tảng số.

Bộ Y tế cũng phối hợp với Bộ Công an và lực lượng quản lý thị trường (Bộ Công Thương) để phát hiện, xử lý các vụ việc có dấu hiệu vi phạm. Các quyết định xử phạt đều được công khai trên cổng thông tin điện tử để người dân theo dõi, giám sát.

Bên cạnh đó, Bộ đã phối hợp với các bộ, ngành trình Chính phủ ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm, thay thế Nghị định số 15/2018/NĐ-CP; đồng thời tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật, trong đó trọng tâm là sửa đổi Luật An toàn thực phẩm nhằm siết chặt quản lý, nâng cao hiệu lực hậu kiểm và bảo vệ sức khỏe người dân.

 

Bộ Y tế hướng dẫn chuẩn hóa dinh dưỡng cho người bệnh ung thư

Những tiến bộ khoa học trong chẩn đoán và điều trị ung thư buồng trứng

ĐQQH: Đề xuất miễn viện phí sớm cho bệnh nhân chạy thận, ung thư

Những chính sách mới về an toàn thực phẩm có hiệu lực từ tháng 7/2026