Thuốc sinh học tương tự và “bài toán” chi phí điều trị ung thư

Các chuyên gia thảo luận tại hội thảo

Tại hội thảo khoa học với chủ đề “Cuộc cách mạng với thuốc sinh học tương tự”, do Hội Ung thư Việt Nam và Pfizer Việt Nam tổ chức, các chuyên gia đã trao đổi về vai trò của thuốc sinh học tương tự (biosimilar) trong điều trị Ung thư. Nội dung thảo luận tập trung vào khả năng mở rộng tiếp cận thuốc, giảm gánh nặng chi phí và các điều kiện cần thiết để triển khai trong hệ thống y tế.

 

Thuốc sinh học tham chiếu là thuốc đã được cấp phép lưu hành dựa trên bộ hồ sơ đầy đủ về chất lượng, an toàn và hiệu quả. Đây là tiêu chuẩn được dùng để so sánh, đối chiếu khi phát triển thuốc sinh học tương tự (biosimilar).

Theo báo cáo GLOBOCAN 2022 của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) Việt Nam ghi nhận 180.480 ca mắc mới và 120.184 ca tử vong do ung thư. Trong khi nhu cầu điều trị ngày càng tăng, chi phí của thuốc sinh học vẫn là thách thức đáng kể đối với bệnh nhân và hệ thống y tế.

Các chuyên gia cho biết trong giai đoạn 2026-2032, dự kiến khoảng 39 thuốc sinh học có doanh số cao hết thời hạn bảo hộ độc quyền. Khi các thuốc này hết hạn bảo hộ, việc phát triển thuốc sinh học tương tự có thể tạo ra thêm lựa chọn điều trị với chi phí thấp hơn.

Thuốc sinh học tương tự là sản phẩm được phát triển dựa trên thuốc sinh học tham chiếu đã được cấp phép lưu hành. Trước khi được đưa vào sử dụng, các thuốc này phải trải qua quy trình thẩm định nghiêm ngặt của cơ quan quản lý , bao gồm đánh giá về chất lượng, hiệu quả và độ an toàn.

Trong điều trị ung thư, thuốc sinh học tương tự đã được ứng dụng ở ung thư khối u rắn và ung thư huyết học.

PGS.TS.DS Nguyễn Thị Liên Hương, Phó Chủ tịch Hội Dược Bệnh viện Hà Nội, nguyên Trưởng Bộ môn Dược lâm sàng, Trường Đại học Dược Hà Nội, cho rằng “thuốc sinh học tương tự là một bước tiến quan trọng của y học hiện đại, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận các liệu pháp sinh học chất lượng cao với chi phí hợp lý hơn. Việc từng bước đưa các giải pháp này vào thực hành y tế không chỉ giúp giảm áp lực chi phí cho hệ thống y tế mà còn tạo điều kiện phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn, qua đó hướng tới mục tiêu công bằng và bền vững trong chăm sóc sức khỏe”.

Tại Việt Nam, thuốc sinh học tương tự ngày càng đa dạng và nhiều thuốc đã được phê duyệt bởi các cơ quan quản lý dược quốc tế. Hiện có 81 hoạt chất thuộc danh mục thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch được cấp phép lưu hành.

Các thuốc sinh học tương tự cũng đã thuộc phạm vi danh mục và điều kiện thanh toán theo quy định, tùy thuốc, tuyến, và chỉ định của thuốc gốc theo Thông tư 20/2022/TT-BYT, giúp giảm chi phí điều trị cho người bệnh.

Từ thực tiễn điều trị tại các bệnh viện tuyến cuối, TS.BS Đặng Huy Quốc Thịnh, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM, cho rằng thách thức trong chăm sóc ung thư không chỉ ở kỹ thuật điều trị, mà còn là khả năng tiếp cận của bệnh nhân. Theo ông, việc nâng cao hiệu quả chăm sóc cần đi cùng các giải pháp giúp người bệnh tiếp cận điều trị thuận lợi hơn.

Các chuyên gia tại hội thảo cho rằng, để phát huy hiệu quả thuốc sinh học tương tự, cần xem xét thêm các giải pháp về chính sách. Trong đó, có việc giảm chi phí đồng chi trả và rút ngắn thời gian phê duyệt thuốc. Những yếu tố này được kỳ vọng mở rộng cơ hội điều trị và nâng cao tính bền vững của hệ thống y tế.

Ông Mark Kuo, Tổng Giám đốc Pfizer Việt Nam và Thái Lan, cho biết sự phát triển của y học mở ra thêm lựa chọn điều trị cho bệnh nhân ung thư. Ông bày tỏ kỳ vọng việc hoàn thiện chính sách và các sáng kiến trong tương lai sẽ góp phần mở rộng khả năng tiếp cận các liệu pháp sinh học tương tự tại Việt Nam.