3 thói quen đang âm thầm vắt kiệt não bộ của bạn

Căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến não bộ.

Bà bầu hay quên: “Siêu năng lực” khi làm mẹ

Thuốc gây mê tác động lên não bộ ra sao?

Não bộ thay đổi ra sao sau 1 tháng không ăn đường bổ sung?

Dưỡng chất được coi là “tiêu chuẩn vàng” cho não bộ

Não bộ của con người ngày nay đang rơi vào trạng thái quá tải. Chúng ta thường xuyên gặp phải tình trạng thiếu ngủ, căng thẳng và liên tục chuyển đổi giữa hàng tá thông báo từ thiết bị điện tử. Dù được coi là chuyện bình thường trong xã hội hiện đại, những thói quen này lại đang định hình lại cách não bộ tư duy, tập trung và điều hòa cảm xúc.

Các chuyên gia cho rằng ba yếu tố then chốt gồm giấc ngủ, căng thẳng và thời gian dùng màn hình đóng vai trò quyết định, không chỉ với sức khỏe tinh thần mà còn cả nguy cơ bệnh lý lâu dài.

1. Giấc ngủ

Giấc ngủ sâu không chỉ để nghỉ ngơi mà là lúc não bộ bật chế độ dọn dẹp. Khi ta thức, các tế bào não hoạt động và tạo ra rác thải chuyển hóa (như protein amyloid). Khi ta ngủ sâu, não tiết ra dịch cuốn trôi các protein độc hại này. Nghiên cứu cho thấy, người trung niên ngủ từ 6 tiếng trở xuống có nguy cơ mắc bệnh sa sút trí tuệ và Alzheimer cao hơn hẳn, do não không có đủ thời gian để đào thải.

Giải pháp: Duy trì nhịp sinh học tự nhiên, ăn tối sớm và đi ngủ trước 22h. Bên cạnh đó, một giải pháp đơn giản là hãy đặt điện thoại ở xa giường ngủ để hạn chế thói quen kiểm tra thông báo khi đã lên giường.

2. Căng thẳng kéo dài

Căng thẳng ngắn hạn giúp cơ thể cải thiện hiệu suất, nhưng căng thẳng kéo dài là một thảm họa. Khi áp lực liên tục, cơ thể tiết ra quá nhiều hormone cortisol. Ở nồng độ cao trong thời gian dài, cortisol sẽ ăn mòn vùng hồi hải mã (trung tâm ghi nhớ và học tập của não). Điều này làm suy yếu các kết nối thần kinh, khiến bạn hay quên và dễ cáu gắt.

Giải pháp: Dành 10 phút mỗi ngày để ngắt kết nối, không tiếp nhận thông tin, chỉ hít thở chậm để thư giãn thần kinh. Thiết lập một góc thư giãn trong nhà để não bộ thực sự được nghỉ ngơi.

3. Màn hình điện thoại

Mỗi tiếng thông báo là một lần não bộ bị ép phải chuyển đổi sự tập trung. Việc thường xuyên làm nhiều việc đa nhiệm trên thiết bị điện tử khiến não mất đi khả năng chọn lọc thông tin. Hơn nữa, ánh sáng xanh từ màn hình vào ban đêm sẽ đánh lừa não bộ rằng trời vẫn đang sáng, ngăn chặn cơ thể tiết ra hormone melatonin (hormone báo hiệu cơ thể đến giờ ngủ).

Giải pháp: Đổi màn hình điện thoại sang chế độ đen trắng để giảm kích thích thị giác. Tắt toàn bộ thông báo ứng dụng (chỉ giữ lại tin nhắn/cuộc gọi từ người thân). Làm việc tập trung theo từng khối thời gian 30-60 phút.

Cách để phá vỡ vòng luẩn quẩn

Ba yếu tố trên tạo thành một vòng xoáy độc hại: Thiếu ngủ làm tăng phản ứng với căng thẳng. Căng thẳng kéo dài lại phá vỡ chất lượng giấc ngủ. Việc sử dụng màn hình vào ban đêm càng khiến cả hai yếu tố này trở nên trầm trọng hơn. Sự suy giảm của não bộ diễn ra rất âm thầm, bắt đầu từ những biểu hiện nhỏ như kém tập trung hay phản xạ chậm. Đừng đợi đến khi phát bệnh mới thay đổi.

Hãy bảo vệ sự minh mẫn của bạn ngay hôm nay chỉ bằng những hành động nhỏ gọn nhất, chẳng hạn như đặt chiếc điện thoại ra xa khỏi tầm tay trước khi nhắm mắt.

 
Việt An (Theo healthshots.com)
Mời quý vị độc giả đọc tin hàng ngày về chủ đề sức khỏe tại suckhoecong.vn trong chuyên mục Tâm thần kinh