Giải pháp cân đối dinh dưỡng cho người cao tuổi

Chú ý xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý cho người cao tuổi

Càng lớn tuổi, cơ thể con người càng đối mặt với nhiều thay đổi về sinh lý. Hệ tiêu hóa hoạt động kém hiệu quả hơn, cảm giác ngon miệng giảm, khả năng hấp thu dưỡng chất suy yếu. Trong khi đó, nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, loãng xương ngày càng tăng. Đây là lý do dinh dưỡng được xem là yếu tố quan trọng trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe người cao tuổi.

Tuy nhiên, trên thực tế, chế độ ăn của người cao tuổi thường thiếu cân đối. Không ít người ăn quá ít, ăn đơn điệu hoặc kiêng khem quá mức, dẫn đến thiếu hụt các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể. Trong bối cảnh đó, việc phối hợp thực phẩm là giải pháp giúp đa dạng khẩu phần ăn, qua đó hỗ trợ người cao tuổi đáp ứng tốt hơn nhu cầu dinh dưỡng hằng ngày.

Theo ThS. Trịnh Hồng Sơn, Giám đốc Trung tâm Giáo dục Truyền thông Dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, chế độ ăn hợp lý cho người cao tuổi cần bảo đảm cung cấp đầy đủ protein (chất đạm), chất béo, vitamin, khoáng chất và chất xơ, đồng thời phù hợp với khả năng tiêu hóa đã suy giảm theo tuổi tác.

Về protein, người cao tuổi được khuyến nghị tiêu thụ khoảng 60-70gr mỗi ngày, trong đó protein từ động vật (cá, thịt nạc, trứng, sữa và các chế phẩm từ sữa...) chiếm khoảng 30-40% - giúp cung cấp protein chất lượng cao cùng nhiều vi chất cần thiết. Bên cạnh đó, protein thực vật (đậu phụ, sữa đậu nành, các loại đậu, vừng, lạc...) cũng cần được bổ sung để làm phong phú khẩu phần ăn, đồng thời cung cấp thêm chất xơ và các acid béo có lợi.

Theo ThS. Hồng Sơn, việc phối hợp hợp lý hai nguồn protein này không chỉ giúp cân đối dinh dưỡng mà còn hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn, đặc biệt khi thực phẩm được chế biến chín kỹ, hầm mềm, thái nhỏ, phù hợp với khả năng nhai nuốt của người cao tuổi.

Bên cạnh protein, chất béo cũng đóng vai trò quan trọng. ThS. Hồng Sơn khuyến nghị nên kết hợp mỡ động vật (từ thịt, cá) với dầu thực vật (dầu lạc, dầu vừng, dầu đậu nành...), trong đó dầu thực vật nên chiếm ít nhất 35% tổng lượng chất béo. Cá biển (cá hồi, cá thu, cá mòi...) là nguồn cung cấp acid béo omega-3, đặc biệt là EPA và DHA, có lợi cho tim mạch và chức năng não bộ, nhất là ở người cao tuổi. Tuy nhiên, tổng lượng chất béo trong khẩu phần không nên vượt quá 20-25% tổng năng lượng hằng ngày. Người cao tuổi cũng cần hạn chế mỡ động vật, nội tạng và da động vật nhằm giảm nguy cơ rối loạn chuyển hóa và các bệnh tim mạch.

Rau xanh và trái cây chín là nhóm thực phẩm không thể thiếu trong bữa ăn hằng ngày. Việc ăn đủ rau và hoa quả giúp cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất, hỗ trợ tiêu hóa, phòng táo bón và tăng cường sức đề kháng. Theo khuyến nghị dinh dưỡng, người cao tuổi nên ăn khoảng 300gr rau xanh và 100-150gr hoa quả chín mỗi ngày. Đồng thời, cần chú ý uống đủ 1,5-2 lít nước hằng ngày, bao gồm nước lọc, nước từ canh, sữa và hoa quả, thay vì chỉ uống khi cảm thấy khát.

Ngoài các nhóm chất chính, một số vi chất như calci, sắt, kẽm và vitamin D đóng vai trò quan trọng đối với xương khớp, trí nhớ và hệ miễn dịch của người cao tuổi. Trong thực tế, khẩu phần ăn hằng ngày có thể chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu các vi chất này, vì vậy việc bổ sung từ thực phẩm chức năng có thể được cân nhắc dựa trên nhu cầu cụ thể và tư vấn của bác sĩ.

Như vậy, việc phối hợp thực phẩm giúp người cao tuổi xây dựng khẩu phần ăn cân đối, phù hợp với thể trạng và điều kiện sinh hoạt hằng ngày. Khi được áp dụng linh hoạt, kết hợp với lối sống điều độ và vận động nhẹ nhàng, chế độ ăn hợp lý sẽ góp phần duy trì sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi.

 

Nguy cơ té ngã ở người cao tuổi và thuốc chống đông máu

Cẩn trọng với bệnh suy giãn tĩnh mạch ở người cao tuổi

người cao tuổi có nên chạy bộ?

người cao tuổi mắc rung nhĩ: Nên điều trị bằng thuốc hay làm thủ thuật?