Ăn bưởi thế nào để hạn chế nguy cơ tương tác thuốc?

Bưởi hay bưởi chùm đều là các loại quả giàu vitamin C, cùng nhiều dưỡng chất tốt cho sức khoẻ

Làm tăng nồng độ thuốc trong máu

Bưởi và nước ép bưởi chứa nhóm hợp chất furanocoumarin có khả năng ức chế hoạt động của enzyme CYP3A4. Đây là enzyme tham gia phân giải nhiều loại thuốc trong cơ thể.

Khi loại enzyme này bị ức chế, một số thuốc có thể bị phân giải chậm hơn bình thường. Hệ quả là lượng thuốc đi vào máu có thể tăng, hoặc thuốc lưu lại trong cơ thể lâu hơn dự kiến. Nếu nồng độ thuốc vượt quá mức cần thiết, nguy cơ gặp phải các tác dụng phụ cũng tăng lên.

Mức độ tương tác phụ thuộc vào từng loại thuốc và cơ địa. Vì vậy, không nên tự đánh giá rằng chỉ cần ăn một lượng nhỏ bưởi thì chắc chắn không ảnh hưởng đến các thuốc bạn đang sử dụng.

Làm tăng nguy cơ tác dụng phụ

Khi bưởi khiến nồng độ một số thuốc trong máu tăng, các tác dụng phụ vốn có của thuốc cũng có thể trở nên rõ rệt hơn. Ví dụ, một số thuốc có thể gây chóng mặt, đau đầu hoặc rối loạn tiêu hóa. Nếu nồng độ thuốc trong cơ thể tăng cao, những biểu hiện này có thể nghiêm trọng hơn. Với một số thuốc đặc biệt, tương tác còn có khả năng dẫn đến những phản ứng bất lợi đáng chú ý, do đó cần được kiểm soát chặt chẽ.

Một số nhóm thuốc có thể bị ảnh hưởng gồm thuốc hạ cholesterol như simvastatin, atorvastatin; Thuốc điều trị tăng huyết áp như nifedipine; Thuốc chống thải ghép (thuốc ức chế miễn dịch) như cyclosporine; Một số thuốc chống lo âu, thuốc điều trị rối loạn nhịp tim hoặc corticosteroid.

Danh sách trên không có nghĩa mọi người dùng các thuốc này đều phải tuyệt đối tránh bưởi. Mức độ tương tác còn phụ thuộc vào từng hoạt chất và liều dùng.

Có thể làm thuốc hấp thu kém hơn

Điều đáng lưu ý là bưởi không chỉ có khả năng làm tăng nồng độ thuốc. Trong một số trường hợp, loại quả này còn có thể khiến lượng thuốc được hấp thu vào cơ thể giảm xuống.

Nguyên nhân liên quan đến các chất vận chuyển thuốc tại ruột, trong đó có nhóm protein vận chuyển anion hữu cơ (OATP). Những chất này tham gia đưa một số thuốc từ đường tiêu hóa vào cơ thể. Khi hoạt động của chúng bị ảnh hưởng bởi các hợp chất trong bưởi, lượng thuốc hấp thu có thể giảm, từ đó làm giảm hiệu quả điều trị.

Điều này cho thấy tương tác giữa bưởi và thuốc không chỉ đơn giản là “ăn bưởi làm thuốc mạnh hơn”. Tùy từng loại thuốc, bưởi có thể khiến thuốc tăng nồng độ hoặc ngược lại, làm giảm lượng thuốc được cơ thể hấp thu.

Ngoài bưởi, cần lưu ý loại hoa quả nào khác?

Nếu đang được khuyến cáo tránh bưởi do nguy cơ tương tác thuốc, bạn cũng cần lưu ý một số loại trái cây khác. Cam đắng (seville orange, loại thường được sử dụng để làm mứt), cùng với bưởi chùm và một số giống quýt lai có thể chứa các hợp chất gây tương tác tương tự.

Ngược lại, cam thường, quýt và quýt Clementine thường không có cùng mức độ tương tác như bưởi. Táo, lê và các loại quả mọng cũng có thể là những lựa chọn thay thế phù hợp.

Nhìn chung, không phải ai uống thuốc cũng cần kiêng bưởi. Tuy nhiên, nếu đang sử dụng thuốc kê đơn hoặc thuốc không kê đơn thường xuyên, bạn nên chủ động kiểm tra thông tin về nguy cơ tương tác với thực phẩm trên tờ hướng dẫn sử dụng, hoặc hỏi trực tiếp bác sĩ, dược sĩ. Không nên tự ý ngừng thuốc hoặc tự thay đổi thời điểm uống thuốc để có thể ăn bưởi. Việc cách vài giờ giữa thời điểm uống thuốc và thời điểm ăn bưởi không phải lúc nào cũng loại bỏ được tác dụng phụ, bởi ảnh hưởng của một số hợp chất trong bưởi có thể kéo dài.

 

Dùng than hoạt tính làm màu thực phẩm: Cần thận trọng tương tác thuốc

Cẩn trọng với những thực phẩm chức năng có thể gây tương tác thuốc

Tương tác thuốc có thể gây xuất huyết ở người bị rối loạn nhịp tim

Bệnh nhân suy tim cần đặc biệt cẩn thận với tương tác thuốc