"Điểm mặt" 4 lý do khiến bạn trằn trọc mỗi đêm

Rối loạn giấc ngủ kéo dài làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, đái tháo đường

Tác hại khôn lường khi giấc ngủ không trọn vẹn

Sau một đêm nghỉ ngơi đầy đủ, cơ thể khỏe khoắn, tinh thần tỉnh táo hơn. Ngược lại, nếu giấc ngủ liên tục bị đứt quãng, não bộ sẽ khó tư duy, khả năng tập trung giảm, đồng thời làm gia tăng cảm giác cáu gắt và lo âu.

Về lâu dài, tình trạng thiếu ngủ có thể làm tăng nguy cơ béo phì, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường và thậm chí liên quan đến nguy cơ tử vong sớm. Vì vậy, việc tìm ra nguyên nhân gây gián đoạn giấc ngủ là điều cần thiết.

Dưới đây là 4 nguyên nhân phổ biến cùng những khuyến nghị từ bác sĩ Mallika Marshall - Giảng viên tại Trường Y Harvard (Mỹ) để cải thiện giấc ngủ.

1. Thay đổi nhịp sinh học và tuổi tác

Tình trạng trằn trọc, khó ngủ hoặc dễ tỉnh giấc giữa đêm thường liên quan đến sự thay đổi của nhịp sinh học (chu kỳ ngủ - thức). Việc cố thức khuya hoặc ngủ bù không đúng với thói quen tự nhiên của cơ thể sẽ khiến bạn khó ngủ.

Bên cạnh đó, chất lượng giấc ngủ có xu hướng giảm theo tuổi tác. Khi càng lớn tuổi, giấc ngủ thường trở nên nông hơn, dễ bị gián đoạn bởi các yếu tố như tiếng ồn, ánh sáng hoặc thay đổi nhỏ trong cơ thể. Điều này khiến giấc ngủ kém liền mạch, dễ gây cảm giác trằn trọc kéo dài suốt đêm.

2. Thói quen sinh hoạt thiếu khoa học

Lối sống là một trong những nguyên nhân hàng đầu ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Một số thói quen cần lưu ý gồm:

• Sử dụng đồ uống có cồn: Dù có thể giúp dễ ngủ ban đầu, nhưng rượu lại làm gián đoạn giấc ngủ về sau và khiến bạn phải thức dậy đi vệ sinh nhiều lần.
• Ăn quá sát giờ đi ngủ: Điều này dễ gây ợ nóng, khó ngủ và khó duy trì giấc ngủ sâu.
• Ngủ trưa quá nhiều: Đặc biệt là vào buổi chiều muộn, có thể khiến bạn khó ngủ vào ban đêm.
• Tiêu thụ quá nhiều caffeine: Caffeine có trong cà phê, trà và nước ngọt có thể cản trở hoạt động của adenosine - chất giúp cơ thể tạo cảm giác buồn ngủ. Vì vậy, bạn nên hạn chế sử dụng các loại đồ uống này sau buổi chiều.

3. Tác dụng phụ của thuốc điều trị

Một số loại thuốc có thể khiến bạn tỉnh giấc giữa đêm. Ví dụ như thuốc chống trầm cảm, thuốc chẹn beta điều trị tăng huyết áp, thuốc cảm lạnh có chứa cồn hoặc thuốc corticosteroid dùng trong điều trị viêm nhiễm, hen suyễn.

Nếu nghi ngờ thuốc ảnh hưởng đến giấc ngủ, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được điều chỉnh thời điểm dùng thuốc hoặc thay đổi loại thuốc phù hợp. Việc tự ý thay đổi thuốc có thể gây rủi ro cho sức khỏe.

4. Ảnh hưởng từ các bệnh lý nền

Nhiều vấn đề sức khỏe mạn tính có thể làm gián đoạn giấc ngủ, đặc biệt ở người lớn tuổi:

• Lo âu hoặc trầm cảm: Khiến khó ngủ và dễ tỉnh giấc.
• Phì đại tuyến tiền liệt lành tính: Gây tiểu đêm nhiều lần.
• Đau mạn tính: Làm giấc ngủ không sâu; ngược lại, thiếu ngủ cũng khiến cơn đau trầm trọng hơn, tạo thành vòng xoắn bệnh lý.
• Bệnh lý thần kinh ngoại biên: Gây tê bì, châm chích hoặc đau ở tay chân, dễ làm bạn thức giấc.
• Chứng ngưng thở khi ngủ: Biểu hiện bằng ngáy to, những lần tỉnh giấc ngắn trong đêm do các khoảng ngừng thở, dẫn đến buồn ngủ vào ban ngày.  

  

Giải pháp để cải thiện chất lượng giấc ngủ

Để cải thiện chất lượng giấc ngủ, bạn nên duy trì thói quen đi ngủ và thức dậy vào cùng một khung giờ mỗi ngày. Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử ít nhất 2 giờ trước khi ngủ vì ánh sáng từ màn hình có thể kích thích não bộ. Không gian ngủ cần yên tĩnh, tối và mát mẻ.

Việc tập thể dục thường xuyên cũng mang lại lợi ích, tuy nhiên nên tránh tập trong vòng 1 giờ trước khi đi ngủ.

Trong trường hợp đã điều chỉnh lối sống nhưng tình trạng mất ngủ vẫn kéo dài, hoặc nghi ngờ liên quan đến thuốc và bệnh lý, bạn nên thăm khám để được bác sĩ tư vấn cụ thể. Việc sử dụng thuốc hỗ trợ giấc ngủ chỉ nên thực hiện khi có chỉ định, nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả lâu dài.

 

Bí quyết giúp người cao tuổi có giấc ngủ ngon

Infographic: Thư giãn cơ bắp để hỗ trợ giấc ngủ

Dấu hiệu sa sút trí tuệ có thể bắt đầu từ giấc ngủ

Tập thể dục buổi tối có ảnh hưởng đến giấc ngủ?