Cách vận động viên kiểm soát áp lực thi đấu

Có các giải pháp kiểm soát áp lực trong thi đấu thể thao chuyên nghiệp

Theo bác sĩ tâm lý Kelli Moran-Miller, làm việc tại Đại học Stanford (Mỹ), áp lực luôn đi cùng thể thao chuyên nghiệp. Bà cho biết, các vận động viên hàng đầu thường sử dụng nhiều kỹ thuật tâm lý để kiểm soát áp lực khi thi đấu, và những phương pháp này có thể áp dụng trong đời sống thường ngày.

Tập trung vào nhiệm vụ thay vì kết quả

Bác sĩ Moran-Miller cho biết khi đạt trạng thái thi đấu tốt nhất, các vận động viên thường không nghĩ nhiều đến kết quả hay ý nghĩa của trận đấu. Thay vào đó, họ tập trung vào nhiệm vụ đang thực hiện. Điều này giúp vận động viên không bị chi phối bởi nỗi sợ thất bại, kỳ vọng từ bên ngoài hay hậu quả của sai lầm.

Để duy trì trạng thái tập trung trong suốt quá trình thi đấu, nhiều vận động viên sử dụng các “tín hiệu tập trung” (focus cues). Tín hiệu có thể là một từ khóa, một điểm nhìn cố định hoặc một hành động quen thuộc trước khi thực hiện kỹ thuật.

Ví dụ, vận động viên có thể tập trung ánh nhìn vào một điểm nhất định trước khi ra động tác, hoặc lặp lại một cử chỉ quen thuộc như tung bóng trước khi giao bóng. Những tín hiệu đơn giản này giúp họ ổn định tâm lý và duy trì sự tập trung, đặc biệt trong những thời điểm dễ bị phân tâm.

Tự thoại để kiểm soát suy nghĩ

Bên cạnh sử dụng tín hiệu tập trung, tự thoại (self talk) là quá trình vận động viên trò chuyện với chính mình trong suy nghĩ nhằm điều chỉnh cảm xúc, sự tự tin và động lực thi đấu.

Theo bác sĩ Moran-Miller, những suy nghĩ mang tính chỉ trích hoặc tiêu cực dễ khiến vận động viên mất tự tin và phân tâm. Ngược lại, các câu tự khích lệ như “bạn làm được” hay “hãy bình tĩnh” có thể giúp ổn định trạng thái tinh thần và duy trì động lực.

Ngoài ra, có dạng tự thoại mang tính hướng dẫn (instructional self talk). Đây là những câu ngắn gọn gắn trực tiếp với hành động, chẳng hạn “hít thở sâu, tập trung” hoặc “nhìn bóng, tin vào kỹ thuật của mình”. Những lời nhắc này giúp vận động viên điều chỉnh sự chú ý và nhịp độ thi đấu khi áp lực tăng cao.

Bên cạnh việc kiểm soát suy nghĩ, vận động viên còn duy trì nhiều thói quen để ổn định tâm lý trước và trong khi thi đấu. Những thói quen này có thể gồm kiểm soát nhịp thở, thư giãn cơ thể, hình dung trước các tình huống thi đấu hoặc sắp xếp thời gian nghỉ hợp lý giữa các phần thi.

Chú ý cải thiện sức khỏe tổng thể

Theo bác sĩ Moran-Miller, khả năng chịu áp lực không chỉ đến từ các kỹ thuật tâm lý mà còn phụ thuộc vào nền tảng sức khỏe tổng thể.

Ngủ đủ giấc, tập thể dục và chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp duy trì sức khỏe thể chất. Trong khi đó, các mối quan hệ xã hội tích cực, lòng biết ơn và sự tử tế với bản thân góp phần củng cố sức khỏe tinh thần.

Bác sĩ Moran-Miller cho biết, các nguyên tắc không chỉ dành cho vận động viên chuyên nghiệp, mà có thể áp dụng trong nhiều tình huống thường ngày như thi cử, thuyết trình hoặc làm việc dưới áp lực cao.

 

Astaxanthin giúp vận động viên Taekwondo thi đấu tốt hơn

Chiết xuất rễ vàng - hỗ trợ đắc lực cho vận động viên thể hình

Các vận động viên giàu kinh nghiệm phục hồi như thế nào sau giải chạy marathon?

Podcast: Hội chứng tim vận động viên nguy hiểm thế nào?