Cơ thể mệt mỏi do thiếu loại vitamin phổ biến

Có nhiều nguyên nhân khiến bạn mệt mỏi, bao gồm thiếu hụt vitamin B12

Cảm giác mệt mỏi kéo dài thường dễ bị xem nhẹ và quy cho những nguyên nhân quen thuộc như thức khuya, uống rượu bia sau giờ làm hay thiếu nước. Nhiều người cũng cho rằng thời tiết vào thời điểm này trong năm là “thủ phạm”. Việc ít tiếp xúc với ánh nắng Mặt trời cùng điều kiện thời tiết không thuận lợi có thể làm rối loạn nhịp sinh học, khiến cơ thể kém năng động và dễ mệt mỏi hơn.

Tuy nhiên, thường xuyên mệt mỏi cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo thiếu hụt vitamin B12 - tình trạng phổ biến, đặc biệt ở những người ăn chay và người lớn tuổi.

Các triệu chứng nhận biết thiếu vitamin B12

Theo bác sỹ Jeff Foster, giám đốc y khoa của Voy - một dịch vụ chăm sóc sức khỏe trực tuyến tại Anh, thiếu vitamin B12 có thể biểu hiện qua nhiều triệu chứng về thể chất và thần kinh. Các dấu hiệu phổ biến bao gồm mệt mỏi kéo dài, yếu sức, khó thở, đau đầu, da nhợt nhạt hoặc hơi vàng, lưỡi đau hoặc nhẵn, loét miệng, cảm giác tê như kim châm ở tay hoặc chân.

Một số người cũng nhận thấy các vấn đề về trí nhớ, khả năng tập trung hoặc suy giảm tâm trạng. Trong trường hợp nghiêm trọng, thiếu vitamin B12 còn ảnh hưởng đến khả năng giữ thăng bằng, chức năng thần kinh.

Bác sỹ Shirin Lakhani, chuyên gia về sức khỏe phụ nữ tại Anh, cho biết thiếu vitamin B12 là một vấn đề khá phổ biến, đặc biệt ở nữ giới. Những dấu hiệu cần chú ý bao gồm thiếu năng lượng, cảm giác yếu sức, da nhợt nhạt hoặc vàng da, lưỡi đỏ, đau rát và loét miệng, suy giảm trí nhớ, cảm giác tê bì như kim châm, thậm chí là trầm cảm và thay đổi tâm trạng.

Nguyên nhân nào gây thiếu vitamin B12?

Một số nguyên nhân chính dẫn đến thiếu vitamin B12 bao gồm: Chế độ ăn không cung cấp đủ B12, khả năng hấp thụ kém ở đường ruột, tác dụng phụ của một số loại thuốc, tuổi tác, lạm dụng rượu bia hoặc do ảnh hưởng của các bệnh lý nền.

“Một nguyên nhân thường gặp là khẩu phần ăn cung cấp quá ít vitamin B12, đặc biệt ở những người ăn chay thuần, hoặc chủ yếu ăn thực vật nhưng không sử dụng các sản phẩm bổ sung. Bên cạnh đó, rối loạn hấp thụ cũng là yếu tố quan trọng, bao gồm tình trạng thiếu máu ác tính, các bệnh lý đường ruột (như celiac hoặc Crohn), tiền sử phẫu thuật dạ dày hay phẫu thuật giảm cân.

Thuốc cũng có ảnh hưởng đáng kể. Việc sử dụng metformin và dùng kéo dài các thuốc ức chế bơm proton hoặc thuốc chẹn H2 có thể làm giảm dần nồng độ vitamin B12 theo thời gian. Ngoài ra, tuổi tác cao, uống nhiều rượu và lạm dụng khí nitrous oxide (khí cười) cũng là những yếu tố nguy cơ. Khí cười có thể làm bất hoạt vitamin B12 và gây tổn thương thần kinh”, dược sỹ Nasir Ali, người làm việc tại Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) giải thích thêm.

Cách phòng tránh thiếu hụt vitamin B12 thế nào?

Việc phòng ngừa thiếu vitamin B12 cần kết hợp nhiều yếu tố, bao gồm đảm bảo chế độ ăn cung cấp đủ vitamin B12, sử dụng thực phẩm bổ sung khi cần thiết và kiểm soát các yếu tố nguy cơ.

 

Theo Bệnh viện Vinmec, liều lượng khuyến cáo hàng ngày cho vitamin B12 ở người Việt từ 14 tuổi trở lên là 2,4 microgam. Tuy nhiên tùy thuộc vào một số yếu tố như độ tuổi, giới tính, lối sống hay tình trạng thừa hoặc thiếu B12 mà lượng khuyến cáo trên có thể thay đổi.

Dược sỹ Nasir Ali khuyến nghị nên xây dựng bữa ăn với các thực phẩm giàu vitamin B12 như thịt, cá, hải sản có vỏ, sữa và trứng. Với những người theo chế độ ăn thuần thực vật, nên uống đều đặn các loại sữa thực vật, chọn ngũ cốc ăn sáng và men dinh dưỡng đã được tăng cường vitamin B12.

Đồng tình với ý kiến trên, tiến sỹ Martin Thornton, giám đốc y khoa của trung tâm chăm sóc sức khỏe Bluecrest Wellness (Anh) cho biết: “Các thực phẩm có nguồn gốc từ động vật là những nguồn cung cấp vitamin B12 dồi dào nhất. Vì vậy, hãy cố gắng đưa vào khẩu phần ăn các loại thực phẩm như thịt bò, gan, thịt gia cầm, cá, hải sản có vỏ, trứng và các sản phẩm từ sữa. Đối với những người ăn chay hoặc thuần chay, một số thực phẩm có nguồn gốc thực vật đã được bổ sung vitamin B12. Hãy tìm các loại ngũ cốc đã được tăng cường vitamin B12, sữa thực vật, men dinh dưỡng và các sản phẩm thay thế thịt”.

Trong trường hợp cần thiết, bạn cần tham khảo ý kiến bác sỹ hoặc chuyên gia về việc sử dụng thêm các sản phẩm bổ sung vitamin B12.

Nên làm gì khi nghi ngờ mình thiếu hụt vitamin B12?

Nếu nghi ngờ bị thiếu vitamin B12, các chuyên gia khuyên bạn nên đi khám và trao đổi với bác sỹ. Điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn đang có các triệu chứng hoặc thuộc nhóm có nguy cơ cao. 

Thiếu vitamin B12 được chẩn đoán thông qua xét nghiệm máu. Các chuyên gia gợi ý nên yêu cầu xét nghiệm công thức máu toàn phần, xét nghiệm nồng độ vitamin B12 trong huyết thanh.

Điều trị thiếu vitamin B12 thế nào?

Dựa trên kết quả xét nghiệm máu và mức độ thiếu hụt, bác sỹ sẽ xây dựng một kế hoạch điều trị phù hợp. Với những trường hợp nhẹ, kế hoạch điều trị thường bao gồm bổ sung vitamin B12 dạng uống kết hợp điều chỉnh chế độ ăn.

Tuy nhiên, với những người gặp vấn đề về hấp thụ, chẳng hạn như thiếu máu ác tính, có thể cần tiêm hoặc dùng vitamin B12 liều cao dạng ngậm dưới lưỡi.

Nếu được phát hiện sớm, việc bổ sung và thay đổi chế độ ăn thường đủ để khôi phục nồng độ vitamin B12 cần thiết. Vì vậy, khi gặp các triệu chứng cảnh báo, hãy đi khám sớm để được hướng dẫn cách điều trị phù hợp.

 

Dấu hiệu ở miệng chứng tỏ bạn thiếu vitamin B12

3 dấu hiệu ở miệng cảnh báo thiếu vitamin B12

Thiếu hụt vitamin B12 liên quan thế nào tới chức năng não của người lớn tuổi?

7 loại thực phẩm giàu vitamin B12 giúp giảm rụng tóc